III SO/Gd 25/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. G. o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi grzywny z powodu nieprzekazania skargi postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi na rzecz K. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 5 sierpnia 2026 r. K. G. (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), grzywny w wysokości 7 770,04 zł Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowym wniosku skarżący zawarł żądanie zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi (dalej w skrócie także jako: "Dyrektor MOPS") wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o wymierzenie grzywny w możliwie najniższej wysokości, adekwatnej do incydentalnego i krótkotrwałego charakteru uchybienia. Dyrektor MOPS zawnioskował przy tym o nieuwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania. Dyrektor MOPS w pierwszej kolejności wyjaśnił, że skarga skarżącego dotyczy dokumentacji pozostającej w związku z działalnością Zespołu Interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy domowej w Rumi. Zespół ten przygotował stanowisko merytoryczne oraz zgromadził akta odnoszące się do żądania skarżącego. W dniu 28 lipca 2026 r. Zespół Interdyscyplinarny przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wraz z aktami sprawy odpowiedź na skargę skarżącego, wskazując m.in., że rola ośrodka pomocy społecznej wobec zespołu interdyscyplinarnego ogranicza się do zapewnienia obsługi organizacyjno-technicznej i finansowej - nie obejmuje ona merytorycznego rozpatrywania spraw należących do właściwości zespołu interdyscyplinarnego. Dyrektor MOPS nie kieruje Zespołem Interdyscyplinarnym i nie wykonuje jego kompetencji merytorycznych. Zdaniem Dyrektora MOPS, mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga na bezczynność została bowiem przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 28 lipca 2026 r. wraz z aktami oraz odpowiedzią merytoryczną przygotowaną przez Zespół Interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy domowej w Rumi. Nie było zamiarem ani Zespołu Interdyscyplinarnego, ani MOPS Rumia nieprzekazanie skargi, ograniczenie skarżącemu dostępu do sądu ani ignorowanie jego czynności procesowej. Sprawa wymagała ustalenia relacji między Dyrektorem MOPS a Zespołem Interdyscyplinarnym, który dysponował dokumentacją objętą żądaniem i przygotował odpowiedź na skargę. Przygotowanie materiału sprawy wymagało współdziałania z Zespołem Interdyscyplinarnym jako rzeczywistym dysponentem dokumentacji. W konsekwencji sprawa miała nietypowy charakter organizacyjny: skarżący skierował skargę przeciwko Dyrektorowi MOPS, mimo że skarga odnosiła się do informacji pozostających merytorycznie w dyspozycji Zespołu Interdyscyplinarnego. Okoliczność ta nie uzasadnia odmowy przekazania skargi do sądu, lecz ma znaczenie dla oceny stopnia uchybienia oraz braku celowego lub lekceważącego działania. Dyrektor MOPS nie kwestionował, że przekazanie skargi 28 lipca 2026 r. nastąpiło po terminie przyjmowanym jako właściwy dla spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Jednakże okoliczność ta, zdaniem Dyrektora MOPS, nie może prowadzić automatycznie do wymierzenia grzywny w żądanej przez skarżącego wysokości. Ewentualne uchybienie wyniosło cztery dni kalendarzowe. Było jednorazowe, ograniczone w czasie i nie stanowiło przejawu trwałej praktyki opóźniania czynności procesowych. Nie było również następstwem odmowy przekazania skargi, braku reakcji na skargę ani próby uniemożliwienia skarżącemu skorzystania z kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym należy zwrócić uwagę na szczególną regulację wynikającą z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902; zwanej dalej jako: "u.d.i.p."), który przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09). Potwierdza to zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (w niniejszym przypadku w związku z art. 21 pkt. 1 u.d.i.p.) sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)", oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Odnotować przy tym należy, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wynika z odpowiedzi na wniosek, jak również z akt sprawy zarejestrowanej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pod sygnaturą III SAB/Gd 576/26 (pod tą sygnaturą zarejestrowano skargę skarżącego na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej), skarga skarżącego wpłynęła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi w dniu 9 lipca 2026 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku wraz z aktami i odpowiedzią na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, to jest do dnia 24 lipca 2026 r. Tymczasem, skarga wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę została przekazana drogą elektroniczną do Sądu w dniu 28 lipca 2026 r. Nie ma zatem wątpliwości, że organ uchybił terminowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Powyższe, w ocenie Sądu, nie pozwala na oddalenie w całości wniosku skarżącego, o co wnosił organ, jednocześnie pozwalając, wbrew wnioskowi skarżącego, na wymierzenie grzywny w niewielkiej wysokości - w jej dolnych granicach. Sąd przy ustaleniu wysokości grzywny miał na uwadze, że choć organ przekroczył wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin, to jednak przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do Sądu przed wniesieniem i rozpatrzeniem wniosku skarżącego, a zwłoka organu w wykonaniu ciążącego nań obowiązku wyniosła jedynie cztery dni. Zatem w niniejszej sprawie grzywna nie może mieć charakteru dyscyplinującego. Zdaniem Sądu, wymierzenie Dyrektorowi MOPS grzywny w wysokości 100 zł spełni swą rolę represyjną i prewencyjną. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.