III SO/Gd 44/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-07-12

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów w danym rodzaju sprawy?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów dla strony w danym rodzaju sprawy. W takich okolicznościach rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega rozpoznaniu na podstawie oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 960 zł netto miesięcznie i nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia, a przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, oceniając jej trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia I. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. W związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 4 kwietnia 2016 r. znak [...] w sprawie z zakresu świadczeń rodzinnych, M. S. wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W świetle złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 960 zł netto miesięcznie. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania Odnosząc się do realiów rozpatrywanego wniosku należy wskazać, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego skarżąca zamierza uczynić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wynika to wprost z rubryk 3.1 – 3.5. złożonego formularza PPF. Z tego względu, z uwagi na treść art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków – vide: art. 211 i art. 212 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi), gdyż z ustawy wynika, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni w zamierzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługiwać będzie ustawowe zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanego przypadku zostały spełnione przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od tych kosztów. W konsekwencji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 249a i z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na podmiocie wnioskującym ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez dany podmiot udowodnione. W świetle wyżej wskazanych ustaleń referendarz sądowy przyjął, że wnioskodawczyni nie ma obecnie możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wykazała bowiem dostatecznie, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto wnioskodawczyni nie dysponuje oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie ww. kosztów. W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło