III SO/Gd 32/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-11-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o poinformowanie Państwowej Komisji Wyborczej o nieprawidłowościach w związku z przeprowadzeniem wyborów, w tym o unieważnienie wyborów?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o poinformowanie Państwowej Komisji Wyborczej o nieprawidłowościach w związku z przeprowadzeniem wyborów, w tym o unieważnienie wyborów. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określone przez ustawę przypadki, a sprawy dotyczące wyborów i nadzoru nad ich przebiegiem nie należą do właściwości rzeczowej tych sądów.Stan faktyczny
L. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o poinformowanie Państwowej Komisji Wyborczej o rzekomych nieprawidłowościach w związku z przeprowadzeniem wyborów samorządowych w 2018 r., w tym o kontynuowaniu wyboru przewodniczącego zarządu miasta w drugiej turze i umieszczeniu na liście kandydatów P. A. Wnioskodawca domagał się również unieważnienia wyborów. W kolejnym piśmie doprecyzował, że WSA powinien poinformować PKW o uchybieniach przy sprawowaniu nadzoru nad prawem wyborczym od 1998 r.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. J. w przedmiocie powiadomienia Państwowej Komisji Wyborczej o nieprawidłowościach w związku z przeprowadzeniem wyborów postanawia: odrzucić wniosek.
L. J. pismem z dnia 30 października 2018 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o poinformowanie Państwowej Komisji Wyborczej, iż kontynuowanie wyboru przewodniczącego zarządu miasta na prawach powiatu, jakim jest [...], w drugiej turze wyborów, jest bezprawiem. Wnioskodawcza podniósł, że bezprawie to polega na utworzeniu listy kandydatów do objęcia funkcji i posady prezydenta miasta oraz umieszczeniu na tej liście P. A., dla odbycia wyboru bezpośredniego organu zarządzającego w [...] – mieście na prawach powiatu w 2018 r. Wskazany zarzut – jak podano w treści pisma – kierowany jest w stronę komisarza wyborczego, nad którym nadzór sprawuje Państwowa Komisja Wyborcza.
W kolejnym piśmie z dnia 2 listopada 2018 r. doprecyzowującym pierwotnie złożony wniosek L. J. wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku winien poinformować Państwową Komisję Wyborczą o wszystkich rażących uchybieniach, jakich dopuszczono się przy sprawowaniu nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego w trakcie wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz przy ogłaszaniu wyników tych wyborów począwszy od roku 1998. W treści pisma wnioskodawca opisał szczegółowo, na czym – w jego ocenie – wskazywane uchybienia polegają. W konkluzji pisma wnioskodawca zażądał nadto unieważnienia wyborów do organu stanowiącego i organu wykonawczego w [...] przeprowadzonych w roku 2018.
W odrębnym piśmie z dnia 2 listopada 2018 r. L. J. przedstawił swoje stanowisko odnośnie interesu prawnego uzasadniającego złożony wniosek.
Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 wskazanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ponadto, zgodnie z art. 63 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z wyżej przedstawionych przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą tzw. klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Co istotne, z przepisów rangi ustawowej musi również wynikać możliwość przeprowadzenia postępowania przez sąd administracyjny w sprawie inicjowanej nie skargą a wnioskiem.
Biorąc pod uwagę normatywnie określony zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych oraz okoliczności podane przez wnioskodawcę w złożonych do Sądu pismach stwierdzić należy, że merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie powiadomienia Państwowej Komisji Wyborczej o wskazywanych przez wnioskodawcę nieprawidłowościach nie należy do kompetencji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie ma nadto kompetencji by obligować Państwową Komisję Wyborczą do weryfikacji prawidłowości przeprowadzenia wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w przeszłości jak również by unieważniać wybory do organu stanowiącego i organu wykonawczego określonej jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest również właściwy w sprawach związanych z oceną mającą za przedmiot należyte wykonywanie zadań związanych z organizacją wyborów przez komisarzy wyborczych. Takich kompetencji sądowi administracyjnemu nie przyznano w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 754 ze zm.) ani w jakimkolwiek innym akcie prawnym.
Mając na uwadze powyższe zapatrywania zasadnym jest wskazanie, że w rozpatrywanym przypadku wnioskodawca zainicjował sprawę, która nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wystąpienie takiej okoliczności skutkować musi odrzuceniem wniosku na podstawie art. 64 § 3 w związku ze stosowanym odpowiednio art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę jeżeli zainicjowaną nią sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 64 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło