III SO/Gd 18/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie Wójtowi Gminy Mikołajki Pomorskie grzywny z powodu nieprzekazania skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy Mikołajki Pomorskie grzywnę w kwocie 200 (dwieście) złotych; 2. zasądzić od Wójta Gminy Mikołajki Pomorskie na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 16 grudnia 2023 r. J. M. (dalej także jako "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy Mikołajki Pomorskie grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", za nieprzekazanie w ustawowym terminie 15 dni skargi z dnia 26 listopada 2023 r. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowym wniosku skarżący zawarł żądanie zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Wójt Gminy Mikołajki Pomorskie wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Organ wskazał, że w związku z otrzymaną w dniu 27 listopada 2023 r. skargą na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w piśmie z dnia 30 listopada 2023 r. poinformował skarżącego, powołując się na art. 54 § 3 p.p.s.a., że jego skarga została uwzględniona w całości. Jednocześnie, udzielając odpowiedzi na wniosek z dnia 26 października 2023 r. dotyczącego przesłania elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi [...], poinformował skarżącego, iż urząd nie jest w posiadaniu takowej dokumentacji. Organ wyjaśnił przy tym, że kierował się możliwością zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a., aby załatwić merytorycznie sprawę i udzielić żądanej informacji i jednocześnie, z jednej strony naprawić swoje niedopatrzenie, a z drugiej uniknąć niepotrzebnego angażowania sądu administracyjnego w sytuacji gdy, w stanie faktycznym sprawy, jest to całkowicie zbędne. Do odpowiedzi dołączono pismo z dnia 30 listopada 2023 r. wraz w potwierdzeniem jego wysłania. Skarżący, w piśmie z dnia 30 grudnia 2023 r. wskazał, że po zapoznaniu się z odpowiedzią Wójta Gminy Mikołajek Pomorskich na jego wniosek o wymierzenie grzywny, podtrzymuje swój wniosek i prosi o jego niezwłoczne rozpoznanie, bowiem skarga nie została przez organ do sądu przekazana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Szczególna regulacja, wynikająca z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd – w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. – może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12). Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję – co już zostało przez Sąd podkreślone – za naruszenie prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, mając na uwadze wyjaśnienia organu, należy odnotować, że w art. 54 § 3 p.p.s.a. faktycznie przewidziano, iż organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości. Jednakże w przepisie tym zawarto zastrzeżenie, że przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że uprawnienia autokontrolne przyznane organowi przez ustawodawcę w art. 54 § 3 p.p.s.a. nie wyłączają obowiązku przekazania skargi i akt sprawy do sądu. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skardze nie należało nadać dalszego biegu z powodu wykonania żądania wniosku. Złożenie skargi stanowi bowiem żądanie strony nadania skardze biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. To dopiero sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, zostanie poddana merytorycznej ocenie, czy też postępowanie sądowoadministracyjne zostanie umorzone. Zatem żadna okoliczność nie zwalnia organu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 147/21). Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych przekazania akt sprawy (art. 21 u.d.i.p.) stanowi obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza swobodę w tym zakresie. Przekroczenie terminu przekazania skargi wraz z aktami sprawy ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). W rozpoznawanej sprawie organ nie kwestionuje okoliczności nieprzekazania skargi wraz z aktami do sądu. Niewątpliwie termin zakreślony w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę upłynął bezskutecznie wraz z końcem dnia 12 grudnia 2023 r. (jak wskazano w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, skarga wpłynęła do organu w dniu 27 listopada 2023 r.). Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny w rozpoznawanej sprawie Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi, okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że organ pozostawał w błędzie, co do braku obowiązku przekazania skargi na wobec zastosowania uprawnień autokontrolnych. W ocenie Sądu, grzywna we wskazanej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zdaniem Sądu, sam fakt wymierzenia grzywny powinien stanowić dla organu wystarczającą podstawę do wyciągnięcia wniosków na przyszłość i terminowego realizowania obowiązków procesowych w zakresie przekazania skargi wraz z aktami sprawy właściwemu sądowi. Sąd nie uwzględniał wniosku organu o odstąpienie od ukarania grzywną. Organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tego tytułu był zatem niewątpliwie uzasadniony. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 200 zł. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kwoty 100 zł, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku. Orzeczenia sądu administracyjnego powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.