III SO/Gd 12/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-05-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest umorzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie, która z mocy prawa jest wolna od tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu pomocy społecznej i opieki społecznej jest ustawowo zwolnione od opłat sądowych. W związku z tym, wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sprawie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, co referendarz sądowy prawidłowo uczynił. Sytuacja materialna strony przemawiała za przyznaniem prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że sprawy z zakresu pomocy społecznej są wolne od opłat. Strona złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza w części dotyczącej umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. N. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 maja 2018 r. sygn. akt III SO/Gd 12/18 w sprawie z wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 maja 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał M. N. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego oraz umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy wskazał, że postępowanie sądowe w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest ustawowo wolne od opłat sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania. Dlatego wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od tych kosztów podlegał umorzeniu.
Ponadto referendarz uznał za wiarygodne oświadczenia wnioskodawczyni oraz biorąc po uwagę przedstawione przez nią we wniosku okoliczności faktyczne, w tym fakt niewysokich dochodów w jej gospodarstwie domowym, braku oszczędności i znaczącego majątku stwierdził, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Od postanowienia referendarza sądowego skarżąca złożyła sprzeciw zaskarżając go w części dotyczącej umorzenia postępowania w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że postanowienie w przedmiocie prawa pomocy jest wydawane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), która normuje postępowanie przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.), rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 3).
Sprzeciw, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca zaskarżyła postanowienie referendarza w części dotyczącej umorzenia postępowania obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie domagała się zwolnienia z kosztów sądowych w całości. W tym miejscu należy jednak wskazać, że skarżąca nie musi w tym postępowaniu ponosić żadnych kosztów sądowych, ponieważ - jak wskazał to w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia referendarz - postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej i opieki społecznej są ustawowo zwolnione od kosztów sądowych.
Dlatego z uwagi na to, że postępowanie sądowe w sprawie niniejszej jest wolne od opłat sądowych, referendarz prawidłowo umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych.
W ocenie Sądu referendarz sądowy zasadnie też przyjął, że sytuacja materialna skarżącej przemawia za uznaniem, że zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Z powyższych względów uznać należy, że postanowienie referendarza sądowego jest prawidłowe.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło