III SAB/Gd 91/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-03-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor dopuścił się bezczynności w przedmiocie uzupełnienia decyzji, a jeśli tak, to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Rektor dopuścił się bezczynności w przedmiocie uzupełnienia decyzji, ponieważ wniosek skarżącej z dnia 30 czerwca 2016 r. został rozpoznany dopiero w dniu 4 lipca 2022 r., po wniesieniu skargi na bezczynność. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długi czas oczekiwania na wydanie postanowienia o uzupełnieniu decyzji, które nie wymagało skomplikowanego postępowania wyjaśniającego. Sąd oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej, uznając, że fakultatywność tego środka oraz fakt, że skarżąca wniosła dwa różne środki zaskarżenia na tę samą decyzję, nie uzasadniają jego przyznania. Sąd wymierzył Rektorowi grzywnę w wysokości 1000 zł z uwagi na stwierdzoną bezczynność i jej rażący charakter.Stan faktyczny
Skarżąca J. F. wniosła skargę na bezczynność Rektora w przedmiocie uzupełnienia decyzji z dnia 27 maja 2015 r. Wniosek o uzupełnienie decyzji o pouczenie dotyczący prawa jej zaskarżenia został złożony przez skarżącą w dniu 30 czerwca 2016 r. Rektor rozpoznał wniosek dopiero w dniu 4 lipca 2022 r., wydając postanowienie uzupełniające decyzję. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności organu, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej. Rektor wniósł o oddalenie skargi, argumentując m.in. uporczywym niepokojeniem organów przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że Rektor dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdza, że bezczynność Rektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddala skargę w pozostałej części (żądanie przyznania sumy pieniężnej). 4. Wymierza Rektorowi grzywnę w wysokości 1000,00 zł. 5. Zasądza od Rektora na rzecz skarżącej kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Rektora w przedmiocie uzupełnienia decyzji 1. stwierdza, że Rektor dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Rektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. wymierza Rektorowi grzywnę w wysokości 1000,00 (jeden tysiąc) złotych, 5. zasądza od Rektora na rzecz skarżącej J. F. kwotę 100,00 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji, po rozpoznaniu wniosku J. F. z dnia 20 lutego 2015 r., odmówił wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10.
W dniu 27 maja 2015 r. Prorektor ds. studenckich Wydziału Prawa i Administracji uchylił decyzję z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone J. F. po jego wydaniu.
Pismem z dnia 19 maja 2016 r. skarżąca wniosła o doręczenie jej decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. , uchylającą decyzję Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r.
Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 17 czerwca 2016 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. skarżąca , na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. , wniosła o uzupełnienie decyzji odnośnie do prawa jej zaskarżenia.
Pismem z dnia 31 maja 2022 r., które wpłynęło do Rektora w dniu 3 czerwca 2022 r. , J. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przedmiotową skargę na bezczynność Rektora w sprawie z wniosku z dnia 30 czerwca 2016 r. o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r., uchylającej decyzję Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazującej sprawę Dziekanowi w/w Wydziału do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazała, że pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. , działając w trybie art. 111 § 1 k.p.a. , wystąpiła do Rektora z wnioskiem o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r., uchylającej decyzję Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazującej sprawę Dziekanowi w/w Wydziału do ponownego rozpoznania. Wniosek wpłynął do organu w dniu 5 lipca 2016 r.
Następnie pismem z dnia 19 października 2021 r. wniosła do Rektora ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r. Ponaglenie wpłynęło do Rektora w dniu 20 października 2021 r.
Pismem z dnia 29 października 2021 r. Rektor zawiadomił skarżącą , iż rozpatrzy ponaglenie niezwłocznie po doręczeniu mu dokumentów powołanych w treści ponaglenia, albowiem nie dysponuje ich oryginałami ani kopiami. Dokumenty te znajdują się w teczce akt osobowych, która przechowywana jest na Wydziale Prawa i Administracji, a ich przekazanie organowi jest konieczne do rozpatrzenia ponaglenia.
