III SO/Gd 7/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-08-05

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia stronę z tych kosztów z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia stronę z tych kosztów z mocy prawa (art. 239 pkt 1 lit. a PPSA). Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało udowodnione przez osobę bezrobotną pobierającą zasiłek dla bezrobotnych i nieposiadającą innych dochodów ani majątku.
Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, której jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych. Nie posiada nieruchomości, pojazdów ani innych wartościowych przedmiotów. Skarżąca zamierza zaskarżyć decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego A. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów nadesłanych w następstwie zarządzeń referendarza sądowego z dnia 17 i 29 lipca 2013 r. ustalono, że wnioskodawczyni jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiadającą nieruchomości, pojazdów mechanicznych ani innych przedmiotów wartościowych. Ponadto ustalono, że wyłącznym źródłem dochodów wnioskodawczyni będącej osobą bezrobotną (zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w G.) jest obecnie zasiłek dla bezrobotnych. W tym stanie uznano, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżąca zamierza uczynić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wynika to wprost z rubryk 3.1 – 3.5. formularza PPF. Z tego względu, w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wnioskodawczyni nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków – vide: art. 211 i art. 212 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi) gdyż jest od tych kosztów zwolniona z mocy prawa. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez dany podmiot udowodnione. W ww. realiach ustalono, że wnioskodawczyni nie ma obecnie możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wykazała bowiem, że jako osoba korzystająca z zasiłku dla bezrobotnych znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto ww. nie dysponuje oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie ww. kosztów. W reasumpcji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło