III SO/Gd 91/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. C., G. H., T. L., J. K., K. F., E. J., J. W., E. K., E. Z., B.W., D. S., J.K., K. T., I. K., I. L., B. K., D. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 17 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] w G.postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2005 r. E. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że wnosi skargę w imieniu małoletniego dziecka i nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku dla siebie oraz rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała natomiast, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodów, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań sąd przyznaje prawo pomocy tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych E. K. Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 7 lipca 2005 r., doręczonym w dniu 11 lipca 2005 r. (dowód: potwierdzenie odbioru - w aktach sprawy), wezwał ją do przedłożenia - w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania -następujących dokumentów: oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym w 2004 r. oraz od stycznia do czerwca 2005 r., a ponadto przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (zaświadczeń, odpisów deklaracji, zeznań podatkowych, imiennych informacji o wysokości uzyskanych dochodów itp.), wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie posiadanych przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nieruchomości, podania ich rodzaju i wielkości, a także przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 21 lipca 2005 r. skarżąca nadesłała jedynie kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach pozostaje w sprzeczności z danymi wykazanymi we wniosku z dnia 28 czerwca 2005 r. Wynika z niego bowiem, iż E. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 35 m2, a źródłem dochodów trzyosobowej rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej oraz świadczenia wypłacane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wskazane rozbieżności nie pozwalają uznać, iż E. K. wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż przepis art. 252 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga osobistego oświadczenia wnioskodawcy, zawierającego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wykazującego, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, a ponadto oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Oświadczenie to, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, stanowi wskazany przez ustawodawcę środek dowodowy, za pomocą którego ma zostać wykazana zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej skarżącej oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że E. K. nie udowodniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Składane przez nią oświadczenia o stanie majątkowym budzą wątpliwości. Zauważyć należy, że skarżąca dwukrotnie składając takowe, każdorazowo podawała inne dane, pozostające względem siebie w sprzeczności. Podkreślenia wymaga również fakt, iż pomimo upływu siedmiodniowego terminu, skarżąca nie przedłożyła dokumentów wskazanych w wezwaniu Sądu z dnia 7 lipca 2005 r. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.