III SO/Gd 14/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi D. W. z dnia 27 maja 2024 r. złożonej przez na decyzję z dnia 9 maja 2024 r., nr [...], w sprawie odmowy przyjęcia do przedszkola; 2. zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. na rzecz wnioskodawcy D. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 6 sierpnia 2024 r. D. W. (dalej jako: "wnioskodawca" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. (dalej także jako: "organ") grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie do tutejszego Sądu skargi na decyzję Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z dnia 9 maja 2024 r. (nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola. We przedmiotowym wniosku D. W. zawarł również żądanie zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu ww. wniosku strona wskazała, że w dniu 27 maja 2024 r. wniosła, za pośrednictwem organu, skargę do tutejszego Sądu na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K., wnosząc o jej uchylenie. Wnioskodawca wskazał, że do dnia sporządzenia niniejszego wniosku, tj. do 5 sierpnia 2024 r., jego skarga nie została przekazana do Sądu. Konsekwencją zaniechania przekazania skargi jest zatem możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu na co wskazuje wprost art. 55 § 1 p.p.s.a., natomiast str. 1górną granicę dolegliwości określa art. 154 § 6 p.p.s.a., w myśl którego nie może ona przekroczyć dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wnioskodawca zaznaczył, że obowiązek przekazania złożonej skargi na decyzję organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. Podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nawet sam fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny na organ. Różnić może się natomiast wysokość tejże grzywny, którą miarkuje sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy (m.in. okres pozostawania w zwłoce, jej przyczyny i wyjaśnienia organu). Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. organ wniósł odpowiedź na wniosek w rozpoznawanej sprawie, załączając do pisma skargę D. W. z dnia 27 maja 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie w całości jako bezzasadnego oraz o zasądzenie od D. W. na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ, powołując się na regulację art. 158 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 900 ze zm. - dalej także jako: "u.p.o.") wskazał, że z brzmienia tego przepisu nie wynika, aby to organ był zobowiązany do przekazania skargi wraz z aktami postępowania. W związku z tym pozostawał w przekonaniu, iż otrzymana w dniu 27 maja 2024 r. od skarżącego korespondencja na platformie e-PUAP stanowi jedynie informację, że skarżący taką skargę wniósł do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a organ zostanie zobowiązany do ustosunkowania się i przesłania akt postępowania. Zdaniem organu fakt nieprzekazania przedmiotowej skargi wynikał jedynie z braku przejrzystej regulacji w tym zakresie. Zaznaczył, że w dniu 12 sierpnia 2024 r. skarga wraz z odpowiedzią i aktami postępowania została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organ wyjaśnił, że "nie miał świadomości ciążącego na nim obowiązku, a przedmiotowe postępowanie jest dla niego niezapomnianym doświadczeniem, co jest gwarancją, że takie naruszenia nie powstaną w przyszłości". Ponadto podkreślił, że jest to pierwszy przypadek organu a w momencie, w którym dowiedział się o obowiązku przekazania skargi wraz z aktami postępowania do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zadośćuczynił temu obowiązkowi. Zdaniem organu obowiązek swój wypełnił, a przedmiotowe postępowanie jest cenną lekcją, która gwarantuje, że w przyszłości organ nie popełni podobnych uchybień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do ukarania Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. grzywną, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. D. W., stosownie do uregulowania wynikającego z art. 54 § 1 p.p.s.a., wniósł bowiem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem organu w dniu 27 maja 2024 r., a zatem termin do przekazania skargi przez organ wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na nią upłynął 30 dni od daty wpływu skargi do organu, czyli 26 czerwca 2024 r. Bezspornym jest, że w ww. terminie przedmiotowa skarga nie została przekazana do tutejszego Sądu. Nastąpiło to dopiero w dniu 13 sierpnia 2024 r., czyli z uchybieniem terminu. Sąd pragnie wyjaśnić, że powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązku nałożonego na nie mocą art. 54 § 2 p.p.s.a. Do naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. dochodzi zarówno w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi nie przekaże skargi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, jak i w sytuacji, gdy organ we wskazanym powyżej terminie przekaże do sądu wyłącznie niektóre z dokumentów, do których przekazania jest zobligowany (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017, s. 363). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjny. Omawiana sankcja finansowa służy przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości, stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 836/10; z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 597/11 oraz z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II OZ 790/11 – publ.: Centralna baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą grzywny jest jednak także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). Wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Rozważając wynikającą z art. 55 § 1 p.p.s.a. możliwość nałożenia w okolicznościach niniejszej sprawy na organ grzywny, Sąd uznał za celowe wymierzenie jej w wysokości 100 zł. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził bowiem, że będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu oraz zapewni, że organ ten - Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. - zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych na niego przepisami prawa (nie tylko ustawy – Prawo oświatowe). Podkreślenia wymaga, że brak odpowiedniej wiedzy, czy też nieznajomość prawa przez podmiot wykonujący określone funkcje administracyjne (publiczną jednostką oświatową), nie mogą skutkować oddaleniem wniosku o ukaranie grzywną w sytuacji, gdy do uchybienia ustawowemu obowiązkowi przez organ niewątpliwie doszło. Tym niemniej miarkując wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę tę okoliczność, tj. że podmiotem zobowiązanym był dyrektor placówki oświatowej nie zaś organ administracji publicznej sensu stricto, jak też to, że ostatecznie wniesiona przez D. W. skarga na decyzję Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z dnia 9 maja 2024 r. (nr [...]) w sprawie odmowy przyjęcia do przedszkola M. W. została do tutejszego Sądu już przekazana, a przyczyną nieprzekazania skargi nie był zamiar niedopuszczenia do jej rozpoznania przez organ, lecz nieznajomość regulacji związanych z trybem wnoszenia skargi do sądu administracyjnego przez organ, który z uwagi na swoją specyfikę istotnie nie posiada ugruntowanej praktyki w tym zakresie. Jak wynika z wyjaśnień Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. był to pierwszy przypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Co też istotne, jak zadeklarował organ, zaistniała sytuacja i powzięcie świadomości o ciążącym na organie omawianym w sprawie obowiązku, będzie stanowiło gwarancję, że takie naruszenia prawa w przyszłości już nie powstaną. Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji postanowienia na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Poniesionym przez wnioskodawcę kosztem postępowania jest bowiem niewątpliwie uiszczony od wniosku wpis w wysokości 100 zł.