III SAB/Gd 99/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi I. L. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej I. L. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. I. L., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. W skardze pełnomocnik skarżącego wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 23 marca 2023 r. uchylona została decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 18 lipca 2022 r. odmawiającą skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postępowanie w sprawie nie zakończyło się pomimo skierowanie przez skarżącą do organu pisma z dnia 29 września 2023 r. stanowiącego wniosek o udzielenie informacji o stanie zaawansowania postępowania administracyjnego pod rygorem wniesienia do skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie przez stronę środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a. Organ wskazał, że pismo strony nie zostało skierowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, nie zawierało żądania stwierdzenia bezczynności i zostało zatytułowane jako wniosek o udzielenie informacji o stanie zaawansowania postępowania pod rygorem wniesienia do Sądu skargi na przewlekłość postępowania. W piśmie z dnia 27 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca dochowała wymogu złożenia ponaglenia, co zostało jednoznacznie ocenione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 152/21 w sprawie ze skargi I. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Pomorskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie z art. 37 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 572), ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zdaniem Sądu skarżąca, wbrew twierdzeniu jej pełnomocnika, nie poprzedziła wniesionej do sądu skargi wymaganym ponagleniem. Skarżąca tego faktu nie wykazała pomimo tego, że w niniejszym postępowaniu reprezentowana jest przez zawodowego pełnomocnika - radcę prawnego. Pełnomocnik wywodził z jednej strony, że postępowanie przed Wojewodą Pomorskim nie zakończyło się pomimo złożenia przez pełnomocnika skarżącej pisma z dnia 29 września 2023 r., w którym zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji na temat aktualnego stanu postępowania w sprawie skarżącej oraz wskazując że długotrwałość postępowania wyczerpuje przesłanki zastosowania przepisów o skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z drugiej zaś strony pełnomocnik skarżącej wywodził, że wniósł ponaglenie, o czy przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 152/21. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej należało stwierdzić, że pismo jej pełnomocnika z dnia 29 września 2023 r. nie mogło zostać potraktowane jako ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. Pismo nie zostało oznaczone przez jego autora jako ponaglenie, lecz jako wniosek o udzielenie informacji o aktualnym stanie sprawy. Również treść pisma, mimo że zostało ono sporządzone przez zawodowego pełnomocnika, jednoznacznie wskazuje, że nie zostało ono skierowane do organu wyższego stopnia, który jest właściwy do rozpoznania ponaglenia, w tym przypadku do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a ponadto nie zawiera żądania podjęcia rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia przewidzianego w art. 37 § 6 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. W piśmie swym pełnomocnik skarżącej jedynie wystąpił o informację o stanie zaawansowania postępowania oraz wskazał, że zachodzą przesłanki do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Wniosek jednoznacznie zatem wskazuje, że intencją pełnomocnika skarżącego nie było złożenia ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. lecz jedynie uzyskanie informacji o stanie sprawy. Treść pisma wskazuje raczej, że pełnomocnik skarżącej zamierzał wnieść skargę na przewlekłość postępowania, uzależniając jednak podjęcie tej czynności od treści uzyskanej od organu informacji o stanie sprawy. Natomiast ponaglenie, na które powołuje się pełnomocnik skarżącej w swym piśmie z dnia 27 maja 2024 r. dotyczyło postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 152/21, w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 6000 zł. Z powyższego wynika, że ponaglenie, o którym mowa w ww. piśmie zostało skonsumowane w postępowaniu zakończonym wskazanym wyrokiem. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego, skarżąca powinna była wyczerpać, dla tego etapu postępowania, tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 k.p.a., czego jednak nie uczyniła, gdyż po wyroku z dnia 24 lutego 2022 r. skarżąca nie wniosła ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę Pomorskiego. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała, aby poprzedziła przedmiotową skargę ponagleniem. W tej sytuacji uznać należało, że skarżąca wniosła skargę bez wyczerpania środków zaskarżenia. Skarga z tych względów podlegała odrzuceniu, albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, a to z tej przyczyny, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań lub ich braku, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autokontroli własnego działania lub jego braku przez organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ, po wyroku Sądu, został pozbawiony. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, Sąd orzekł jak w pkt. 1. sentencji postanowienia. Sąd orzekł o zwrocie kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2. postanowienia).