III SO/Gd 90/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. C., G. H., T. L., J. K., K. F., E. J., J. W., E. K., E. Z., B.W., D. S., J. K., K. T., I. K., I. L., B. K., D. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 17 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. J. W. wnioskiem z dnia 28 czerwca 2005 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że wnosi skargę w imieniu małoletniego dziecka i nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika natomiast, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodów, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd z tej możliwości skorzystał i pismem z dnia 7 lipca 2005 r. (doręczonym w dniu 20 lipca 2005 r.) zobowiązał J. W. do przedłożenia w terminie 7 dni: oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym w 2004 r. oraz od stycznia do czerwca 2005 r., a ponadto przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (zaświadczeń, odpisów deklaracji, zeznań podatkowych, imiennych informacji o wysokości uzyskanych dochodów itp.), wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie posiadanych przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nieruchomości, podania ich rodzaju oraz wielkości, a ponadto przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała zaświadczenie wydane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] z dnia 4 lipca 2005 r., z treści którego wynika, że J. W. nie składała zeznania podatkowego za 2004 rok. W piśmie z dnia 27 czerwca 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektorat [...] zaświadczył, iż wnioskodawczyni nie figuruje w kartotekach emerytalno – rentowych inspektoratu. Z przedłożonego zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] nr [...] wynika natomiast, że w miesiącu październiku 2004 r. J. W. otrzymała świadczenia rodzinne w wysokości 1657 zł. Fakt otrzymywania tych świadczeń w miesiącu maju i czerwcu 2005 r. potwierdza również wyciąg operacji na rachunku bankowym prowadzonym dla skarżącej przez ING Bank Śląski S.A. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 20 lipca 2005 r. skarżąca podała m.in., że nie posiada majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Przepis art. 252 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga osobistego oświadczenia wnioskodawcy, zawierającego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wykazującego, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, a ponadto oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Oświadczenie to, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, stanowi wskazany przez ustawodawcę środek dowodowy, za pomocą którego ma zostać wykazana zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie, dane zawarte przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostają w sprzeczności z dokumentami nadesłanymi na wezwanie Sądu. W oświadczeniu złożonym na formularzu PPF skarżąca podaje bowiem, iż nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, natomiast przedłożone dokumenty źródłowe jednoznacznie wskazują, iż J. W. otrzymuje świadczenia rodzinne na troje dzieci. Powyższa okoliczność nie pozwala uznać, iż wykazała ona, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Złożone przez skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 powołanej ustawy, nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być bowiem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej skarżącej oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. W tych okolicznościach Sąd uznał, że J. W. nie wykazała dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.