III SAB/Gd 87/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-03-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie zasiłku celowego, wnioskodawca jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a tym samym czy postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tej części powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Wnioskodawca jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów stało się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 249a PPSA. Jednocześnie, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w związku ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się ze świadczeń MOPS, nieposiadającą oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem nadanym w dniu 9 marca 2016 r. skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że wnioskodawca będący osobą bezrobotną prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się ze świadczeń wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie należało uznać, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił bezczynność organu administracji publicznej w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy co do jego sytuacji materialnej oraz zestawiając wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca wykazał w sposób dostateczny, iż w obecnych realiach nie ma możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło