I SA/Gl 100/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-03
Skład orzekający: Marek Kołaczek, Eugeniusz Christ, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd typu betonomieszarka, zarejestrowany jako samochód ciężarowy, podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, czy też jest pojazdem specjalnym zwolnionym z tego podatku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie ustaliły jednoznacznie, czy pojazd typu betonomieszarka jest samochodem ciężarowym podlegającym opodatkowaniu, czy też pojazdem specjalnym zwolnionym z podatku. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa rejestracja pojazdu i jego konstrukcja, a nie tylko zapis w rejestrze, który może być błędny. Ponadto, naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez niezawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za pojazd typu betonomieszarka. Skarżąca kwestionowała opodatkowanie, twierdząc, że pojazd jest specjalny i zwolniony z podatku. Organy podatkowe uznały pojazd za ciężarowy, opierając się na zapisie w rejestrze pojazdów. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana od chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Eugeniusz Christ /spr./ Asesor WSA Teresa Randak Protokolant staż. ref. Aleksandra Doruch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości od chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej D.S. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 106 /sto sześć/ złotych.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu sprawy z odwołania pani D.S. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za pojazd marki [...] o numerze rej. [...] działając na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856/, art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /tekst jedn. Dz.U.
z 2002 r. Nr 9, poz. 84/ oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm./ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia [...] organ podatkowy pierwszej instancji określił stronie wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wskazując na zaległości za 2002 r. i pierwszą ratę podatku za 2003 r. wraz z odsetkami.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i zarzuciła organowi podatkowemu dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i opodatkowanie pojazdu, który jest zwolniony od podatku od środków transportowych jako samochód specjalny – betonomieszarka. Pominięcie zapisu przeznaczenia pojazdu – "specjalny" – wiąże się z błędnym wprowadzeniem danych do programu komputerowego przez Wydział Komunikacji.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że istnieją podstawy prawne do opodatkowania przedmiotowego pojazdu.
Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /tekst jdn. Dz.U. Nr 9 z 2002 r. poz. 84/ obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej będących właścicielami środków transportowych. W myśl art. 9 ust. 4 i 5 tej ustawy obowiązek ten powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty, natomiast wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu /wyrejestrowany/ lub zbyty. Zgodnie z art. 11 ustawy, podatek ten płatny jest bez wezwania na rachunek budżetu gminy, w terminach określonych w ustawie.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie czy pojazd będący własnością strony podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, tzn. czy jest samochodem ciężarowym podlegającym opodatkowaniu – jak uważa organ podatkowy, czy też pojazdem specjalnym objętym ustawowym zwolnieniem od podatku – jak twierdzi strona. Wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w B. jako samochód ciężarowy, podrodzaj – pojemnik o numerze identyfikacyjnym 06-04, jako ciężarowy również oznaczyła go strona w załączniku do deklaracji DT-1 na podatek od środków transportowych, złożonej w dniu [...]. W odwołaniu natomiast strona nazywa go pojazdem specjalnym, betonomieszarką i kwestionuje wiarygodność zapisu ewidencji pojazdów.
Zdaniem Kolegium, pojazd o wskazanym przeznaczeniu /betonomieszarka/ jest samochodem ciężarowym specjalizowanym, nie jest pojazdem specjalnym. Wskazują na to przepisy prawa będące podstawą rejestracji pojazdów. Zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. /Dz.U. Nr 4 z 2001 r. poz. 37/ pojazdy są sklasyfikowane ze względu na przeznaczenie. W przepisach tych betoniarka zaliczona została do samochodów ciężarowych o numerze 06, podrodzaj oznaczony ze względu na specjalizację – pojemnik o numerze 04. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy te wyraźnie oddzielają pojazdy tego typu od samochodów specjalnych. Zatem zapis ewidencyjny jest zgodny z cytowanymi przepisami klasyfikującymi pojazdy samochodowe. Kolegium uznało, że organ podatkowy słusznie oparł się na akcie rejestracyjnym pojazdu, gdyż ma on charakter dokumentu urzędowego i w myśl art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowi dowód tego, co w nim zostało stwierdzone.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że ewentualne urzędowe podważenie tego zapisu i obalenie domniemania prawdziwości towarzyszącego dokumentom urzędowym należy do strony i pozostaje poza postępowaniem podatkowym. Zdaniem Kolegium Odwoławczego przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym objętym katalogiem przedmiotów opodatkowania podatkiem od środków transportowych zawartym w art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega opodatkowaniu. Skoro strona w ogóle nie uiszczała wskazanego podatku, więc zasadne było wszczęcie postępowania podatkowego w celu określenia zobowiązania podatkowego i kwoty zaległości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca pani D.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając zaskarżonym decyzjom rażące naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a w szczególności przepisów art. 120, 121, 123 § 1, 124, 187 § 1, 191, 192, 194 § 3, 200 § 1, 209 § 1, 4, 5 i art. 210 § 1, 4 oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji powiadomił ją postanowieniem jedynie o możliwości złożenia pomocnych dokumentów mających świadczyć o prawie do ulg, a nie powiadomił jej o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oaz zakończeniu postępowania dowodowego. Decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała ponadto uzasadnienia faktycznego wbrew przepisom art. 210 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca podniosła również, że organ drugiej instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r., gdy tymczasem przedmiotowy samochód został zakupiony jako samochód specjalny i we wcześniejszych latach tak był zarejestrowany, a zatem w trakcie użytkowania zmieniono w Wydziale Komunikacji sposób rejestracji, co zdaniem skarżącej – "jest działaniem prawa wstecz". Z tego względu organ odwoławczy winien był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czyli ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości czy był to samochód specjalny.
Według skarżącej organy podatkowe nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, gdyż przedmiotowy samochód zarejestrowany był w Wydziale Komunikacji poprzedniego właściciela jako samochód specjalny, a nie specjalizowany jak to wynika z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji.
Skarżąca zauważyła, że pojazdy specjalne były zwolnione z podatku od środków transportowych, a zatem decyzje wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Zaznaczyła, że w identyczny sposób rejestrowane były i są tego typu samochody w Wydziałach Komunikacji innych miast kraju. Na koniec stwierdziła, że organ pierwszej i drugiej instancji uniemożliwił jej wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego wbrew przepisom art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym uniemożliwił jej branie czynnego udziału w postępowaniu, składania wniosków dowodowych, co miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko oraz stwierdzając, iż organ podatkowy pierwszej instancji zaprosił stronę w celu złożenia wyjaśnień oraz również do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, rzeczywiście jednak nie sprecyzował uzasadnienia faktycznego w decyzji co jednak sanowało Kolegium w swojej decyzji. Organ odwoławczy wskazał także, iż Kolegium nie zebrało żadnych dodatkowych dowodów w sprawie, poprzestając na przedstawieniu rozwiązań prawnych. Odstąpiło zatem od zastosowania art. 200 Ordynacji podatkowej biorąc pod uwagę art. 235 oraz stanowisko NSA wyrażone np. w wyroku z dnia 19 maja 1999 r. /sygn. akt I SA/Łd 213/98/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.
Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej ustawą p.p.s.a./ Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku /art. 152 ustawy p.p.s.a./. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala /art. 151 ustawy p.p.s.a./.
Zasadniczym przedmiotem sporu między stronami było ustalenie czy na podatniczce jako właścicielce środka transportowego ciążył obowiązek podatkowy wynikający z treści przepisu art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm./ czy też z uwagi na przedmiot opodatkowania obowiązek taki nie istniał. Innymi słowy czy stanowiący własność skarżącej pojazd z uwagi na jego konstrukcję i przeznaczenie jest środkiem transportowym, podlegającym opodatkowaniu, o którym mowa w art. 8 powołanej wyżej ustawy, czy też stanowi pojazd specjalny zwolniony od opodatkowania bądź nie podlegający temu podatkowi.
Należy tu zauważyć, że przepis art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określający przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem od środków transportowych w okresie od 1 stycznia 1998 r. zmieniał swoje brzmienie tym niemniej zawsze stanowił /i stanowi/ katalog zamknięty co oznacza, że opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegały /i podlegają/ wyłącznie pojazdy wymienione w tym przepisie.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji wyżej wymienionych pojazdów, a zatem konieczne jest ustalenie pojęcia "samochód ciężarowy", gdyż przedmiot sporu dotyczył właśnie tej kwestii. W tym celu należy odwołać się do definicji zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm. – obecnie t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm./. Ustawa ta w art. 2 pkt 42 stanowi, że samochód ciężarowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, a w punkcie 36 w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2004 r. podaje, że pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa, konstrukcyjnie nie przeznaczona do przewozu osób lub ładunków. Z treści tych przepisów wynika w sposób oczywisty, że kryterium podziału pojazdów /ciężarowy, specjalny/ jest ich konstrukcja, która umożliwia lub nie przewóz ładunków. Prawo o ruchu drogowym wyraźnie więc rozróżnia wśród pojazdów samochodowych samochody ciężarowe i pojazdy specjalne, które są skonstruowane na podwoziu samochodu ciężarowego, ale nie są samochodem ciężarowym. Nie jest więc możliwe zaliczenie samochodów /pojazdów/ specjalnych do samochodów ciężarowych zarówno ze względu na odmienną ich konstrukcję jak i przeznaczenie.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 2008/99 /ONSA 2002/1/46/, zgodnie z którym "Przedmiotem opodatkowania podatkiem od środków transportowych, wymienionych w art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm./, nie są samochody specjalne objęte definicją zawartą w art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ oraz sklasyfikowane w systematycznym wykazie wyroków pod symbolem SWW 1025 samochody z wyposażeniem do specjalnych celów na podwoziach samochodów ciężarowych /bez samochodów – dźwigów oraz maszyn wmontowanych na podwoziach/". Zatem o ile dany pojazd nie jest samochodem ciężarowym lub innym pojazdem wymienionym w art. 8 cytowanej ustawy nie podlega on opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych.
Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 12 zawiera dodatkowe pełne wyliczenie szczególnych przypadków ustanowionego zwolnienia od podatku od środków transportowych. Wśród tych przypadków od dnia 1 stycznia 2002 r. wymienione zostały "pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym" /art. 12 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy/. Tak więc ustawodawca uznał, że pojazdy specjalne objęte definicją art. 2 pkt 36 ustawy prawo o ruchu drogowym podlegają z mocy prawa zwolnieniu od podatku od środków transportowych. Tym samym stwierdził, że o tym czy dany pojazd jest pojazdem specjalnym decydują przepisy ustawy o ruchu drogowym. Poczynając od dnia 1 stycznia 2002 r. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe i inne pojazdy wymienione w art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z wyłączeniem tych środków transportowych i pojazdów w tym specjalnych, o których mowa w art. 12 cytowanej ustawy. Dlatego też dla powstania obowiązku podatkowego wynikającego z treści przepisu art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm./ konieczne jest bezsporne i stanowcze ustalenie, iż w konkretnym roku podatkowym dany środek transportowy wymieniony został w art. 8 tej ustawy i nie dotyczą go wyłączenia podmiotowe lub przedmiotowe przewidziane ustawą, w tym określone w art. 12 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W niniejszej sprawie organy podatkowe nie dokonały takich ustaleń co uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy oparł się wyłącznie na dowodzie z aktu rejestracyjnego pojazdu wskazując, że dowód ten ma charakter dokumentu urzędowego i w myśl art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowi dowód tego co w nim zostało stwierdzone. Należy tu zauważyć, że dowód wskazany przez organ odwoławczy to jedynie wydruk z rejestru pojazdów, w którym określono rodzaj pojazdu jako "ciężarowy" lub "ciężarowy specjal." bez wykazania czy wydruk ten obejmuje tylko dane aktualne z dnia jego sporządzenia czy też cały okres, za który określono przedmiotowe zobowiązanie podatkowe. Skoro bowiem przyjmując za zasadny pogląd organu odwoławczego, że dowodem rozstrzygającym o opodatkowaniu jest sposób zarejestrowania pojazdu a w szczególności jego rodzaju jako "ciężarowy" czy też "specjalny", to tym samym niezbędne byłoby ustalenie jak pojazd ten był rejestrowany w latach wcześniejszych objętych niniejszą sprawą, jaka była przyczyna ewentualnej zmiany takich zapisów odnośnie konkretnego pojazdu w okresie od jego pierwszej rejestracji.
