III SO/Gd 9/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-08-24
Skład orzekający: Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest bezprzedmiotowy, jeśli strona posiadała już ustanowionego pełnomocnika w postępowaniu głównym, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w celu wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest bezprzedmiotowy, jeśli strona posiadała już ustanowionego pełnomocnika w postępowaniu głównym, a prawo pomocy w tym zakresie nie zostało cofnięte. Pełnomocnictwo ogólne obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich czynności w postępowaniu, w tym do skargi o wznowienie postępowania. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w nowym postępowaniu wymaga merytorycznej oceny, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się wyrokiem WSA w Gdańsku oddalającym jego skargę na decyzję Wojewody dotyczącą udostępnienia danych osobowych. Wnioskodawca domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wcześniej, w postępowaniu głównym, przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego umorzono postępowanie w przedmiocie ustanowienia radcy prawnego i zwolniono od kosztów, od czego wnioskodawca wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu i przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie żądania wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 417/08 w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia I. umorzyć postępowanie w przedmiocie udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 417/08 przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 417/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. J. na opisaną decyzję Wojewody [...] oraz przyznał wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.
Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2009 r. (data wpływu do sądu), uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 30 czerwca 2009 r., J. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 417/08.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt III SO/Gd 9/09 umorzono postępowanie w przedmiocie udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz zwolniono go od kosztów sądowych.
Od powołanego orzeczenia sprzeciw wniósł J. J., podnosząc m.in., iż wznowienie postępowania wymaga wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez wnioskodawcę, w myśl cytowanego przepisu powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2009 r. i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez Sąd.
Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Bezspornym jest, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 417/08 postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 r. przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych [...] o wyznaczenie konkretnego radcy prawnego, któremu następnie wnioskodawca w dniu 6 lutego 2009 r. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie. Uszło uwadze wnioskodawcy, iż przepis art. 39 pkt 1 P.p.s.a. w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Przepis ten jednoznacznie stwierdza, iż pełnomocnictwo ogólne udzielone przez stronę daje pełnomocnikowi prawo do dokonywania wszelkich czynności w postępowaniu, nawet tych, które związane są z postępowaniem nadzwyczajnym, toczącym się w trybie wznowienia postępowania sądowego.
Skoro w sprawie o sygn. III SA/Gd 417/08 prawomocnie ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu, a prawa pomocy nie cofnięto, to biorąc pod uwagę treść żądania wnioskodawcy, domagającego się wniesienia skargi o wznowienie postępowania, przysługuje mu uprawnienie do korzystania z pomocy uprzednio ustanowionego pełnomocnika. O tym zaś, jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, decyduje właściwa okręgowa izba radców prawnych (art. 253 P.p.s.a.).
Z tych względów wniosek w części dotyczącej żądania ustanowienia radcy prawnego z urzędu ocenić należało jako bezprzedmiotowy.
Przechodząc do zawartego we wniosku żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd zauważa, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 417/08 zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy zaś tego postępowania, w ramach którego zostało przyznane. Prawomocne zakończenie tego postępowania powoduje, że przyznane w tym zakresie prawo pomocy wygasa.
Wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wiąże się z możliwością powstania kosztów z nim związanych, co uzasadnia konieczność merytorycznej oceny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz złożone do sprawy o sygn. akt III SA/Gd 220/09 zaświadczenie Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia 5 lutego 2009 r., wskazują, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Obecnie przebywa on w areszcie śledczym, posiadając w depozycie finansowym środki pieniężne w wysokości 442,23 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Ponadto zdeponował na książeczce [...] kwotę 149,58 zł. Podczas osadzenia wnioskodawca nie pracuje.
Okoliczności te powodują, iż w ocenie Sądu wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych jakie mogą powstać w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Mając na względzie powyższe, postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji podjęto na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło