III SO/Gd 4/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący wnioskiem z dnia 19 lutego 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF i własnoręcznie podpisanym, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, uzupełniając w dniu 6 marca 2018 r. wniosek o dodatkowe oświadczenia i dokumenty w związku z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 lutego 2018 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest właścicielem mieszkania o pow. 50,41 m2 oraz samochodu osobowego marki F., rok produkcji 1999 r., posiada oszczędności w wysokości 1000 zł. Jako dochód wskazał świadczenie z urzędu pracy w wysokości 678,71 zł miesięcznie, z którego w całości pokrywa wydatki na mieszkanie, gaz i prąd. Do wniosku załączył wykaz opłat za mieszkanie oraz zaświadczenie z Urzędu Pracy. Nadesłał nadto zeznanie podatkowe za 2017 r., w którym wykazano dochód wyłącznie z tytułu świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy. Z kolei z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynikało, że na dzień 27 lutego 2018 r. saldo rachunku wynosi 2410,88 zł. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia skarżącego za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym fakt braku zatrudnienia skarżącego oraz fakt niewysokich dochodów osiąganych z tytułu świadczeń z urzędu pracy, a nadto fakt niewielkich oszczędności i znaczącego majątku, uznano, że skarżący, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc wysokość zadeklarowanych przez skarżącego wydatków związanych z kosztami utrzymania do kwoty uzyskiwanego dochodu, przyjąć należało, że skarżący wykazał dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, w szczególności, że skarżący zamierza zainicjować postępowania przed sądem administracyjnym łącznie w sześciu sprawach. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.