III SAB/Gd 55/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-11-22
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinno nastąpić według przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., czy z dnia 3 października 2016 r., w przypadku postępowania wszczętego przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia?Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., do ustalenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stosuje się przepisy dotychczasowe (rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.) do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Kwota przyznana pełnomocnikowi powinna uwzględniać opłatę maksymalną dla danej instancji oraz podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek adwokata N. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżącemu przyznano prawo pomocy, ustanowiono adwokata, który wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, a następnie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powstała wątpliwość co do podstawy prawnej przyznania kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat N. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat N. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności postanawia: przyznać adwokat N. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące postępowanie zażaleniowe oraz sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Skarżącemu T. Z. zostało przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt III SAB/Gd 55/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tym adwokatem – N. W.
W dniu 20 czerwca 2016 r., z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 maja 2016 r. o odrzuceniu skargi, wnosząc o przyznanie kosztów za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu, które to koszty nie zostały zapłacone w żadnej części. Uwzględniając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie.
Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 26 sierpnia 2016 r. postanowienia o odrzuceniu skargi pełnomocnik z urzędu – z zachowaniem ustawowego terminu, tj. w dniu 14 października 2016 r. - złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia tut. Sądu, domagając się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, gdyż nie zostały one pokryte w całości, ani w części.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym (rozpoczętej od momentu wydania postanowienia odrzucającego skargę z dnia 19 maja 2016 r.) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., to jest przed dniem 2 listopada 2016 r., należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Również za pomoc prawną udzieloną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania postanowienia odrzucającego skargę z dnia 26 sierpnia 2016 r.), polegającą na sporządzeniu i wniesieniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, z tych samych względów, należy stosować przepisy ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
W myśl § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz nie należy ona do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 480 zł.
W świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) tego aktu prawnego opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji w postepowaniu zażaleniowym wynosi 240 zł. Z kolei w świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego aktu prawnego opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W niniejszej sprawie opłata maksymalna wynosi w postępowaniu zażaleniowym 240 zł, a w postępowaniu prowadzonym w ramach drugiej instancji, po wydaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2016 r., również 240 zł, gdyż skarżącego reprezentował pełnomocnik wyznaczony przed wydaniem tego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji. Łącznie opłaty maksymalne w niniejszej sprawie wyniosły zatem 480 zł.
Tak określone opłaty maksymalne, stanowią podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 jej wysokości, a więc, w niniejszym przypadku, 240 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy (stopnia jej zawiłości).
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu winno wynosić 295,20 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło