I SA/Gl 1001/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo twierdzeń o braku oszczędności i dochodów, strona ponosiła bieżące wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, a ponadto zapłaciła znaczną kwotę zaległego zobowiązania podatkowego w okresie, gdy starała się o zwolnienie z kosztów sądowych. Brak wykazania wszystkich wymaganych dokumentów i nieprzedstawienie pełnego obrazu sytuacji finansowej uniemożliwiło sądowi osiągnięcie stanu pewności co do niemożności pokrycia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie szeregu dokumentów dotyczących wydatków, dochodów, rachunków bankowych i zeznań podatkowych. Strona częściowo uzupełniła wniosek, jednak nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, a dodatkowo okazało się, że w okresie starania się o prawo pomocy zapłaciła znaczną kwotę zaległego podatku.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy;
W dniu 4 października 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wpłynął wniosek A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że nie posiada żadnych oszczędności i kapitału, z którego mógłby uiścić opłatę sądową. Wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej, a uiszczenie wpisu od skargi z pewnością wywoła znaczny uszczerbek dla koniecznego utrzymania jego i rodziny.
Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach - zawartego w druku PPF - wynika, że wnioskujący posiada dom jednorodzinny o pow. 157,30 m². A.K. nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej 3000 euro. Oświadczył, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Żadne z nich nie osiąga dochodu.
Dokonawszy analizy treści wniosku oraz akt sądowych i administracyjnych, pismem z dnia 7 października 2010 r., referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże opłat należy przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; dodatkowo należało wykazać sposób ponoszenia tychże wydatków (przelew bankowy, ostemplowany dowód wpłaty, itp.); 2) przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym. W wypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego; 4) nadesłanie aktualnego zaświadczenia właściwego organu wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]; 5) wskazanie źródła finansowania wydatków, o których mowa w pkt 1 niniejszego wezwania oraz innych zwyczajowo przyjętych wydatków, w tym: żywności, odzieży, środków czystości itp.; 6) złożenie oświadczenia czy w chwili obecnej skarżący bądź jego żona korzystają z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej (zasiłki celowe, stałe itp.); w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało nadesłać kopie stosownych decyzji organów bądź zaświadczenia potwierdzające tę okoliczność.
W cytowanym wyżej piśmie referendarza zawarto pouczenie, w myśl którego niezastosowanie się do wezwania w siedmiodniowym terminie lub zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy.
W ramach pisma procesowego z dnia 21 października 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że miesięczne wydatki ponoszone przez Państwa K. na żywność, odzież, środki czystości oscylują w granicach 650,00 zł. Syn Państwa K., zameldowany na ul. [...] w C., nie partycypuje w utrzymaniu rodziców, jest osobą pełnoletnią i samodzielną finansowo. Wydatki w gospodarstwie Państwa K. ponoszone są przez nich w równych częściach. Do ww. pisma dołączono: zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia 19 października 2010 r., z którego wynika, że Z.K. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w okresie od 24 kwietnia 2008 r. do 9 listopada 2008 r.; zaświadczenie wspomnianego urzędu dokumentujące status A.K. jako osoby bezrobotnej od dnia 21 listopada 2008 r.; potwierdzenie wpłaty gotówkowej na rzecz A Sp. z o.o. na kwotę 103,91 zł tytułem dostawy energii elektrycznej; dowód wpłaty gotówkowej z tytułu dostawy gazu na kwotę 319,09 zł; dokument wpłaty 252,28 zł na rzecz B S.A.; potwierdzenie zameldowania Z. i A.K. oraz M.K. w nieruchomości położonej w C. przy ul. [...].
W dniu 9 listopada 2010 r., w przedłużonym przez referendarza sądowego terminie do uzupełnienia wniosku, do Sądu wpłynęło zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 22 października 2010 r., z którego wynika, że do dnia jego wystawienia A.K. nie złożył zeznania o dochodzie osiągniętym w roku podatkowym 2009.
Wpis sądowy od skargi wynosi w tej sprawie 381 zł.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 w zw. z art. 211 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Taki stan pewności w tej sprawie nie został osiągnięty.
Należało w tym miejscu zwrócić uwagę, na fakt, iż strona skarżąca na bieżąco ponosi opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, twierdząc jednocześnie, że nie posiada jakichkolwiek źródeł dochodu ani oszczędności.
Z nadesłanych dokumentów źródłowych i oświadczenia strony skarżącej z dnia 21 października 2010 r. wynika wszak, że stałe miesięczne wydatki w jej gospodarstwie domowym wynoszą około 1.110,00 zł, w tym koszty żywności, odzieży i środków czystości. Z drugiej strony, nie dołączono do wniosku jakiegokolwiek zaświadczenia o ewentualnym zadłużeniu lokalu, który jest zajmowany przez skarżącego, jego żonę i syna.
Przytoczona wyżej konkluzja pozwoliła uznać referendarzowi sądowemu, że sytuacja materialna i finansowa strony skarżącej została w tej sprawie przedstawiona w sposób odbiegający od stanu rzeczywistego, aby zwiększyć szanse uzyskania prawa pomocy.
Konkluzja ta doznaje wzmocnienia przez okoliczność zapłaty ciążącego na skarżącym zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 20.883,00 zł. Z informacji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 października 2010 r. wynika bowiem, że zobowiązanie skarżącego wygasło w dniu zapłaty podatku, tj. 6 września 2010 r., a więc w czasokresie, w którym A.K. starał się o przerzucenie ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a tym samym na innych obywateli.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło