III SO/Gd 41/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.G. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 22 marca 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego H. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów źródłowych ustalono, że wnioskująca o prawo pomocy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem; źródłem dochodów małżonków są świadczenia emerytalno - rentowe w kwocie 2.387,35 zł netto, w tym: 1.051,96 zł netto (wnioskodawczyni) oraz 1.335,39 zł netto (mąż wnioskodawczyni). Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni jest osobą niewidomą, posiadającą orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wnioskodawczyni oraz jej mąż - zgodnie ze złożonym oświadczeniem - nie posiadają zasobów pieniężnych pozwalających na poniesienie kosztów zamierzonego postępowania ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie uznano, co następuje: W świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania Odnosząc się do realiów rozpatrywanego wniosku należy wskazać, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego skarżąca zamierza uczynić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wynika to wprost z rubryk 3.1 – 3.5. złożonego formularza PPF. Z tego względu, z uwagi na treść art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków – vide: art. 211 i art. 212 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi), gdyż z ustawy wynika, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni w zamierzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługiwać będzie ustawowe zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanego przypadku zostały spełnione przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od tych kosztów. W konsekwencji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 249a i z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na podmiocie wnioskującym ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez dany podmiot udowodnione. W świetle wyżej wskazanych ustaleń referendarz sądowy przyjął, że wnioskodawczyni nie ma obecnie możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wykazała bowiem dostatecznie, że znajduje się wraz z mężem w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto wyżej wymienione osoby nie dysponują oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie ww. kosztów. W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.