I SA/Gl 1005/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-02-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, mimo posiadania znacznych dochodów i majątku, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli twierdzi, że jej sytuacja finansowa jest trudna z powodu licznych postępowań egzekucyjnych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z kosztów sądowych), jeśli wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania i rodziny. Samo prowadzenie działalności gospodarczej, nawet z istniejącymi zobowiązaniami i postępowaniami egzekucyjnymi, nie wyklucza możliwości uzyskania prawa pomocy, jeśli dochody i majątek pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb.Stan faktyczny
Skarżący A. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości. Skarżący argumentował, że jego działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych dochodów, a liczne postępowania egzekucyjne i zobowiązania finansowe uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;
W skardze z dnia 9 listopada 2009r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych dochodów, a jego sytuacja majątkowa i finansowa pozwala na stwierdzenie, że strona skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania.
W urzędowym formularzu PPF A. S. wskazał, że dochody uzyskiwane z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, określone przez niego na kwotę [...]zł brutto miesięcznie, są przeznaczane na spłatę licznych zobowiązań publiczno i prywatnoprawnych, które objęte są toczącymi się przeciwko niemu postępowaniami egzekucyjnymi i wynoszą łącznie [...]zł.
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy.
Następnie w terminowo złożonym sprzeciwie od wyżej wskazanego postanowienia, skarżący wniósł o jego zmianę poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu nie zgodził się ze stanowiskiem referendarza, iż fakt dalszego prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, pomimo prowadzonych postępowań egzekucyjnych przesądza o jego dobrej sytuacji finansowej. Zdaniem skarżącego to właśnie sezonowość dochodów prowadzonej działalności, przesądza o możliwości dalszego jej kontynuowania i stopniowego wywiązywania się z istniejącego zadłużenia. Dalej podkreślił, iż toczy się wobec niego kilkanaście postępowań egzekucyjnych z ruchomości, nieruchomości, wierzytelności i rachunków bankowych, których wartość wielokrotnie przewyższa osiągane przez niego dochody. Wskazał nadto, że na jego utrzymaniu pozostaje bezrobotna żona oraz czternastoletni syn, z kolei niebagatelna kwota konieczna do uiszczenia opłaty w niniejszej sprawie spowoduje niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego i jego rodziny.
Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi [...]zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.
Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc,
a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie
z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych), sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym- obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego- może być natomiast przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy i to bez potrzeby wzywania o nadesłanie dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, że powyższa przesłanka w niniejszej sprawie nie została spełniona. Skarżący prowadzi, bowiem na dużą skalę działalność gospodarczą, z której uzyskuje niebagatelne dochody- jak zostało wskazane we wniosku- w wysokości [...]zł brutto miesięcznie. Nadto- jak wynika z akt administracyjnych- dysponuje pokaźnym majątkiem ruchomym. Miesięczny dochód uzyskiwany przez skarżącego (gdyby nawet przyjąć, iż jest to dochód uzyskiwany, co podkreśla skarżący jedynie ,,sezonowo") wręcz niewspółmiernie przewyższa koszty sądowe powstałe w niniejszej sprawie (najwyższa z mogących powstać w niniejszym procesie sądowym, opłat wynosi [...] zł).
Nadto wskazać należy, iż faktem jest, że egzekwowane od skarżącego w ramach prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych, należności opiewają na spore kwoty, jednak powyższe nie uniemożliwia skarżącemu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej (w ramach, kŧórej zatrudnia aż 100 pracowników- według oświadczenia złożonego w aktach o sygn. akt. I SA/Gl 810/09) i co za tym idzie osiąganie dochodów. Dlatego też stwierdzić należy, iż opłacenie przez skarżącego wpisu sądowego w wysokości [...] zł, nie stanowić powinno uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Podać także należy, iż do podobnych wniosków doszedł Sąd w sprawie o sygn. akt. I SA/Gl 810/09 uznając, że skarżący jest w stanie uiścić koszty sądowe w wysokości kilkukrotnie wyższej, niż w przedmiotowej sprawie.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze fakt, że prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa dla osób z trudną sytuacją materialną, a wręcz znajdujących się w ubóstwie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając w oparciu o art. 260 tej ustawy, odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło