III SO/Gd 7/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. M. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia wymierzyć Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych. W dniu 1 czerwca 2021 r. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniosek wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", za nieprzekazanie do Sądu jego skargi na bezczynność Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 8 września 2020 r. złożył skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Nie otrzymał od organ żadnej informacji na temat tej skargi. Dodał, że ponaglenie w tej sprawie z dnia 6 września 2020 r. zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw [...] dopiero w dniu 5 maja 2021 r. Wnioskodawca jest przekonany, że skarga na bezczynność nie została przekazana do Sądu. Do wniosku o ukaranie organu wnioskodawca załączył kopię skargi na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, oraz kopię ponaglenie złożonego elektronicznie. Z załączonej do wniosku kopii pisma Wojewody [...] przesłanego wraz z ponagleniem wynika, że organ wskazywał, iż w dniu 8 września 2020 r. wydał decyzję o udzieleniu stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terminem do 30 września 2021 r. W piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2021 r. wnioskodawca wskazał, że decyzja rozpoznająca jego wniosek nie została mu doręczona i oświadczył, ze podtrzymuje wniesioną skargę. Mimo wezwania, Wojewoda [...] nie nadesłał odpowiedzi na wniosek o ukaranie go grzywną za nieprzekazanie w terminie wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt [...], postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt [...]). Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wynika z przedłożonych przez wnioskodawcę kopii pism skarga na bezczynność organu – złożona do Sądu za pośrednictwem Wojewody [...] - została przesłana do siedziby organu w dniu 8 września 2020 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać skargę do WSA w [...] w ciągu 30 dni od daty wpłynięcia skargi do organu. Skoro tego nie uczynił do tej pory (przez okres 10 miesięcy), niewątpliwie przekroczył on ustawowy trzydziestodniowy termin przekazania skargi. Podkreślenia wymaga, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt [...]). Wskazać także należy, że ewentualne wydanie decyzji przez Wojewodę [...] w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę nie zwalniało tego organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynności w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Wymiar grzywny został ustalony zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze przedmiot wniosku podlegającego rozpoznaniu przez organ, charakter sprawy będący przedmiotem skargi – bezczynność organu administracji, a także długi okres uchybienia terminowi przekazania skargi i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy, oraz milczenie organu po wpłynięciu wniosku do Sądu i nieprzekazanie skargi do Sądu mimo złożenia wniosku o wymierzenie grzywny. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę [...] grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Powołane w treści niniejszego postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).