III SO/Gd 11/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej bezczynności Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 8 maja 2015 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF J.N. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Żądanie wnioskodawcy obejmowało zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając złożony wniosek wyżej wymieniony podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Wnioskodawca wskazał również, że nie posiada majątku ani środków finansowych pozwalających na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Ponadto wnioskodawca podał, że posiada zadłużenie z tytułu opłat. Do formularza PPF wnioskodawca dołączył kserokopię decyzji w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej. Z treści decyzji wynikało, że wnioskodawca otrzymuje świadczenie w kwocie 1.319,05 zł netto miesięcznie. Z uwagi na fakt, iż ww. oświadczenia zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 maja 2015 r., wezwano wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń: a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym rachunków dewizowych i rachunków lokat terminowych), obrazujących historię (wszystkie wpłaty i wypłaty) i salda (stany) tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; b) kopii dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy i syna (opłaty związane z utrzymaniem zamieszkiwanego lokalu, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, wydatki na lekarstwa, inne); c) kopii dokumentów potwierdzających wskazywane zadłużenie z tytułu opłat; d) oświadczenia w przedmiocie wszelkich zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Przedmiotowe wezwanie zostało wnioskodawcy wysłane na podany w formularzu PPF adres do doręczeń (vide: rubryka nr 2.2 formularza). Wnioskodawca został jednocześnie pouczony, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Wskazane wezwanie w następstwie awizowania i niepodjęcia zostało w trybie art. 73 § 1 i § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznane za skutecznie doręczone w dniu 1 czerwca 2015 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia do akt sprawy nie wpłynęły jakiekolwiek dokumenty źródłowe oraz oświadczenia wymagane ww. zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 maja 2015 r. Z kolei w dniu 11 czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga J. N. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] w sprawie dotyczącej zachowania uprawnień do kwatery. W tym stanie uznano, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że intencją wnioskodawcy jest zaskarżenie bezczynności organu w sprawie dotyczącej zachowania uprawnień do kwatery. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunku pracy i stosunków służbowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych (wpisów i opłat), a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zestawiając powyższą regulację normatywną z realiami rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć bowiem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowo określonych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że w ukierunkowanym na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 13 maja 2015 r. wskazano precyzyjnie, jakie okoliczności wymagają jedynie złożenia przez wnioskodawcę określonego oświadczenia, a jakie przedstawienia dokumentów źródłowych. Z uwagi na fakt, iż kierowana do wnioskodawcy korespondencja zawierająca wezwanie do przedłożenia określonych dokumentów źródłowych i oświadczeń nie została przez niego podjęta, wnioskodawca uniemożliwił referendarzowi weryfikację bardzo ogólnych informacji podanych w formularzu PPF. W związku z wyżej wskazaną postawą wnioskodawcy referendarz sądowy nie jest w stanie ustalić m.in. jak wygląda rzeczywista relacja uzyskiwanych dochodów netto do koniecznych kosztów utrzymania wnioskodawcy i jego syna. Nie wiadomo ponadto, czy wnioskodawca posiada jakiekolwiek oszczędności pieniężne, które ewentualnie mogą być przeznaczone na koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano powyżej, przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie może mieć miejsce, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia określonych kosztów. Oznacza to, że rozpoznający wniosek referendarz sądowy nie może sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w jakikolwiek sposób domniemywać. W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.