III SAB/Gd 68/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie udostępnienia akt postępowania dyscyplinarnego postanawia: odrzucić skargę. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, domagając się m.in. zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w przedmiocie udostępnienia akt postępowania dyscyplinarnego, dokonania kontroli postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, wymierzenia organowi grzywny oraz orzeczenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w trakcie postępowania dyscyplinarnego przez sądem dyscyplinarnym [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej miał status pokrzywdzonego ale nie został uznany za stronę tego postępowania. W dniu 15 stycznia 2018 r. złożył podanie o udostępnienie akt sprawy [...] w celu sporządzenia notatek w formie skanowania aparatem cyfrowym. Mimo ponaglenia (zażalenia) z dnia 15 lutego 2018 r. Przewodniczący Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej pozostawił to ponaglenie bez odpowiedzi. Skarżący utrzymywał, że Przewodniczący Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że od dnia złożenia wniosku do chwili złożenia skargi wniosek ten nie został rozpoznany. W ocenie skarżącego takie postępowanie narusza art. 48 i art. 54 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, art. 156 § 2 ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz art. 10 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej odrzucenie wskazując, że postępowanie dyscyplinarne nie jest postępowaniem, do którego stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, co wyraźnie wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. Taki pogląd został również wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarga powinna zatem podlegać odrzuceniu z uwagi na niewłaściwość sądów administracyjnych w zakresie postępowań dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej członków tej organizacji zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2 postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Cytowane przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, co oznacza, że sądy te mogą rozpatrywać sprawy ściśle określone w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w innych ustawach szczególnych. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontroli sądów administracyjnych podlega bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w 3 § 2 pkt 4a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sąd administracyjny może orzekać w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak słusznie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1725 ze zm.) do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Generalnie zatem do spraw określonych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (np. w zakresie wydawania aktów indywidualnych). Z kolei w postępowaniu dyscyplinarnym (gdzie wydaje się stosowne orzeczenia oraz postanowienia) - na zasadzie wyjątku - nie mają zastosowania przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Oznacza to, ze akty wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym nie są aktami, lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, bowiem nie są wydane w toku postępowania administracyjnego. Ponadto akty te nie są wydane na podstawie przepisów prawa administracyjnego na co wyraźnie wskazano w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa statuując że do spraw dyscyplinarnych nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym, w postępowaniu dyscyplinarnym nie mogą mieć zastosowania regulacje ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego odnoszące się do wglądu i udostępniania akt sprawy dyscyplinarnej. Wskazać w tym miejscu należy, że przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej członków samorządu zawodowego architektów zostały zamieszczone w rozdziale 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2002 r., Nr 194, poz. 1635). W § 6 ust. 2 tego rozporządzenia zapisano, że pokrzywdzony w toku postępowania jest uprawniony do zgłoszenia wniosków dowodowych i wglądu do akt sprawy. Mając na uwadze powyżej przedstawione regulacje normatywne Sąd stwierdza, że nie jest rzeczowo właściwy do rozpatrzenia skargi na bezczynność w udostępnieniu skarżącemu przez sąd dyscyplinarny samorządu zawodowego architektów akt postępowania dyscyplinarnego. Nie istnieje bowiem podstawa normatywna, która dawałaby sądowi administracyjnemu możliwość zobowiązania okręgowego sądu dyscyplinarnego do udostępnienia skarżącemu akt sprawy dyscyplinarnej. W okolicznościach sprawy Sąd uznał, że sprawa nie podlega właściwości sądów administracyjnych. W takiej sytuacji Sąd zobligowany był do odrzucenia wniesionej skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli zainicjowana nią sprawa nie należy do właściwości sadu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.