III SAB/Gd 97/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania A. L. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 8 lipca 2013 r. nr [...] - w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny. A. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając organowi naruszenie art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm., dalej zwanej Kpa), poprzez przekroczenie terminu załatwienia sprawy i niezawiadomienie skarżącej o przyczynach zwłoki w załatwianiu sprawy, a w związku z tym - o wymierzenie grzywny organowi odwoławczemu. A. L. zaznaczyła, że wniesiona skarga dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu odwołania od decyzji Burmistrza z dnia 8 lipca 2013 r. nr [[...]], odmawiającej przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup żywności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, że odwołanie skarżącej od w/w decyzji wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 30 lipca 2013 r., w dniu 12 września 2013 r. wpłynęło pismo skarżącej z dnia 9 września 2013 r., którym skarżąca wezwała organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu 7 listopada 2013 r. - skarga na bezczynność w sprawie rozpoznania odwołania skarżącej w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uwzględnienie skargi i wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy, gdyż poza sporem pozostaje okoliczność, że do dnia złożenia odpowiedzi na skargę sprawa nie została załatwiona i tym samym Kolegium pozostaje w stanie bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a .kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, między innymi, w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi normowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga A. L. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej - k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwy organ odwoławczy w niniejszej sprawie (art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a.), rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w Rozdziale 10 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 k.p.a. w zw. z art. 133 k.p.a. Przepis art. 133 k.p.a. ustanawia ustawowy termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w przewidzianym prawem terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Jak wskazano bowiem wyżej organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W ujęciu przepisu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Należy wskazać, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozostawały poza sporem. Skarżąca A. L. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji, odmawiającej przyznania jej zasiłku okresowego Odwołanie skarżącej, wniesione za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 30 lipca 2013 r. Do chwili obecnej odwołanie to nie zostało rozpoznane. Pismem z dnia 9 września 2013 r. skarżąca wezwała organ odwoławczy do załatwienia sprawy, tym samym - spełniła wymogi z art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym w danym przypadku, środkiem zaskarżenia, o którym mowa w przywołanym przepisie, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismo z dnia 9 września 2013 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 12 września 2013 r. W niniejszej sprawie miesięczny termin na jej załatwienie upłynął dla organu odwoławczego z dniem 30 sierpnia 2013 r. a nierozpatrzenie odwołania w terminie, stanowi o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy bezczynność organu nie naruszała rażąco prawa. Skarga A. L. została wniesiona w listopadzie 2013 r., a Sądowi znana jest z urzędu sytuacja "spiętrzenia" spraw czekających na rozpoznanie w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Konsekwencją niestwierdzenia rażącego naruszenia jest niemożność orzeczenia o wymierzeniu grzywny. Dodać należy, że niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw (art. 35 k.p.a.). Niewątpliwie też, obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, zawarty w przepisie art. 35 § 1 k.p.a., pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego, w tym zasadą praworządności - art. 7 k.p.a. oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów - art. 8 k.p.a. Podsumowując, stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w załatwieniu sprawy administracyjnej, polegający na nierozpatrzeniu w ustawowym terminie odwołania skarżącej, niewątpliwie zaistniał. Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08; orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ sprawa dotyczy odmowy przyznania skarżącej zasiłku okresowego, a więc świadczenia z zakresu pomocy społecznej, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z powyższych względów Sąd, na mocy art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżącej w zakreślonym terminie stwierdzając jednocześnie, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pkt III wyroku Sąd orzekł o oddaleniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 1 ww. ustawy