III SAB/Gd 50/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie interpretacji indywidualnej postanawia: odrzucić skargę. R. F. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2016 poz. 963 ze zm.) Skarżący wskazał, że wyrokiem o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy we W. uwzględnił odwołanie skarżącego od decyzji ZUS nr [...] o odmowie wydania indywidualnej interpretacji. Jednak pomimo tego, że ww. wyrokiem ZUS został zobowiązany do wydania decyzji w terminie 30 dni, licząc od dnia 4 marca 2016 r., decyzja nie została wydana. Skarżący pismem z dnia 23 maja 2016 r. wezwał dyrektora ZUS do wykonania ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, ze merytoryczne rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności objętych zakresem właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 ww. ustawy stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Przepis ten wyznacza kategorię spraw, które mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd na postawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzuca skargę. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność ZUS polegająca na niewydaniu na wniosek skarżącego interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Indywidualna interpretacja, o której mowa w art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma formę decyzji administracyjnej. Decyzja taka, jak i bezczynność ZUS w jej wydaniu nie mogą być jednak przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, z uwagi na treść przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazać należy, że dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu administracyjnego należy brać pod uwagę nie tylko treść art. 3 ustawy p.p.s.a., ale także to, że kontrola niektórych rozstrzygnięć organów administracji może być wyłączona spod kognicji sądu administracyjnego na mocy przepisów szczególnych zawartych w ustawie. Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych przez oddziały ZUS, podlegają bowiem weryfikacji nie przez sądy administracyjne, ale przez sądy cywilnoprawne – sądy pracy i ubezpieczeń społecznych, a W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział szczególny tryb odwoławczy od decyzji wydawanych przez organy administracji publicznej. W trybie tym orzeka w I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z art. 83 ust. 2 cyt. ustawy odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w kodeksie postępowania cywilnego, a stosownie do ustępu 3 cyt. artykułu – odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Z kolei art. 4778 w § 1 k.p.c. stanowi, że do rozpoznania odwołania od decyzji ZUS właściwy jest co do zasady sąd okręgowy. Natomiast zgodnie z art. 4778 § 2 k.p.c., w wyszczególnionych kategoriach spraw, odwołanie rozpoznaje sąd rejonowy. Jak wynika z treści skargi, właściwy tryb postępowania został już przez skarżącego zainicjowany. Od orzeczeń sądu okręgowego przysługują środki zaskarżenia określone w kodeksie postępowania cywilnego. Mając na względzie powyższe, uznać należało, że żądania skarżącego nie należą do katalogu spraw przekazanych na mocy art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. do rozpoznania sądom administracyjnym. Innymi słowy - sądy administracyjne nie są uprawnione do merytorycznego rozpoznania zgłoszonych przez skarżącego żądań. Uznać zatem należy, iż sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, stosownie zaś do art. 58 § 3 cyt. ustawy – sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym W tym stanie sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.