Organ odwoławczy w żadnej mierze nie ustosunkował się do zarzutu odwołania dotyczącego błędnego wprowadzenia do programu komputerowego /Wydziału Komunikacji/ oznaczenia pojazdu w przypadku wymiany dowodów rejestracyjnych – jako ciężarowego mimo, iż wcześniej pojazd ten był oznaczony jako specjalny. Nie uzupełnił materiału dowodowego w tym zakresie ani nie wykazał, że tego rodzaju zdarzenia nie miały miejsca. Wydruk komputerowy jest dowodem tylko danych w nim zawartych i tylko w tym zakresie, którego dotyczy, nie stanowi natomiast dowodu, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Dla rozstrzygnięcia czy dany pojazd jest lub był samochodem ciężarowym czy pojazdem specjalnym, w okresie objętym opodatkowaniem, decydujące znaczenie ma decyzja właściwego organu administracji w sprawie rejestracji pojazdu, której potwierdzeniem jest wydany dowód rejestracyjny o ile dane dotyczące rodzaju pojazdu obejmują tego typu informacje jako konieczne dla jego rejestracji. Decyzja o zarejestrowaniu pojazdu stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej i jest dowodem tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Domniemania związane z dokumentami urzędowymi są wzruszalne istnieje zatem możliwość obalenia tego domniemania poprzez przeprowadzenie stosownego przeciwdowodu. Organy podatkowe nie dokonały weryfikacji danych zawartych w "wydruku z rejestru Wydziału Komunikacji" z danymi wynikającymi z dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, nie wyjaśniły również w jaki sposób funkcjonuje ten rejestr /program komputerowy/, czy zakres przetwarzanych przez niego informacji dotyczy zmian oznaczenia rodzaju pojazdu. Okoliczność ta mogła być wyjaśniona, gdyż organ rejestrujący pojazdy powinien posiadać wszystkie dane o zarejestrowanym samochodzie już choćby z wniosku o jego rejestrację.
Należy w tym miejscu zauważyć, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów /patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2004 r. III SA 949/03 M.Podatk. 2004/11/41/. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów procesowych w szczególności art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązującego organ podatkowy do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 191 Ordynacji podatkowej określającego zasadę swobodnej oceny dowodów.
Słuszny okazał się również zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organy podatkowe, szczególnie organ odwoławczy, przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiący gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wskazała okoliczności i fakty uzasadniające jej stanowisko oraz zgłosiła żądania i zarzuty co wobec braku jakiegokolwiek faktycznego uzasadnienia tej decyzji oraz obszernego i szczegółowego ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów organu, który wydał decyzję, nakładało na organ odwoławczy szczególny obowiązek respektowania prawa strony wynikającego z art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarżąca uprawdopodobniła istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ odwoławczy obowiązku wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, wskazanego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a pozbawieniem jej prawa do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że Sąd aprobuje wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd zgodnie z którym "Wynikający z art. 200 § 1 Ord. PU obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego ciąży także na organie odwoławczym, bez względu na to, czy w toku postępowania odwoławczego zebrano dodatkowe dowody" /tak wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2004 r. sygn. FSK 156/04 – M.Podatk. 2004/9/2/. Podziela również stanowisko zawarte w uchwale pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2003 r. sygn. FPK 5/03, iż "Do istotnych wad postępowania należy zaliczyć niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, co narusza podstawową zasadę procedury podatkowej zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązek wynikający z art. 200 Ordynacji podatkowej ciąży także na Kolegium Samorządowym, Kolegium Odwoławczym, ponieważ przepis ten odnosi się także do organu odwoławczego. Ustosunkowanie się organu I instancji do zarzutów odwołania stanowi część składową materiału dowodowego i podlega ocenie organu odwoławczego na równi ze wszystkimi innymi dowodami ujawnionymi w postępowaniu. Przepis art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej jest wyrażony w sposób kategoryczny, co oznacza, że ustosunkowanie się na piśmie organu podatkowego do przedstawionych zarzutów ma charakter obligatoryjny /ONSA 2004/2/46/.
Na koniec należy wskazać, że organ odwoławczy wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji rozstrzyga sprawę merytorycznie po ponownym jej rozpatrzeniu. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy orzekł co do jej meritum nie dysponując treścią uchwał Rady Miejskiej w B. dotyczących wysokości stawek podatku od środków transportowych w okresie będącym przedmiotem tego rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie podjęcie niezbędnych czynności prowadzących do zebrania całego materiału dowodowego w tym również zbadania okoliczności powołanych przez skarżącą w odwołaniu i skardze, a następnie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący tak zgromadzonych dowodów i ich ocenę zgodnie z regułami ustanowionymi w art. 191 Ordynacji podatkowej ze stanowczym wskazaniem czy dana okoliczność została udowodniona i przy zachowaniu uprawnień strony określonych przepisami Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., a uwzględniając skargę zastosował przepis art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z treścią art. 200 w związku z art. 209 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło