III SO/Gd 1/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni z powodu nieprzekazania skargi A. C. na bezczynność Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi z dnia 13 sierpnia 2023 r. złożonej przez A. C. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; 2. zasądzić od Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni na rzecz A. C. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. C. wnioskiem z dnia 22 stycznia 2024 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie grzywny Dyrektorowi II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 13 sierpnia 2023 r. na bezczynność Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 6 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotem wniosku było udostępnienie dokumentów (faktur, rachunków i umów) dotyczących wydatkowania w roku szkolnym 2022/23 środków Rady Rodziców. Do wniosku o ukaranie grzywną dołączono odpis datowanej na dzień 12 sierpnia 2023 r. skargi adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem organu wraz z dowodem nadania tejże skargi listem poleconym w dniu 13 sierpnia 2023 r. Pismem z dnia 11 marca 2024 r. Dyrektor II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni, reprezentowany przez radcę prawnego D. C., nadesłał do Sądu odpis skargi A. C. z dnia 12 sierpnia 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę wnosząc o odstąpienie od wymierzenia grzywny, względnie wymierzenie jej w możliwie najniższej wysokości. Organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni pocztą elektroniczną w dniu 6 lipca 2023 r. wniosła o udzielenie informacji publicznej. Wiadomość ta trafiła do folderu spam i została odczytana w dniu 21 sierpnia 2023 r., kiedy wpłynęła do organu skarga na bezczynność organu. Skarga została tego samego dnia przekazania do radcy prawnego A. Z. Organ zamierzał uwzględnić skargę i wniosek, gdyż nie było zamierzeniem organu zignorowanie wniosku. Jednakże z uwagi na specyfikę żądanych informacji, konieczne było doprecyzowanie zakresu wniosku, w szczególności czy dotyczy on żądania dokumentów będących w posiadaniu organu czy Rady Rodziców działającej u organu. Konieczne było też wyjaśnienie wnioskodawczyni, że z uwagi na okres wakacyjny w II LO w Gdyni nie istniała Rada Rodziców, która mogłaby żądane informacje udostępnić. Tego samego dnia została podjęta próba kontaktu z pełnomocnikiem wnioskodawczyni, telefonicznie i mailowo, z informacją o przyczynach spóźnionej odpowiedzi oraz zamiarze uwzględnienia skargi i wniosku i prośbą o kontakt. Pełnomocnik wnioskodawczyni w informacji SMS poinformował, że do 23 września przebywa na urlopie. W związku z tym pełnomocnik organu postanowił poczekać na kontakt ze strony pełnomocnika wnioskodawczyni. Zdaniem organu, brak przekazania skargi w terminie nie wynikał z zaniechania organu, a jeżeli już to pełnomocnika – radcy prawnego, który podjął się reprezentowania organu w sprawie. Z uwagi na rozwijającą się chorobę pełnomocnika w międzyczasie, rzeczywiście nie zachował on należytej staranności, gdyż nie próbował ponownie kontaktować się z pełnomocnikiem wnioskodawczyni, względnie nie przekazał skargi, uznając, że nie ma możliwości jej uwzględnienia przez organ. Sprawa ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gd 47/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p." przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 r. i w drugim półroczu 2023 r. przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2023 r. wyniosło 6.246,13 zł, a w drugim półroczu 2023 r. wyniosło 6.445,71 zł. Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny, kwestię tę pozostawiając uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. W orzecznictwie podkreśla się, że to, jakie przyczyny spowodowały nieterminowe przekazanie skargi Sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek nadesłania skargi wypełnił oraz czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wynika z treści odpowiedzi na wniosek skarga na bezczynność organu wpłynęła do organu w dniu 21 sierpnia 2023 r. Pomimo upływu ustawowego terminu do wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. organ nie przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Organ dokonał wskazanej czynności w dniu 11 marca 2024 r. nadsyłając odpis skargi wraz z odpowiedzią na skargę i załączoną do niej korespondencją między organem a wnioskodawczynią. Tym samym wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ uchybił 15-dniowemu terminowi na przekazanie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na tę skargę. Przekazanie skargi w ustawowym terminie jest obowiązkiem organu bez względu na fakt, czy organ ocenia, że skargi nie może uwzględnić we własnym zakresie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Wymiar grzywny został ustalony przez Sąd stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że organ ostatecznie przekazał skargę. Uczynił to jednak dopiero po doręczeniu organowi odpisu wniosku o wymierzenie grzywny. Termin na przekazanie skargi, o którym mowa w 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., upłynął w dniu 5 września 2023 r. i wobec nadesłania skargi w dniu 11 marca 2024 r. został uchybiony wielokrotnie, zaś twierdzenie organu, że skarga nie została przekazana do Sądu z uwagi na uznanie pełnomocnika organu, że nie było możliwości jej uwzględnienia przez organ nie mogło być uwzględnione. Przekonanie organu o braku podstaw do uwzględnienia skargi w ramach uprawnień autokontrolnych nie usprawiedliwia zatem nieprzekazania skargi w ustawowym terminie do Sądu. Uprawnienia autokontrolne przyznane organowi przez ustawodawcę w art. 54 § 3 p.p.s.a. nie wyłączają obowiązku przekazania skargi i akt sprawy do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nie jest uprawniony do oceny zasadności żądania przekazania skargi do sądu. Obowiązek przekazania skargi i akt sądowi administracyjnemu skargi i akt sprawy ma charakter bezwzględny i obligatoryjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 454/18, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów Sąd uwzględniając okoliczności sprawy uznał, że grzywna w kwocie 1000 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie w związku z otrzymaniem skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona. Grzywna w takiej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ na przyszłość do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie wskazać należy, że grzywna w tej wysokości odpowiada dolnym granicom grzywny grożącej z tytułu nieprzekazania skargi w terminie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji postanowienia na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Poniesionymi przez skarżącą kosztami postępowania są uiszczony od skargi wpis w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).