Skarżąca wskazała, że na podstawie art. 111 § 1 k. p. a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach; uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Zgodnie z art. 35 § 1-3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki; załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania; o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Na podstawie art. 37 i 38 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Skarżąca podniosła, że mając powyższe na względzie Rektor obowiązany był rozpatrzyć wniosek w terminach określonych w przepisach art. 35 k.p.a., zatem niezwłocznie, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia jego wpływu do organu. Od dnia wpływu wniosku do organu upłynęło już 5 lat i 11 miesięcy. Przekroczenie terminu jest znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku pozbawione jest jakiegokolwiek usprawiedliwienia. Rektor, zobowiązany do niezwłocznego wydania postanowienia o uzupełnieniu lub postanowienia odmawiającego uzupełnienia decyzji administracyjnej żadnego postanowienia nie wydał. Rektor jest jednoosobowym organem uczelni, a także przełożonym wszystkich pracowników. Wydaje zatem decyzje administracyjne osobiście lub upoważnia do ich wydawania powołane przez siebie osoby. Bezsprzecznie jest zatem dysponentem akt administracyjnych i odpowiada za terminowe załatwianie spraw administracyjnych. Przedmiotowy wniosek z dnia 30 czerwca 2016 r. wpłynął do Rektora w dniu 5 lipca 2016 r., zatem w czasie, gdy teczka akt osobowych znajdowała się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku. Wskazana w zawiadomieniu z dnia 29 października 2021 r. teczka akt osobowych wpłynęła do Rektora w dniu 4 grudnia 2020 r. Brak jest zatem usprawiedliwienia dla załączenia nierozpatrzonego wniosku z dnia 30 czerwca 2016 r. do teczki akt osobowych zwróconej przez sąd i dla przekazania tej teczki do przechowania na Wydział Prawa i Administracji. Jednocześnie fakt przechowywania teczki akt osobowych w budynku mieszczącym się w odległości kilkunastu metrów od budynku Rektoratu nie stanowi żadnej przeszkody w dostępie do dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia rzeczonego wniosku. Rektor dysponuje rozbudowanym aparatem administracyjnym, który umożliwia organizację przekazania teczki akt osobowych studenta z jednego do drugiego budynku kampusu w ciągu kilku/kilkunastu minut. Pomimo braku jakichkolwiek przeszkód w załatwieniu sprawy Rektor do dnia 5 lipca 2016 r. nie wydał postanowienia na podstawie art. 111 k.p.a. Na powyższy stan rzeczy żadnego wpływu nie miało też wniesione przez skarżącą do Rektora ponaglenie z dnia 19 października 2021 r.
Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Jednocześnie, w związku z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a., z ostrożności procesowej i w oparciu o niżej przytoczone argumenty , w przypadku uznania przez sąd zasadności skargi, organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Rektor wyjaśnił, że w dniu 4 lipca 2022 r., na podstawie art. 111 § 1 b k.p.a., w odniesieniu do wniosku skarżącej z dnia 30 czerwca 2016 r., wydał postanowienie uzupełniające decyzję z dnia 27 maja 2015 r. o pouczenie dotyczące sposobu i terminu wniesienia skargi od ww. decyzji. W dniu 4 lipca 2022 r. postanowienie to zostało nadane na adres skarżącej, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Jednocześnie organ zauważył, że skarżąca, która rozpoczęła studia w 2002 r., wnosi do wiele różnorodnych pism, które dotyczą drobiazgowych kwestii związanych z poszczególnymi postępowaniami wszczętymi na jej wniosek w ciągu tego okresu. Przykładem takich pism jest wniesione przez skarżącą po ponad 5 latach ponaglenie oraz skarga na brak uzupełnienia pouczenia ww. decyzji, niemającej obecnie w ocenie organu znaczenia dla ukończenia studiów przez skarżącą. W opinii organu kolejne pisma wnoszone do przez skarżącą nie są składane w ich prawnie określonych celach związanych z dążeniem do rzeczywistego załatwienia spraw związanych z tokiem studiów skarżącej i ukończenia przez nią studiów. Zdaniem organu pisma te są składane przede wszystkim w celu uporczywego niepokojenia organów i pracowników oraz zakłócania działalności Uczelni. W opinii organu wyżej wskazana negatywna postawa skarżącej jest również znana sądowi, między innymi z wnoszenia kolejnych skarg na działania.
Organ podkreślił, że żądania zawarte w pismach składanych przez skarżącą nie mają istotnego lub nawet żadnego znaczenia dla możliwości czy skuteczności kontynowania i ukończenia przez skarżącą studiów. Skarżącej umożliwiono w 2021 r. wznowienie studiów (rozpoczętych w 2002 r.) oraz proponowano jej rozwiązania pozwalające na przyspieszenie ukończenia studiów, w tym studiowanie awansem. Skarżąca jednak nie uczestniczyła w zajęciach dydaktycznych przeprowadzonych w obu semestrach roku akademickiego 2021/2022 oraz nie przystąpiła do żadnych egzaminów i zaliczeń w tym okresie. Wyżej określony sposób zachowania skarżącej potwierdza, że celem składania przez nią kolejnych pism jest zdezorganizowanie pracy poprzez mnożenie postępowań i zagadnień pozbawionych istotnego znaczenia dla zakończenia studiów rozpoczętych w 2002 roku. Organ wskazał, że skarżąca została nieostatecznie skreślona z listy studentów ze względu na niezaliczenie 4. roku studiów, na podstawie decyzji z dnia 11 kwietnia 2022 r., doręczonej skarżącej w dniu 1 czerwca 2022 r. W dniu 20 czerwca 2022 r. doręczono wniosek skarżącej, opatrzony datą 14 czerwca 2022 r., o uzupełnienie rozstrzygnięcia oraz sprostowanie pouczenia ww. decyzji.
Skarżąca w piśmie z dnia 27 lipca 2022 r. wskazała dodatkowo, że każdy ma prawo do sprawnego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Decyzja wydana przez organ administracji powinna zawierać pouczenie o możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Strona ma prawo – w przypadku niezamieszczenia odpowiedniego pouczenia – do wystąpienia z żądaniem uzupełnienia decyzji w tym zakresie, co gwarantuje stronie prawo dostępu do sądu.
Podkreśliła, że decyzja Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r. nie została jej doręczona. Nastąpiło to dopiero w dniu 17 czerwca 2016 r., na skutek wniosku skarżącej z dnia 19 maja 2016 r. o doręczenie jej tej decyzji. Wniosek skarżącej z dnia 30 czerwca 2016 r. złożony w trybie art. 111 § 1 k.p.a. został rozpoznany dopiero w dniu 4 lipca 2022 r. , kiedy to organ pouczył skarżącą o prawie zaskarżenia decyzji z dnia 27 maja 2015 r. W tej sytuacji prawo skarżącej do wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym w celu skontrolowania zgodności z prawem decyzji z dnia 27 maja 2015 r. może zostać zrealizowane dopiero od dnia 20 lipca 2022 r. ( dnia następującego po dniu doręczenia postanowienia z dnia 4 lipca 2022 r.), a zatem 7 lat po wydaniu rzeczonego rozstrzygnięcia. Podniosła również, że w czasie wydania decyzji z dnia 27 maja 2015 r., w dniu jej doręczenia i w dniu doręczenia Rektorowi żądania uzupełnienia decyzji, od decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. stronie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego, wobec czego zakres sądowej kontroli był tożsamy z zakresem sądowej kontroli decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. Obecnie stronie od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przysługuje jedynie sprzeciw, a sąd, rozpoznając sprzeciw, nie dokonuje już pełnej kontroli takiego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze skutki bezczynności organu, skarżąca wniosła o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości określonej art. 149 § 2 in fine p.p.s.a.
Postanowienie Rektora z dnia 4 lipca 2022 r. uzupełniające decyzję z dnia 27 maja 2015 r. o pouczenie, że od tej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku składana za pośrednictwem organu, który ją wydał, a także, że ze względu na wydanie postanowienia o uzupełnieniu decyzji o pouczenie, 30 - dniowy termin do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia postanowienia, zostało doręczone skarżącej w dniu 19 lipca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarga , co do zasady, podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako " k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony, bowiem Rektor w dniu 20 października 2021 r. otrzymał ponaglenie, wniesione przez skarżącą pismem z dnia 19 października 2021 r., czego organ nie kwestionował. Dotyczyło ono niezałatwienia w terminie wniosku skarżącej o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Rozwinięciem ww. zasady jest treść art. 35 § 1-3 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Pojęcie "bezczynność" znalazło swą definicję ustawową w art. 37 § 1 pkt 1 i k.p.a., z którego wynika, że bezczynność ma miejsce, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.
Z analizy akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącej zachodzi tak rozumiana bezczynność organu.
Wniosek o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r. skarżąca zawarła w piśmie z dnia 30 czerwca 2016 r. , a organ wniosek ten otrzymał w dniu 5 lipca 2016 r. Skarżąca skorzystała tym samym z możliwości zażądania uzupełnienia decyzji określonej art. 111 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 111 § 1b k.p.a., uzupełnienie albo odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia.
Stwierdzić wobec powyższego należy, że wniosek skarżącej dotyczący uzupełnienia decyzji o pouczenie o możliwości i trybie jej zaskarżenia nie dotyczył skomplikowanej materii. Wydanie tego rodzaju postanowienia powinno nastąpić niezwłocznie, albowiem od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia określonego w art. 111 § 1 b k.p.a. biegnie dla strony termin do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi ( art. 111 § 2 k.p.a.).
Tymczasem Rektor wydał postanowienie o uzupełnieniu decyzji dopiero w dniu 4 lipca 2022 r., po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego.
Sytuacja taka obligowała Sąd do orzeczenia , na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Rektor dopuścił się bezczynności ( pkt 1. sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie takie jest formą uwzględnienia skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ, po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd wydał rozstrzygnięcie, którego brak był przyczyną wniesienia przez stronę skargi na bezczynność.
W ocenie Sądu bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Świadczy o tym zarówno tak długi czas niewydawania przez organ postanowienia o uzupełnieniu decyzji, jak i fakt – o czym powyżej już była mowa - że wydanie tego rodzaju postanowienia nie jest czynnością skomplikowaną i czasochłonną. O ile do wydania wnioskowanego postanowienia niezbędne były inne dokumenty dotyczące skarżącej, poza decyzją, której wniosek skarżącej dotyczył, a dokumenty te pozostawały w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, nie było przeszkód, by dokonać do nich wglądu w celu wydania postanowienia dotyczącego uzupełnienia decyzji. Wydanie tego postanowienia nie wymagało wszak długotrwałego dostępu do akt administracyjnych i dokonywania ich czasochłonnej analizy. Przeszkodą taką nie było tym bardziej pozostawanie akt administracyjnych w innym budynku. Na ocenę Sądu, że organ dopuścił się rażącej bezczynności nie może też mieć – wskazywana przez organ - postawa skarżącej. Zauważyć należy, że to na organie ciążył obowiązek sporządzenia decyzji wraz z odpowiednim pouczeniem oraz obowiązek doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Z tych obowiązków organ we właściwym czasie się nie wywiązał. Skoro do doręczenia decyzji ostatecznie doszło , a skarżąca w terminie określonym przepisami k.p.a. wniosła o jej uzupełnienie, rzeczą organu było wywiązanie się z obowiązków, nałożonych przepisami prawa.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Rektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2. sentencji wyroku).
Sąd oddalił natomiast skargę w pozostałej części, obejmującej żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej art. 149 § 2 in fine p.p.s.a.
Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zauważyć należy, że ze sposobu zredagowania art. 149 § 2 p.p.s.a. należy wywieść wniosek, że fakt bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem taki był zamiar ustawodawcy, wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując sąd wprost do przyznania sumy pieniężnej, a nie ustanawiając jedynie taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy ( patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 394/22 , Internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie skarżąca uzasadniła żądanie przyznania sumy pieniężnej tym, że bezczynność organu pozbawiła ją możliwości pełnej sądowej kontroli decyzji z dnia 27 maja 2015 r., która to decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. , wobec czego obecnie przysługuje od niej sprzeciw, a nie możliwość wniesienia odwołania.
Skarżąca zatem wiąże żądanie przyznania sumy pieniężnej ze zmianą przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. , na mocy art. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2017 r., poz.935).
Wskazać wobec powyższego należy, że skarżąca, po doręczeniu jej w dniu 19 lipca 2022 r. postanowienia Rektora z dnia 4 lipca 2022 r. uzupełniającego decyzję z dnia 27 maja 2015 r. , wniosła w terminie do tutejszego sądu zarówno sprzeciw od tej decyzji, jak i skargę na powyższą decyzję.
Tak więc na tę samą decyzję skarżąca wniosła dwa różne środki zaskarżenia. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 631/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał merytorycznie skargę na decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. , natomiast nieprawomocnym postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r. odrzucił sprzeciw skarżącej od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. ( sygn. akt III SA/Gd 622/22).
W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej , oddalając skargę w tej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. ( pkt 3. sentencji wyroku).
Sąd z urzędu wymierzył natomiast organowi, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. , grzywnę w wysokości 1000 zł ( pkt 4. sentencji wyroku). Instytucja grzywny pełni przede wszystkim funkcję prewencyjną i ma przeciwdziałać bezczynności.
W niniejszej sprawie Sąd uznał za celowe wymierzenie grzywny organowi z uwagi na stwierdzony czas bezczynności oraz postawę organu, który – w ocenie Sądu - nie zauważa, że terminowe wiązywanie się z obowiązków określonych prawem jest jego powinnością. Zdaniem Sądu wymierzona grzywna w wysokości 1000 zł spełni swoją funkcję prewencyjną.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, czyli wpisu od skargi w wysokości 100 zł ( pkt 5. sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło