III SAB/Gd 72/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata K. Ł. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt III SAB/Gd 72/15 o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi I. T. i K. T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. stwierdził przewlekłość postępowania (pkt 1 sentencji); a także, że przewlekłość miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji); wymierzył organowi odwoławczemu grzywnę w wysokości 500 zł (pkt 3 sentencji) oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 4 sentencji). Postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącym prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w G. wyznaczyła na pełnomocnika skarżących z urzędu adwokat – K. Ł., o czym została ona powiadomiona w dniu 17 marca 2016 r. Wyznaczona pełnomocnik w dniu 31 marca 2016 r. udzieliła pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu – T. Z.. Pełnomocnik substytucyjny wniósł skargi kasacyjne, które sporządził dla każdego ze skarżących małżonków, zaskarżając rozstrzygnięcia zawarte w punkcie 4 sentencji wyroku. W każdym z tych pism zawarł m.in. wniosek o przyznanie pełnomocnikowi kosztów udzielonej skarżącym z urzędu pomocy prawnej według norm przepisanych, tj. w kwocie 480 zł powiększonej o obowiązującą stawkę VAT, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 lutego 2018 r. (sygn. akt I OSK 1160/16) oddalił skargi kasacyjne. W piśmie z dnia 20 maja 2016 r. wyznaczona w sprawie pełnomocnik podtrzymała wnioski zawarte w skargach kasacyjnych o przyznanie jej kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu. Postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r. referendarz sądowy przyznał K. Ł. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 442,80 zł brutto tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (punkt 1 sentencji). W pozostałym zakresie odmówił przyznania wynagrodzenia (punkt 2 sentencji). Uzasadniając rozstrzygniecie referendarz wskazał, że na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), wyznaczony pełnomocnik (adwokat) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie była bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez organ odwoławczy postępowania w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na dożywianie. W konsekwencji do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy zastosowanie miała opłata maksymalna określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 - dalej jako "rozporządzenie"), która wynosi 480 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wyznaczonemu adwokatowi, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, przysługuje 75% opłaty maksymalnej określonej w punkcie 1, nie mniej niż 240 zł. Opłatę tę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, o czym stanowi § 4 ust. 3 rozporządzenia. Z powołanych regulacji jednoznacznie wynika, iż w niniejszej sprawie za dokonaną czynność przysługuje pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 75% a nie – o co wnosi – 100% opłaty maksymalnej. Mając na uwadze powyższe, za dokonaną czynność, należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 442,80 zł brutto. Kwotę tę – jak już wskazano – stanowi 75% opłaty maksymalnej, tj. 360 zł oraz podatek od towarów i usług w obowiązującej stawce 23%, tj. 82,80 zł. Referendarz uznał za nieuzasadniony wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia w podwójnej wysokości za reprezentowanie każdego ze skarżących małżonków. Wprawdzie pełnomocnik wyznaczony został do reprezentowania każdego ze skarżących, to jednak stroną skarżącą niniejszego postępowania są oboje małżonkowie, którzy łącznie wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie z ich odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, której oboje są adresatami. Zatem, mimo iż stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest każdy z małżonków, to jednak z uwagi na tożsamość przedmiotu zaskarżenia nie można przyjąć, że pełnomocnik dokonał dwóch różnych czynności procesowych, za które należałoby mu przyznać odrębnie wynagrodzenie. W ocenie referendarza sądowego pełnomocnik w rzeczywistości sporządził jedną skargę kasacyjną, którą powielił, wnosząc ją osobno w imieniu każdego ze skarżących. W istocie zatem należy przyjąć, iż dokonał jednej czynności procesowej, o czym świadczy treść obu skarg, która jest tożsama. Adwokat – K. Ł. złożyła sprzeciw od opisanego wyżej postanowienia referendarza sądowego, zarzucając naruszenie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia poprzez uznanie, że w sprawie została sporządzona i wniesiona jedna skarga kasacyjna, co jest oceną skrajnie dowolną, nie mającą uzasadnienia w przepisach. Składająca sprzeciw adwokat wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie dodatkowej kwoty 442,80 brutto tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skarg kasacyjnych w sprawie. W uzasadnieniu stwierdziła, że interpretacja referendarza jest wadliwa, gdyż każdy z małżonków posiadał przymiot strony i miał swobodę podjęcia decyzji, co do wnoszenia skargi kasacyjnej czy też nie, co wprost przekładało się na zakres umocowania pełnomocnika z urzędu. W sprawie zostały sporządzone i wniesione dwie skargi kasacyjne. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skarg kasacyjnych, a nie skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika tożsamość zarzutów i podobieństwo treści wniesionych skarg kasacyjnych nie stanowi podstawy do uznania, że w rzeczywistości została sporządzona jedna skarga kasacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia lub utrzymuje w mocy. Zdaniem Sądu postanowienie referendarza jest zasadne i w żaden sposób nie narusza § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Stanowisko referendarza sądowego i Sądu jest motywowane tym, że niniejsza sprawa dotyczy bezczynności organu i przewlekłości postępowania, a do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku została złożona jedna skarga sporządzona przez dwoje skarżących, tj. I. T. i K. T. W związku z tym mamy do czynienia zarówno z jedną sprawą w sensie przedmiotowym (bezczynność organu), oraz z jedną skargą złożoną przez dwie osoby. Należy dodać, że wniosek o prawo pomocy został podpisany przez dwoje skarżących. Tak samo adwokata z urzędu wyznaczono dla dwojga skarżących. Idąc dalej można przyjąć, że w sprawie małżonkowie występowali wspólnie i z uwagi na tożsamą treść pism ("skarg kasacyjnych") złożyli jedną skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. W ocenie Sądu stanowisko referendarza sądowego jest prawidłowe. Odnośnie argumentacji sprzeciwu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny "oddalił skargi kasacyjne", ponieważ fizycznie zostały sporządzone dwa pisma o tożsamej treści. W niniejszej sprawie sporządzenie dwóch "skarg kasacyjnych" zawierających imiona i nazwiska obu skarżących kasacyjnie należy uznać jedynie za zabieg techniczny. Na stanowisko Sądu nie może mieć też wpływu okoliczność, że każdy ze skarżących posiadał autonomię, co do złożenia tego środka zaskarżenia. Niewątpliwie każdy z nich mógł złożyć skargę kasacyjną lub nie podejmować takiej czynności procesowej. Niemniej biorąc pod uwagę realia sprawy należało przyznać pełnomocnikowi jedno wynagrodzenie za wniesienie jednej skargi kasacyjnej, ponieważ - jak to zostało już powiedziane - była to taka sama skarga (o identycznej treści) złożona przez jednego pełnomocnika w imieniu dwóch skarżących. Nadto przyjęcie stanowiska pełnomocnika prowadziłoby do niepożądanych rezultatów. Przy nakładzie pracy związanej ze sformułowaniem i wniesieniem skargi kasacyjnej przez adwokata ustanowionego z urzędu, a następnie powielonej w kilku egzemplarzach, doszłoby do nieuzasadnionego – bowiem niezwiązanego z jakimkolwiek dodatkowym, merytorycznie celowym nakładem pracy pełnomocnika - obciążenia Skarbu Państwa kosztami udzielonej pomocy prawnej z urzędu. Zdaniem Sądu referendarz prawidłowo też wyliczył koszty należne adwokatowi w oparciu o art. § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia. Mając na względzie wskazane okoliczności Sąd - na podstawie art. 260 p.p.s.a. - utrzymał w mocy przedmiotowe postanowienie referendarza sądowego.