III SAB/Gd 9/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi S. T. na bezczynność Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej uposażenia zobowiązuje Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] do wydania w terminie 30 dni od zwrotu akt administracyjnych orzeczenia w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] z dnia 20 września 2006 r. nr [...]. Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] decyzją nr [...] z dnia 20 września 2006r., powołując się na art. 71 i art. 104 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w zw. z art. 104 k.p.a., art. 3, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), ustalił, że: 1. st. sierż. S. T. za okres od 1 marca 2003r. do 20 sierpnia 2006r. przysługuje uposażenie oraz inne należności w wysokości 97.269,18 zł, które zostały wyszczególnione w załączonym do decyzji "Zestawieniu" z dnia 8 września 2006r., 2. na podstawie art. 405 w związku art. 10 kodeksu cywilnego, od kwoty wykazanej w pkt 1 podlega odliczeniu suma należności wypłaconych st. sierż. S.T. w związku z nieskutecznym zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej w 2003 r. w łącznej wysokości 27.675,78 zł, 3. w wyniku kompensaty wzajemnych zobowiązań finansowych do wypłaty pozostaje kwota 69.593,40 zł. Decyzja zawierała pouczenie, że od pkt 1 decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...], zaś w przypadku niezaakceptowania pozostałej części decyzji ( pkt 2 i 3), jej adresat może dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Od powyższej decyzji S. T. wniósł odwołanie, zaskarżając decyzję w pkt 2 i 3. W tym też zakresie żądał uchylenia decyzji i umorzenia w tych punktach postępowania administracyjnego w I instancji, względnie uchylenia w zaskarżonej części decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Podnosił m.in., że sprawa powinna być rozpoznana na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie zaś na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na ww. pismo Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] w piśmie z dnia 30 października 2006 r. wyjaśnił, iż odwołanie S. T. nie podlega rozpatrzeniu, albowiem dotyczy ono roszczeń cywilnoprawnych, które mogą być dochodzone na drodze właściwego postępowania sądowego. Ponadto w piśmie stwierdzono, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie zawiera definicji nienależnego świadczenia pieniężnego, która ujęta jest w Kodeksie cywilnym. Kierując się dyspozycją art. 410 kodeksu cywilnego należało uznać, że S. T. jest obowiązany do zwrotu pobranego świadczenia. Organ wskazał, że właściwość Wojskowego Komendanta Uzupełnień do wydania przedmiotowej decyzji wynika z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ podał, że żołnierzowi przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odszkodowanie za szkodę poniesioną w związku z pozostawaniem poza Siłami Zbrojnymi, nie zaś wyliczone arytmetycznie uposażenie wraz z ustawowymi odsetkami. Wskazał też, że odszkodowanie na podstawie art. 417 ze z. 1 § 2 k.c. może być dochodzone w drodze powództwa cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Pismem z dnia 20 lutego 2008r. S. T. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Następnie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] domagając się rozpoznania odwołania z dnia 2 października 2006 r. od decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] z dnia 20 września 2006r. Podniósł, że decyzja ta zawierała błędne pouczenie, a wydanie decyzji w materii cywilnoprawnej powoduje jej wadliwość, nie zaś niezaskarżalność. Wnosząc w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] wskazał, że odwołanie dotyczyło jedynie pkt 2 i 3 decyzji, co do których skarżący uzyskał pouczenie, iż zaspokojenia swych roszczeń może dochodzić na drodze postępowania cywilnego. W związku z tym organ uznał, iż zgłoszone roszczenia cywilno-prawne nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu administracyjnym i ograniczył się do poinformowania o tym skarżącego pismem z dnia 30 października 2006r. , zatem zarzuty wysunięte w skardze nie są zasadne. Nie jest możliwe rozpoznanie odwołania i wydanie stosownej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę na bezczynność organu Sąd rozstrzyga, czy organ ten pozostaje, czy nie pozostaje w bezczynności. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności lub gdy prowadzonego postępowania nie zakończy wydaniem stosownego aktu. W sprawie niniejszej skarżący wniósł odwołanie od decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] nr [...] z dnia 20 września 2006 r. do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...]. Organ ten w terminach określonych w k.p.a. powinien wydać orzeczenie w przedmiocie rozpoznania odwołania, t.j. albo powinien wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania lub stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania - w myśl art. 134 k.p.a. , albo powinien wydać decyzję zgodnie z art. 138 k.p.a., w której utrzymałby w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyliłby ją w całości lub w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy bądź uchylając decyzję umorzył postępowanie pierwszej instancji, albo umorzyłby postępowanie odwoławcze. Organ mógłby również uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] po wpływie odwołania skierował do skarżącego pismo nr [...] z dnia 30 października 2006 r. Należało ocenić, czy pismo to można uznać za postanowienie lub decyzję wydane przez organ w przedmiotowej sprawie. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony jest pogląd, że do uznania konkretnego aktu za decyzję administracyjną czy też postanowienie wystarczy stwierdzić, że ów akt zawiera minimum niezbędnych elementów. Elementami tymi są: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata tego aktu, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby reprezentującej organ. Pismo Szefa WSzW skierowane do skarżącego zawiera zarówno elementy postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, jak i decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję , o czym świadczy zarówno zwrot " jest pan obowiązany do zwrotu pobranego świadczenia" oraz stwierdzenia odnoszące się merytorycznie do niezasadności zarzutów odwołania. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę nie jest możliwe w takiej sytuacji uznanie pisma Szefa WSzW z dnia 30 października 2006 r. za postanowienie, wydane w trybie art. 134 k.p.a. lub za decyzję, wydaną w oparciu o art. 138 k.p.a., bowiem w przypadku, gdy pismo zawiera elementy obu takich orzeczeń, to Sąd zadecydowałby w istocie o sposobie rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę, co jest niedopuszczalne. Także stanowisko organu, zawarte w odpowiedzi na skargę , iż omawiane pismo dotyczy braku możliwości rozpoznania odwołania nie może przesądzić o tym, że pismo należałoby potraktować jako postanowienie o niedopuszczalności odwołania, bowiem o charakterze omawianego pisma nie może decydować oświadczenie organu , złożone w toku postępowania przed sądem, lecz jego faktyczna treść. W tej sytuacji uznać należy, że przedmiotowe pismo, zawierające cechy zarówno postanowienia, jak i decyzji, czyli dwóch wykluczających się rozstrzygnięć w sprawie, nie jest ani postanowieniem, ani decyzją. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] pozostaje w bezczynności , bowiem nie wydał aktu dotyczącego rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] nr [...] z dnia 20 września 2006 r. - czy to postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., czy to decyzji w oparciu o art. 138 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 149 p.p.s.a. uwzględnił skargę. Nadmienić należy, że nieistotne były dla oceny zasadności skargi wywody stron odnoszące się do merytorycznej oceny decyzji organu pierwszej instancji, bowiem nie podlegała ona ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu.