III SAB/Gd 7/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie NSA Marek Gorski WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie orzeczenia o zwrocie prawa jazdy oddala skargę. Powołując przepisy art. 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art.12,35 i 36 Kpa Z. Z. wniósł skargę na bezczynność organów administracji publicznej – Prezydenta Miasta [...] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. We wnioskach skargi skarżący domagał się: 1.wydania orzeczenia nakazującego bezzwłoczne zwrócenie skarżącemu dokumentu prawa jazdy, przetrzymywanego, zdaniem skarżącego, bezprawnie, bo bez decyzji administracyjnej i bez podstawy faktycznej, co narusza art.138 ustawy – Prawo o ruchu drogowym; 2.wydania orzeczenia określającego rodzaj i stopień zawinienia każdego z organów w sprawie bezprawnego pozbawienia skarżącego możliwości kierowania pojazdami od dnia 9 stycznia 2006 roku, co powoduje straty dla skarżącego i jego firmy; 3.wydanie orzeczenia w sprawie zgodności przepisów zawartych w § 1 i 6 Rozporządzenia Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z przepisem zawartym w art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym; 4.w przypadku uznania, że przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą – wydania orzeczenia w kwestii interpretacji § 5 ust.1 pkt 3 i § 6 ust.1 pkt 3 cyt. rozporządzenia przez [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji [...] przedstawionej w piśmie tego organu z dnia 17.05.05 r. i w piśmie skarżącego z dn.16.06.05r. Uzasadniając wnioski i zarzuty skargi oraz powołując się na załączone do skargi kserokopie dokumentów skarżący wyjaśnił, co następuje: w dniu 18 kwietnia 2005 r. [..] Wojewódzki Komendant Policji wystawił wniosek o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy na podstawie wykazanego w prowadzonej ewidencji przekroczenia 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 22.08.2001 r. do 7.08.2002 r. Zdaniem skarżącego ewidencja policji prowadzona była błędnie, bowiem zastosowano w niej przepisy Rozporządzenia MSWiA z 20.12.2002 r., obowiązujące dopiero od dnia 1.01.2003 r., zamiast przepisów wcześniejszego rozporządzenia, z dnia 2.04.1998 r., w myśl którego punkty wpisane ostatecznie z 22.08.2001r powinny zostać usunięte z upływem 22.08.2002 r., a punkty wpisane w dn.19.09.2001 r. powinny zostać usunięte z upływem 19.09.2002 r., co nie nastąpiło. W dniu 25 maja 2005 roku Prezydent Miasta [...] skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Decyzja była błędna, bowiem organ nie zbadał merytorycznej poprawności wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, mimo, iż skarżący przedstawił organowi I instancji kopię pisma skierowanego do Komendanta Policji, w którym wskazywał na wadliwość prowadzonej ewidencji punktów karnych. Zatem, zdaniem skarżącego, organ I instancji działał z naruszeniem art. 6,7 i 9 KPA. Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W dniu 18.08.2005 roku skarżący złożył do Prezydenta Miasta [...] wniosek o wznowienie postępowania w sprawie. Wniosek przesłany został do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] i w dniu 1.09.2005 roku zarejestrowany pod sygnaturą [...]. Do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał od organów żadnej informacji w sprawie. W dniu 9.01.2006 roku patrol policji podczas rutynowej kontroli zatrzymał prawo jazdy skarżącego z powodu błędnego wpisu o przekroczeniu 24 punktów karnych. Pomimo wyjaśnień skarżącego, że toczy się postępowanie w sprawie, dokumentu skarżącemu nie zwrócono. Pisma o zwrot prawa jazdy skarżący kierował do Prezydenta Miasta [...] w dniach 16.01.2006 r. i 3.02.2006 r. oraz do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w dniu 1.02.2006 r., wskazując na nowy istotny argument w sprawie. Prezydent Miasta [...] przesłał pisma skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], które przez ponad 6 miesięcy nie zajęło stanowiska. W rezultacie tych bezprawnych działań organów administracji publicznej skarżący został pozbawiony możliwości korzystania z prawa jazdy, co powoduje straty i koszty dla prowadzonej przez skarżącego firmy. Skarżący zamierza wystąpić o zwrot równowartości poniesionych strat. Skarżący wskazał również na niekonsekwencje (błędy) w przepisach § 5 i 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 roku w stosunku do przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Na dowód podnoszonych twierdzeń skarżący załączył kserokopie odnośnych pism kierowanych do Prezydenta Miasta [...], Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] i [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz odpowiedzi tych organów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego [...] wniosło o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie, a w szczególności, podał, że w toku postępowania skarżący składał szereg pism zmieniając wnioski co do toku postępowania. Informowany był, że decyzja organu I instancji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy jest decyzją ostateczną (wobec uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania), lecz może być zmieniona lub uchylona przez organ I instancji we własnym zakresie. Sprawa zwrotu skarżącemu prawa jazdy zostanie zatem rozpatrzona przez organ I instancji, któremu Samorządowe Kolegium Odwoławczego [...] zwróciło akta sprawy, a Samorządowe Kolegium Odwoławczego [...] rozpatrzy sprawę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy po zwrocie akt sprawy. W opisywanym stanie faktycznym sprawy zarzut bezczynności organu jest bezpodstawny. W piśmie procesowym z dnia 12 października 2006 r., uzupełniającym skargę, skarżący podał, że w dniu 17 maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 maja 2005 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lecz nie wydało decyzji, mimo, że dysponuje dokumentami w sprawie. Nadal nie wydano formalnej decyzji w sprawie zatrzymania lub zwrotu prawa jazdy skarżącego. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 lipca 2006 r. odmówiono stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 maja 2005 r. Od decyzji tej, zgodnie z pouczeniem, skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W omawianym piśmie skarżący " rozszerzył" przedmiot skargi, wnosząc o objęcie postępowaniem również bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w sprawie zarejestrowanej w Kolegium pod sygn. akt [...]. Skarga ta przesłana została Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu [...] celem nadania biegu, o czym skarżącego powiadomiono pismem Sądu z dnia 18 października 2006 r. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. skarżący podtrzymał skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (wcześniej skarżący cofnął skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy i postępowanie w tej sprawie umorzone zostało postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt III SAB/Gd 8/06. Skarżący podniósł, że od dnia 1 września 2005 r. do dnia złożenia wniosku o wycofanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie podjęło żadnej decyzji w sprawach skarżącego. Kolejne wnioski składane przez skarżącego w toku postępowania miały na celu przede wszystkim odzyskanie prawa jazdy. Skarżący domaga się uznania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] pozostawało w bezczynności, co umożliwiłoby wyjaśnienie przyczyn takiego przebiegu sprawy oraz ustalenie winnych bezczynności, celem uzyskania stosownego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona. W myśl art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie z art. 149 wskazanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem w sprawie, którą zgodnie z przepisami KPA organ winien zakończyć wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty ( art.104 KPA), sąd może zobowiązać organ do wydania takiej decyzji w określonym terminie (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 ustawy). W sprawie niniejszej Z. Z. w pkt.1 do 4 wniosków skargi wnosił o wydanie przez Sąd orzeczenia nie przewidzianego w przepisach prawa określających kognicję sądu administracyjnego. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy ani "wydanie orzeczenia nakazującego zwrot prawa jazdy zatrzymanego przez patrol policji w czasie rutynowej kontroli", ani "wydanie orzeczenia określającego rodzaj i stopień zawinienia każdego z organów administracji w sprawie, której następstwem jest pozbawienie skarżącego możliwości korzystania z dokumentu prawa jazdy", ani też wydawanie, in abstracto , orzeczeń o zgodności przepisów niższej rangi z przepisami ustawy, ani orzekanie, czy interpretacja przepisów rozporządzenia przedstawiana w korespondencji między organami administracji, a obywatelami, jest prawidłowa. W pismach procesowych z dni 16 czerwca 2006 roku i 12 października 2006 roku oraz na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 roku skarżący sprecyzował i podtrzymał skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. W piśmie z dnia 16 czerwca 2006 roku skarżący domagał się, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 37 KPA wyjaśniło przyczyny oraz ustaliło i wskazało osoby winne tego, iż sprawa skarżącego nie została załatwiona w trybie i terminie wskazanym w ustawie. Wniosek ten sformułowany został w piśmie procesowym adresowanym do sądu i pochodzi z daty znacznie późniejszej, niż skarga (odpowiednio: 13 marca 2006 roku i 16 czerwca 2006 roku), zatem – zarzut bezczynności podniesiony w skardze nie mógł dotyczyć czynności przewidzianych w art. 37 § 2 KPA. W piśmie z dnia 16 czerwca 2006 roku skarżący zawarł informację, że prawo jazdy zwrócone zostało skarżącemu w dniu 24 maja 2006 roku, nie podał jednak, który z organów (Policja, Prezydent Miasta [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]) zwróciło dokument. W piśmie procesowym z dnia 12 października 2006 roku Z. Z. podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] kontynuuje stan bezczynności, tym razem jednak wskazał, że chodzi o postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]i z dnia 25 maja 2005 roku o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 9 maja 2006 roku, zatem – również nie objęte skargą pochodzącą z dnia 13 marca 2006 roku. W sprawie z wniosku skarżącego z dnia 9 maja 2005 roku, jak wynika z przytaczanego pisma skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 6 lipca 2006 roku orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, a skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem – postępowanie administracyjne jest w toku. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 roku skarżący wyjaśnił, że domaga się uznania, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] pozostawało w bezczynności w czasie od 1 września 2005 roku, do czasu złożenia przez skarżącego wniosku o wycofanie sprawy, tj. – przez ponad pół roku. Jak wynika z akt administracyjnych, chodzi tu o wniosek Z. Z. o "wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 lipca 2005 roku sygn. akt [...], otrzymanym w dniu 20.07.2005 roku", skierowany w dniu 19 sierpnia 2005 roku do Prezydenta Miasta [...] i przesłany przez organ I instancji organowi właściwemu, zarejestrowany w dniu 1 września 2005 roku pod sygn. akt Kolegium [...],( k-1 akt adm.). Z akt administracyjnych wynika, że Z. Z. złożył w dniu 20 stycznia 2006 roku (data wpływu do Kolegium) wniosek o "umorzenie postępowania przed Kolegium i odesłanie akt sprawy do Urzędu Miasta w G."( k - 9 akt adm.). Wniosek ten został co prawda następnie przez skarżącego cofnięty w piśmie z dnia 2 lutego 2006 roku ( k-12 akt adm.), lecz w piśmie tym skarżący domagał się już merytorycznego rozpatrzenia odwołania z dnia 16 czerwca 2005 roku (odnośnie którego zapadło ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 lipca 2005 roku sygn akt [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania) oraz – wydania postanowienia o zwrocie prawa jazdy. Wnioskiem o zwrot prawa jazdy skarżący wystąpił w dniu 3 lutego 2006 roku do Prezydenta Miasta [...]. Reasumując – skoro skarga Z. Z., ostatecznie sprecyzowana w przytaczanych pismach procesowych i w oświadczeniu złożonym na rozprawie, zmierzała do wydania przez Sąd orzeczenia oceniającego działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w toku postępowań z wniosków i skarg skarżącego , które albo zostały zakończone albo są aktualnie w toku, to – zgodnie z treścią przytaczanych na wstępie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – skarga nie mogła zostać uwzględniona. Skarżący akcentował, że w trakcie tych postępowań chodziło mu głównie o zwrot niesłusznie zatrzymanego dokumentu – prawa jazdy, co nastąpiło w dniu 24 maja 2006 roku. Skarżący nie domagał się również od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] przeprowadzenia postępowania przewidzianego w art. 37 § 2 KPA. Mając powyższe na uwadze, zważywszy na treść przytoczonego powyżej art.149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na mocy art. 151 cyt. ustawy orzeczono jak w sentencji.