III SO/Gd 60/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-03-10

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Jolanta Sudoł, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy więzi rodzinne pomiędzy sędzią sądu administracyjnego a sędzią sądu powszechnego, prowadzącym sprawy tej samej strony, stanowią okoliczność uzasadniającą wyłączenie sędziego sądu administracyjnego od rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego sądu administracyjnego od rozpoznania sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobni istnienia konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sam fakt prowadzenia przez członka rodziny sędziego sprawy tej samej strony przed sądem powszechnym nie stanowi takiej okoliczności, zwłaszcza gdy sędzia złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a jego prawdziwość nie budzi wątpliwości.
Stan faktyczny
H. W. złożyła do WSA w Gdańsku wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Okręgowego za nieprzekazanie akt sprawy. Po oddaleniu tego wniosku, H. W. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA J. H. od rozpoznania sprawy, wskazując na potencjalne więzi rodzinne między sędzią J. H. a sędzią M. H. z sądu rejonowego, która prowadzi sprawy tej samej strony. Sędzia J. H. złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. od rozpoznania sprawy z wniosku H. W. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. H. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] grzywny z powodu nieprzekazania do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi w terminie trzydziestu dni od otrzymania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. oddalił wyżej wskazany wniosek. W dniu 1 marca 2017 r. H. W. złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. z uwagi na okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Ze złożonego wniosku o wyłączenie sędziego wynikało, iż jest to drugi wniosek o wyłączenie tego samego sędziego zawierający nową okoliczność. Wcześniej, to jest w dniu 18 października 2016 r., tutejszy Sąd oddalił bowiem wniosek H. W. o wyłączenie sędziego J. H. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SO/Gd 60/16. Nową podstawę wyłączenia sędziego stanowią w ocenie wnioskodawczyni ewentualne więzi rodzinne pomiędzy sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. orzekającym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku a sędzią M. H. orzekającą w Sądzie Rejonowym [...] w [...]. Jak wskazała wnioskodawczyni, sędzia Sądu Rejonowego [...] w [...] M. H. prowadzi wobec jej osoby sprawy zbieżne z prowadzoną przez sędziego NSA J. H. sprawą o sygnaturze III SA/Gd 591/16 dotyczącą wadliwych zaświadczeń z systemu PESEL – SAD. W prowadzonych sprawach podstawową kwestią sporną jest błędne stosowanie nazwiska wnioskodawczyni, co powoduje uciążliwości w obronie przed zaliczaniem wnioskodawczyni długów, których nie posiada, lub które były lub są znacznie niższe od tych przypisanych do nieaktualnego nazwiska. W dniu 2 marca 2017 r. sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. złożył oświadczenie, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawy do wyłączenia sędziego określają art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). W myśl art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a. dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Art. 19 p.p.s.a. stanowi z kolei, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z określonych w treści art. 18 § 1 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego z mocy ustawy. H. W. wnioskując o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. wskazała zaś, iż sędziego sprawozdawcę mogą łączyć związki z sędzią Sądu Rejonowego [...] w [...] M. H. Stwierdzić zatem należy, że wniosek skarżącej został oparty na przewidzianej w art. 19 p.p.s.a. przesłance określającej istnienie okoliczności mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego sędziego w tej sprawie. Mając na uwadze wskazaną regulację normatywną jak i podane przez wnioskodawczynię okoliczności skonstatować należy, że ponowny wniosek o wyłączenie sędziego złożony w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (zob. w tej materii: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 210). Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. W świetle powyższych zapatrywań przedstawiona w złożonym wniosku argumentacja nie może spowodować wyłączenia wskazanego sędziego od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Wnioskodawczyni nie podała bowiem takich okoliczności faktycznych, które rzutując na jego bezstronność uzasadniałyby wyłączenie wskazanego sędziego od rozpoznawania niniejszej sprawy. Przywołana przez wnioskodawczynię okoliczność faktyczna, to jest więź rodzinna pomiędzy sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H. orzekającym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku a sędzią M. H. orzekającą w Sądzie Rejonowym [...] w [...], nie może w ocenie Sądu wywoływać uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego. Trudno bowiem kwestionować obiektywizm sędziego, bez przywołania faktycznych podstaw, które w sposób uzasadniony wskazywałyby na utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Należy mieć nadto na uwadze, że nie stanowi okoliczności uzasadniającej wątpliwość co do bezstronności sędziego orzekającego w sprawie sądowoadministracyjnej fakt prowadzenia przez członka jego rodziny (żony sędziego – jak w niniejszym przypadku) sprawy tej samej strony przed sądem powszechnym. Instytucja wyłączenia sędziego jako mająca zapewnić obiektywizm sądu nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów i to niezależnie od źródła, z którego interesy te są wywodzone (zob. w tej materii.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż z oświadczenia sędziego, którego wniosek dotyczy, złożonego w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a. w dniu 2 marca 2017 r. wynika, że między nim a stroną niniejszego postępowania nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 wyżej wskazanej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym Sąd stwierdzając, że nie zachodzi przesłanka do wyłączenia sędziego wymieniona w art. 19 p.p.s.a., na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił wniosek.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło