III SAB/Gd 6/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Burmistrza Gminy w przedmiocie zapewnienia bezpłatnego transportu dziecka niepełnosprawnego do szkoły oddala skargę. III SAB/Gd 6/10 UZASADNIENIE Skarżąca M. G. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Gminy w sprawie zapewnienia nieodpłatnego dowozu jej córki A. U. do i ze szkoły oraz zwrotu poniesionych dotychczas kosztów dowozu dziecka do i ze szkoły. Skarżąca domagała się także zwrotu kosztów dowozu do i ze szkoły jej drugiego dziecka K. U. z uwagi na to, że odległość z miejsca zamieszkania do szkoły w obwodzie której mieszka przekracza 4 km. Z uzasadnienia skargi wynika, że najbliższą szkołą w stosunku do miejsca zamieszkania skarżącej jest Zespół Publicznego Gimnazjum i Szkoły Podstawowej, w której to jednak szkole nie prowadzi się klasy integracyjnej, do której powinna uczęszczać córka skarżącej, z uwagi na swą niepełnosprawność, zgodnie z orzeczeniem Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w T.. Dlatego też córka skarżącej od listopada 2009r. podjęła naukę w Zespole Szkół nr [...] w G. – gdyż jest to szkoła najbliższa, prowadząca klasę integracyjną. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na to, że gmina zapewnia dojazd do i ze szkoły nr [...] w G. innemu dziecku zamieszkałemu na terenie tej gminy. Pomimo stosownego wniosku skierowanego przez skarżącą do organów Gminy odmówiono jej zapewnienia dojazdu córki do i ze szkoły. W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że skarżącej zaoferowano dowóz niepełnosprawnej córki do i z Publicznego Gimnazjum w L., które prowadzi klasę integracyjną, ewentualnie od kolejnego roku szkolnego do i z Publicznego Gimnazjum nr [...] w Ż.. Gmina nie ma natomiast obowiązku zapewnienia dowozu dzieci skarżącej do szkoły znajdującej się poza terenem gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stan faktyczny sprawy jest w istocie bezsporny miedzy stronami i przedstawia się następująco: Skarżąca zamieszkuje w miejscowości T., położonej na terenie Gminy. Jest matką dwojga dzieci: urodzonej w 1996r. A. U. co do której Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w T. orzekła o potrzebie kształcenia specjalnego w klasie integracyjnej w szkole masowej lub w szkole specjalnej oraz K. U., który jest dzieckiem pełnosprawnym. Najbliższą miejsca zamieszkania skarżącej szkołą publiczną prowadzącą klasę integracyjną jest Zespół Szkół nr [...] w G., zaś na terenie Gminy klasę taką prowadzi Publiczne Gimnazjum w L.. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 nr 256 poz. 2572 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą, stanowi, że sieć publicznych szkół powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. Z art. 17 ust. 2 wynika natomiast, że droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych oraz 4 km - w przypadku uczniów klas V i VI szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjów. Art. 17 ust. 3 stanowi zaś, że jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka, przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu lub zwrot kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej. Powyższe przepisy nakładają zatem na gminy obowiązek takiego ukształtowania na swym terenie sieci szkół, by możliwy był dostęp do nich dla wszystkich dzieci – określając także, że rzeczą gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka – jeśli jej odległość od miejsca zamieszkania przekracza określone odległości. Rozwinięciem powyższej zasady w odniesieniu do dzieci niepełnosprawnych jest przepis art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, według którego obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum. Sens tego przepisu polega na usunięciu spośród przesłanek obowiązku zapewnienia przez gminę bezpłatnego transportu przesłanki odległości szkoły od miejsca zamieszkania – w odniesieniu do dzieci niepełnosprawnych. Przepis ten bynajmniej nie znosi zasady działania przez gminę w obrębie swego terytorium, natomiast użycie sformułowania "najbliższej" oznacza jedynie, że jeśli dziecko zamieszkuje w obwodzie szkoły, która znajduje się dalej od jego miejsca zamieszkania niż inna szkoła położona na terenie gminy – to gminę obciąża obowiązek zapewnienia dowozu do szkoły bliższej. Znajduje to ekonomiczne i racjonalne uzasadnienie w sytuacji, gdy gmina jako uzupełnienie sieci szkół na swym obszarze zobowiązana jest stworzyć uzupełniającą sieć transportową, mającą na celu dowożenie dzieci do szkół, będących punktami centralnymi takiej sieci. Takiego uzasadnienia nie miałoby rozwiązanie polegające na obowiązku dowożenia dzieci zamieszkałych w pobliżu granicy gminy do szkół na terenie gmin sąsiednich. Wyjątkiem od powyższej zasady jest sytuacja, gdy na terenie gminy nie znajduje się szkoła, w której dziecko, stosownie do orzeczenia właściwej poradni psychologiczno – pedagogicznej mogłoby realizować obowiązek szkolny. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Zgodnej z powyższymi rozważaniami interpretacji przepisów dotyczących dowozu dzieci do i ze szkoły dokonał już w orzeczeniu z dnia 30 września 1997 r. sygn. akt K 6/97 Trybunał Konstytucyjny, który stwierdzając zgodność tych przepisów z obowiązującymi wówczas przepisami konstytucyjnymi stwierdził, że obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu dzieci do szkół lub refundacji kosztów tego transportu ma charakter publiczny, wiąże się z zaspokajaniem potrzeb mieszkańców oraz jest realizowany w obrębie właściwości miejscowej gminy. Podobnie wyrokiem z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt I OSK 835/07 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (por. Baza Orzeczeń Lex nr 384137 oraz Internetowa Baza orzeczeń sądów administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że w obowiązujących przepisach ustawodawca nie przewidział sytuacji, aby gmina zwracała koszty przejazdu wtedy, gdy szkoła do której dziecko uczęszcza położona jest bliżej od szkoły, w obwodzie której dziecko mieszka – lecz poza obszarem gminy. Skoro na terenie Gminy znajduje się szkoła publiczna gdzie córka skarżącej mogłaby uczęszczać – prowadząca klasę integracyjną - to Gminy nie obciąża obowiązek zapewnienia jej dowozu do innej szkoły – położonej poza obszarem gminy. Jeśli zaś Gmina udzieliła skarżącej odpowiedzi na jej wniosek i w oparciu o istniejący stan prawny odmówiła zapewnienia dowozu do szkoły w G. i zaoferowała odpowiednią formę spełnienia obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy, to nie można uznać za uzasadnioną skargi na bezczynność organu gminy w tym przedmiocie. Powyższe rozważania dotyczą także żądań skarżącej odnoszących się do jej syna K. U., który uczęszcza także do szkoły położonej poza obszarem Gminy. Podkreślić należy także, że nie budzi wątpliwości w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, że kwestia zapewnienia dziecku dowozu do szkoły publicznej, ewentualnie zwrotu poniesionych kosztów dowozu dziecka do szkoły nie stanowi materii podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. W tym zakresie dokonywane są natomiast czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.