I SA/Gl 1007/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-10-04
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, dysponująca stałym dochodem w walucie obcej, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że ponosi inne, znaczące wydatki, w tym w innych toczących się sprawach?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, dysponującej stałym dochodem w walucie obcej, który pozwala na bieżące opłacanie wydatków stałych i sporadycznych, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku w całości. Jednakże, ze względu na zwielokrotnienie obciążeń finansowych związanych z innymi toczącymi się sprawami, zasadne jest obniżenie kosztów sądowych w tej sprawie oraz w innych, aby nie destabilizować budżetu skarżącej i umożliwić jej poniesienie niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca H.N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzasadniła wniosek ograniczonymi dochodami w walucie obcej, znacznymi wydatkami stałymi i okazjonalnymi, a także koniecznością ponoszenia kosztów w innych toczących się sprawach. Do wniosku dołączyła dokumentację dochodów i wydatków. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi H.N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 (słownie: pięćdziesiąt) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości
100 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podała, że jej dochody ograniczają się do świadczenia wypłacanego jej przez Rząd Stanów Zjednoczonych w wysokości 684 USD miesięcznie, więc ich realna wysokość uzależniona jest od aktualnego kursu tej waluty. W tym kontekście stwierdziła, że wpis od skargi jest dla niej zbyt duży, zwłaszcza jeżeli zważyć na konieczność poniesienia przez nią kosztów sądowych w innych sprawach, jakie toczą się obecnie przed Sądem. Wnioskodawczyni zwróciła przy tym uwagę na swoje wydatki, tak stałe, łączące się m.in. z utrzymaniem nieruchomości, jak okazjonalne, jak np. koszt leczenia skutków ukąszenia wynoszące około 200 zł. Według wniosku strona jest osobą samotną i jest współwłaścicielem działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni 51m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Skarżąca podniosła również, że zajmowany przez nią dom wymaga kosztownych remontów, oraz że musi nabyć opał za kwotę co najmniej 300 zł w związku z rozpoczynającym się sezonem grzewczym.
Wnioskująca nadesłała dokumentację dotyczącą otrzymywanego przez nią świadczenia (kopie zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata oraz dokumenty bankowe potwierdzające wypłatę kwoty, która po potrąceniach, wyniosła 556,04 USD) oraz ponoszonych przez nią wydatków. Według nich w ubiegłym miesiącu uiszczono m.in. kwoty 121,26 zł i 249,36 zł tytułem opłat za energię elektryczną odpowiednio za sierpień i wrzesień bieżącego roku, 32,01 i 41,31 zł tytułem faktur za dostawę wody odpowiednio w lipcu i w sierpniu tego roku, 58,50 zł tytułem składki ubezpieczeniowej oraz 81 zł za opróżnienie szamba, przy czym skarżąca wyjaśniła, że ta ostatnia kwota obciążała ją w połowie. Załączyła również kopie dwóch decyzji
z dnia 31 stycznia 2012 r. ustalających podatek od nieruchomości na kwotę 521 zł (płatny w czterech ratach, ostatnie raty wymagalne 15 września i 15 listopada 2012 r. wynoszą 130 zł) oraz łączne zobowiązanie pieniężne na kwotę 196 zł, płatne
w czterech równych ratach po 49 zł. Pośród nadesłanych materiałów znajduje się też potwierdzenie zameldowania. Osoby zameldowane razem ze stroną to, wedle jej oświadczenia, jej siostra wraz z mężem i synem, którzy prowadzą odrębne gospodarstwo domowe, samodzielnie utrzymując swoją część nieruchomości,
z wyjątkiem jednej wskazanej wyżej opłaty.
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w trzech innych sprawach,
w których wezwano ją do uiszczenia wpisów od skarg. Dwa spośród tych wniosków również są rozpoznawane na niniejszym posiedzeniu.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie rozpoznającego wniosek w sytuacji skarżącej, którą można uznać za należycie udokumentowaną, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia jej żądania
w całości. Dysponuje ona bowiem stałym dochodem, wynoszącym obecnie
w przeliczeniu 1773,55 zł (iloczyn wypłaconej skarżącej kwoty 556,04 USD i kursu tej waluty określonego w komunikacje Narodowego Banku Polskiego z dnia
3 października 2012 r. na kwotę 3,1896 zł), który pozwala jej na bieżąco opłacać wszystkie wydatki stałe, a także takie o charakterze bardziej sporadycznym, nadzwyczajnym, jak koszty okazjonalnego leczenia. Te ostatnie wydatki nierzadko przekraczają przy tym wysokość wpisu od skargi w sprawie, skądinąd najniższą spośród przewidzianych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Nie można jednak tracić z pola widzenia, że skarżąca zobowiązania jest do opłacania kosztów sądowych też w innych sprawach, które toczą się obecnie przed Sądem. Takie zwielokrotnienie obciążeń finansowych łączących się z sądowym dochodzeniem praw może wszak rzeczywiście wiązać się dla skarżącej
z niebezpieczeństwem powstania uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego zdecydowano o obniżeniu kosztów sądowych we wszystkich trzech rozpoznawanych dziś sprawach o połowę, do poziomu, który łącznie, każdorazowo nie przekroczy 1/10 środków pozostających co miesiąc do dyspozycji skarżącej. Wygospodarowanie takiej kwoty nie powinno więc w istotnym stopniu destabilizować domowego budżetu wnioskodawczyni i uniemożliwić jej poniesienia innych, niezbędnych wydatków.
Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258
§ 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło