III SO/Gd 51/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.M. o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 10 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie prawa do renty postanawia odrzucić wniosek. M. M. pismem z 26 czerwca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 10 czerwca 2016r., nr [...] w przedmiocie prawa do renty. Jako podstawę prawną wniosku wskazał przepis art. 156 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 63 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z treści skargi wynika, że skarżący uważa, że decyzja odmawiająca mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań i wywiadu związanego ze stanem jego zdrowia, poświadczeniem nieprawdy w dokumentach oraz ujawnieniem danych innego pacjenta które to nieprawidłowości naruszają jego prawa. W związku z tym należy stwierdzić jej nieważności. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm., dalej jako k.p.c.) sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów (art. 2 k.p.c.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.), w sprawach dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz wymiaru tych świadczeń istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego według zasad uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego. Istnieje zatem podstawowa zasada weryfikacji przez sąd powszechny, orzekający na skutek wniesionego odwołania, decyzji ostatecznych wydawanych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 83 ust. 3 powołanej ustawy stanowi zaś, że odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpatrywane są przez sądy powszechne w oparciu o art. 4778 § 1 i następne k.p.c. W ustawie Kodeks postępowania cywilnego określono tryb postępowania w tych sprawach, w tym przekazywanie wniesionych odwołań do sądu powszechnego. Do właściwości sądów administracyjnych należy, spośród spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego, jedynie kontrola decyzji w sprawie świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także bezczynności organów i przewlekłości postępowania w tego rodzaju sprawach. Niniejsza sprawa, w ramach której skarżący w istocie zmierza do wykazania, że niezgodnie z prawem odmówiono mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie ma charakteru żadnej z wymienionych wyżej spraw powierzonych kontroli sądowoadministracyjnej. W decyzji, której stwierdzenia nieważności domagał się wnioskodawca znajduje się pouczenie, że odwołanie od niej można wnieść ( w odpowiednim trybie i terminie) do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym wniosek jako nie podlegający właściwości sądu administracyjnego podlegał odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w oparciu o treść art. 64 ust. 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.