III SO/Gd 9/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. V. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Pomorskiemu z powodu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie Pomorskiemu grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Wojewody Pomorskiego na rzecz P. V. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. V. wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2026 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." o wymierzenie Wojewodzie Pomorskiemu grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. z powodu nieprzekazania do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zobowiązanie organu do niezwłocznego przekazania skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że w dniu 23 lutego 2026 r. nadał za pośrednictwem operatora pocztowego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Pomorskiego w sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy. Zgodnie z informacją z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, przesyłka zawierająca skargę została doręczona organowi w dniu 24 lutego 2026 r. Przewidziany w art. 54 § 3 p.p.s.a. termin przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął bezskutecznie w dniu 26 marca 2026 r. Tymczasem skarżący nie otrzymał żadnej informacji o przekazaniu akt do sądu, co świadczy o rażącym naruszeniu prawa przez organ i celowym blokowaniu prawa skarżącego do sądu. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Pomorski wniósł o jego oddalenie wskazując, że skarga wnioskodawcy doręczona organowi w dniu 24 lutego 2026 r. została przesłana do sądu w dniu 1 kwietnia 2026 r. wraz z odpowiedzią na skargę w formie elektronicznej na skrzynkę ePUAP, zaś 5-dniowe opóźnienie w przekazaniu skargi nastąpiło z przyczyn obiektywnych, wynikających z nadmiernego obciążenia organu bieżącą obsługą prowadzonych postepowań administracyjnych oraz znaczącym wzrostem wpływu korespondencji wymagającej niezwłocznej rejestracji, dekretacji i merytorycznego rozpoznania. Ponadto przekazanie skargi do sądu wymagało uprzedniego skompletowania akt administracyjnych, weryfikacji dokumentacji oraz sporządzenia wymaganych pism przewodnich, co przy aktualnym obciążeniu organizacyjnym spowodowało wydłużenie czasu realizacji tej czynności. Organ wskazał, że zaistniałe opóźnienie nie wynikało z celowego działania ani zaniedbania, lecz miało charakter incydentalny i było następstwem przejściowych trudności organizacyjnych, związanych z kumulacją spraw oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi, zaś przekazanie skargi w ww. terminie nie spowodowało negatywnych skutków dla wnioskodawcy. Skarga P. V. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana sądowi przez organ w dniu 1 kwietnia 2026 r. drogą elektroniczną. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt III SAB/Gd 189/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestaje on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem terminu. Nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA składu 7 sędziów z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 2). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, kwestię tę pozostawiając uznaniu sądu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. W orzecznictwie podkreśla się, że to, jakie przyczyny spowodowały nieterminowe przekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek nadesłania skargi wypełnił oraz czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wynikało z odpowiedzi na wniosek, jak również z akt sprawy toczącej się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pod sygnaturą III SAB/Gd 189/26 ze skargi wnioskodawcy na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, skarżący wniósł ww. skargę w dniu 24 lutego 2026 r. (wpływ skargi do organu). Wobec tego, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazanie skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę sądowi powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi, to jest do dnia 26 marca 2026 r. Skarga powyższa została przekazana drogą elektroniczną do sądu w dniu 1 kwietnia 2026 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gd 189/26, a więc z uchybieniem terminu ustawowego, zaś w dniu 2 kwietnia 2026 r. skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została nadana w urzędzie pocztowym przez organ do sądu. Przesyłka wpłynęła do sądu w dniu 7 kwietnia 2026 r. Tym samym wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ uchybił 30-dniowemu terminowi na przekazanie skargi na decyzję organu o odmowie udzielenia informacji publicznej wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na tę skargę. Z wnioskiem o wymierzenie grzywny skarżący może wystąpić w każdym czasie po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd może uwzględnić wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, mimo że spełnienie przez organ obowiązku nastąpiło, zanim jeszcze skarżący wniósł o wymierzenie kary grzywny, i bez względu na okoliczność, że uchybienie terminu spełnienia obowiązków z art. 54 § 2 wynosiło zaledwie kilka dni (por. post. NSA z 16 grudnia 2020 r., I GZ 363/20, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc do kwestii związanej z wysokością grzywny sąd zwraca uwagę, że ustawodawca pozostawił sądowi w tym zakresie swobodę w ustaleniu jej wysokości, określając w art. 154 § 6 p.p.s.a. jej górną granicę tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia w jakim organ uchybił obowiązkowi przekazania akt, a zwłaszcza uwzględnienie okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przekroczenia ustawowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Tymi dyrektywami kierował się sąd przy ustalaniu wysokości zasądzonej grzywny. W ocenie sądu grzywna w wysokości 100 zł spełni funkcję prewencyjną, zaś objęta żądaniem wniosku kwota odpowiadająca maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowiłaby grzywnę w wygórowanej wysokości. Ustalając wysokość grzywny sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ przekazał sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jeszcze przed złożeniem rozpoznawanego wniosku i z nieznacznym opóźnieniem. Kilkudniowe przekroczenie ustawowego terminu na przekazanie skargi nie może być ocenione jako przekroczenie znaczne, przemawiające za oceną jako rażącego naruszenia obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na wniosek wynikało przy tym, że uchybienie terminu nie było następstwem intencjonalnego działania organu, lecz wynikało ze znacznego obciążenia bieżącą obsługą spraw. Grzywna w orzeczonej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ na przyszłość do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 zł, Sąd orzekł w pkt. 2. sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.