III SO/Gd 4/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolant Sudoł po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych; 2. nie uwzględnić wniosku w pozostałej części; 3. zasądzić od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W dniu 1 czerwca 2021 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., - dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), za nieprzekazanie do Sądu jego skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 18 września 2020 r. złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Nie otrzymał od organ żadnej informacji na temat tej skargi. Także z informacji telefonicznych uzyskanych przez pełnomocnika strony wynika, że przedmiotowa skarga nie została przekazana do Sądu. Natomiast ponaglenia w tej sprawie składane przez stronę oraz przez jej pełnomocnika zostały rozpoznane przez Szefa Urzędu do Spraw [...] w dniu 7 grudnia 2020 r. Organ ten uznał ponaglenia za zasadne i wyznaczył termin do rozpatrzenia wniosku do dnia 5 marca 2021 r. Do wniosku o ukaranie organu wnioskodawca załączył m.in. kopie: skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Wojewodę [...] w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy, postanowień z dnia 7 grudnia 2020 r. Szefa Urzędu do spraw cudzoziemców, kopię ponaglenia. Mimo wezwania, Wojewoda [...] nie nadesłał odpowiedzi na wniosek o ukaranie go grzywną za nieprzekazanie w terminie wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12). Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wynika z przedłożonych przez wnioskodawcę kopii pism, skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organu, złożona do Sądu za pośrednictwem Wojewody [...], została przesłana do siedziby organu w dniu 21 września 2020 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ winien przekazać skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w ciągu 30 dni od daty wpłynięcia skargi do organu. Skoro tego nie uczynił do tej pory (przez okres 10 miesięcy), niewątpliwie przekroczył on ustawowy trzydziestodniowy termin przekazania skargi. Podkreślenia wymaga, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt [...]). Wskazać także należy, że ewentualne wydanie decyzji przez Wojewodę [...] w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy nie zwalniało tego organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynności w przedmiotowej sprawie. Przy czym przekazanie sądowi skargi nie jest również zależne od jej zasadności czy bezzasadności. To sąd rozpatrując skargę ocenia te okoliczności, zaś strona ma prawo do załatwienia jej sprawy w rozsądnym terminie. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r. (M.P. z 2021 r., poz. 199) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2020 r. wyniosło [...] zł, a w drugim półroczu 2020 r. wyniosło [...] zł. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu grzywna w tej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymiar grzywny został ustalony stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze przedmiot wniosku podlegającego rozpoznaniu przez organ, charakter sprawy będący przedmiotem skargi - bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ administracji, a także długi okres uchybienia terminowi przekazania skargi i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy oraz milczenie organu po wpłynięciu wniosku do Sądu. Konstatując, z uwagi na dyscyplinująco-restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę [...] grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. Na zakończenie należy wyjaśnić pełnomocnikowi wnioskodawcy, że przepisy p.p.s.a. dotyczące wymierzenia organowi grzywny z tytułu nie przekazania skargi wraz z aktami sprawy, nie przewidują możliwości przyznania od organu sumy pieniężnej na rzecz strony. Dlatego w tej części wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Należy także dodać, że w dniu 25 czerwca 2020 r. przedmiotowa skarga wpłynęła do tut. Sądu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).