III SO/Gd 17/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku w przedmiocie wymierzenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. oddalił wniosek L. K. w przedmiocie wymierzenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) L. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie wnioskodawca został już zwolniony od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem z dnia 22 października 2009 r. W konsekwencji ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Z tego powodu należy dokonać oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, nadesłanej przez niego kopii decyzji z dnia 27 sierpnia 2008 r. w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej oraz orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 18 sierpnia 2008 r. ustalono, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 30 m2, jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie, przyznany w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 31 lipca 2010 r. ze względu na niepełnosprawność, stan zdrowia oraz ubóstwo wnioskodawcy. Ponadto oświadczył, iż nie posiada rachunków bankowych, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Wysokość wydatków z tytułu zakupu leków, eksploatacji zajmowanego lokalu, zużycia energii elektrycznej oraz gazu określił na 210 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym w szczególności wysokość dochodu wnioskodawcy i jego źródło, uznać należało, iż wykazał on dostatecznie, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie II sentencji postanowienia.