III SO/Gd 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W związku z zamiarem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uchwały Rady Miasta z dnia 23 kwietnia 2009 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad taryfowych, cen za przejazdy środkami gminnego transportu zbiorowego oraz wysokości opłat dodatkowych i opłat manipulacyjnych S. L. wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2015 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma małoletnimi synami oraz z konkubentem. Dochody rodziny kształtują: wynagrodzenie otrzymywane przez wnioskodawczynię w kwocie 885,16 zł netto miesięcznie (zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem o dochodach), zasiłek stały z pomocy społecznej w kwocie 202 zł brutto miesięcznie otrzymywany przez jej konkubenta oraz kwota 154 zł brutto miesięcznie tytułem świadczeń rodzinnych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni oraz jej konkubent nie posiadają przedmiotów wartościowych ani środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Postanowieniem z dnia 1 września 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. S. L. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że powinna otrzymać prawo pomocy, gdyż ma bardzo niskie dochody oraz złożyła stosowne oświadczenie dotyczące zamieszkiwania w lokalu należącym do matki jej konkubenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Treść art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. przesądza, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z oczywistych względów pozytywne rozstrzygnięcie w ww. zakresie zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez podmiot wnioskujący udowodnione. W przypadku osób fizycznych wykazanie spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy obliguje Sąd do uwzględnienia wniosku strony. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, na podstawie art. 255 w zw. z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 14 sierpnia 2015 r., wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń: a) oświadczenia do kogo należy lokal, w którym wnioskodawczyni obecnie zamieszkuje wraz z dziećmi i konkubentem i kto ponosi miesięczne koszty jego utrzymania; b) kopii wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię oraz konkubenta rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (wszystkie wpłaty i wypłaty) i salda (stany) tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; c) kopii dokumentów potwierdzających wysokość świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z pomocy społecznej otrzymywanych przez wnioskodawczynię oraz konkubenta w okresie ostatnich trzech miesięcy; d) kopii dokumentów obrazujących wysokość kosztów utrzymania wnioskodawczyni oraz jej dzieci i konkubenta, poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy (ewentualne opłaty za użytkowany lokal, opłaty za media, wydatki na lekarstwa, inne). Wnioskodawczyni została jednocześnie pouczona, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni nadesłała pismo, w którym wskazała, że nie posiada tytułu prawnego do lokalu, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi i konkubentem. Ponadto do Sądu wpłynęły dokumenty dotyczące postulowanych przez wnioskodawczynię zmian w systemie ulg i zwolnień z opłat za przejazdy komunikacją miejską w G. Mając na uwadze cytowane przepisy oraz okoliczności faktyczne, w tym fakt braku kompleksowego wykonania zarządzenia w przedmiocie przedstawienia określonych oświadczeń i dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Co ważne, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już wspomniano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowo określonych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że w ukierunkowanym na weryfikację bardzo ogólnych danych zawartych w formularzu PPF zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 14 sierpnia 2015 r. wskazano precyzyjnie, jakie okoliczności wymagają jedynie złożenia przez wnioskodawczynię określonego oświadczenia, a jakie przedstawienia dokumentów źródłowych. Wezwanie referendarza sądowego w zakresie punktów b) – d) wnioskodawczyni w żaden sposób nie odpowiedziała i w związku z tym Sąd nie jest w stanie zweryfikować bardzo ogólnych informacji podanych w formularzu PPF. Nie wiadomo m.in., jak wygląda rzeczywista relacja wysokości łącznych dochodów wnioskodawczyni i jej konkubenta do comiesięcznych kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny. Nie wiadomo ponadto, czy wnioskodawczyni bądź jej konkubent posiadają jakiekolwiek oszczędności pieniężne, które mogą być przeznaczone na ewentualne koszty postępowania przed sądem administracyjnym. Nie można sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni i osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym domniemywać. Sąd zwraca uwagę, że twierdzenia zawarte w sprzeciwie mają również bardzo ogólny charakter i nie wnoszą, żadnych nowych informacji w sprawie przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.