I SA/Gl 1007/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnosząc skargę z dnia 24 czerwca 2016 r. na postanowienie wskazane w komparycji niniejszego postanowienie, A Sp. z o.o. w J. (dalej w skrócie: "Spółka") zwróciła się do Sądu między innymi o zwolnienie od kosztów sądowych. W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, Spółka usunęła brak formalny, składając wniosek na urzędowym formularzu (druk PPPr z 6 września 2016 r.). Uzasadniając żądanie Spółka podniosła, że w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę i na chwilę obecną nie posiada środków niezbędnych na partycypację w kosztach sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach, zawartego na druku PPPr, wynika, że Spółka posiada kapitał zakładowy w kwocie 1.745.000,00 zł; wartość środków trwałych jest równa "0". Z kolei wynik finansowy jej działalności za poprzedni rok obrotowy zakończył się stratą w kwocie 24.368,35 zł. Spółka nie posiada rachunków bankowych, zaś w kasie – na dzień 31 sierpnia 2016 r. – posiadała środki pieniężne w kwocie 31.520,00 zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2016 r., przy piśmie przewodnim z 28 września 2016 r., Spółka nadesłała wymagane dokumenty źródłowe. Na ich podstawie, ponad okoliczności, które wcześniej zdeklarowano w formularzu, ustalono, że w 2015 r. Spółka osiągnęła przychody na poziomie 205.640,45 zł, ponosząc przy tym koszty w wysokości 228.732,80 zł. Wygenerowana w ten sposób strata zostanie w świetle uchwały zarządu Spółki pokryta z zysków z lat następnych. Na dzień zamknięcia roku obrotowego Spółka posiadała aktywa obrotowe w kwocie 90.447,96 zł, na którą złożyły się m.in. środki pieniężne w kasie. Wysokość tych ostatnich, na dzień wniesienia skargi, kształtowała się na poziomie około 36.000,00 zł. Stan kasy na 31 sierpnia 2016 r. wyniósł 29.805,64 zł. Z zaświadczenia dokumentującego zamknięcie rachunku bankowego z dniem 21 stycznia 2016 r. wynika nadto, że w stosunku do skarżącej toczyło się w tym czasie postępowanie egzekucyjne. W tych ramach usiłowano dokonać zajęcia rachunku bankowego do łącznej kwoty 180.712,86 zł. Jak wynika jednak z dalszej części zaświadczenia z dnia 23 września 2016 r., zajęcie to nie zostało zrealizowane z powodu braku środków na rachunku. Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, o czym świadczą deklaracje składane na potrzebę podatku od towaru i usług. Łączna wysokość podstawy opodatkowania stanowiła w okresie od maja do sierpnia 2016 r. kwotę 51.888,00 zł. Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 100 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, że przywołane wyżej unormowanie winno być odczytywane w kontekście treści art.199 P.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Trzeba więc przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. Na gruncie przywołanych wyżej przepisów, mając na uwadze okoliczności wynikających z akt sprawy, rozpoznający wniosek uznał, że Spółka ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Za odmową przyznania stronie skarżącej prawa pomocy przemawia przede wszystkim stan płynnych aktywów, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania w zderzeniu z wysokością wpisu sądowego do skargi, który na tym etapie postępowania jest jedyną opłatą sądową. Na dzień 31 sierpnia 2016 r., a więc w czasokresie, w których toczyło się już niniejsze postępowanie, Spółka posiadała środki pieniężne w kasie w łącznej kwocie 29.805,64 zł. Proste działania arytmetyczne ujawniają, że wpis sądowy od skargi to zaledwie 0,33% tych środków. Nie umknęło uwadze rozpoznającego wniosek, że z nadesłanych dokumentów wynika, iż kilka miesięcy temu podjęto w stosunku do Spółki czynności egzekucyjne. Okoliczność ta nie ma jednakże żadnego znaczenia w świetle ujawnionych wyżej płynnych aktywów obrotowych, które jak wynika z przebiegu zdarzeń gospodarczych wykazanych w raportach kasowych, są w pełni dostępne. Końcowo wypada podnieść, że negatywnie oceniono postawę Spółki, która sprowadziła się do próby przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na Skarb Państwa, a docelowo na innych obywateli w sytuacji, gdy sama posiadała środki pieniężne, które całkowicie zabezpieczają przynależne jej koszty sądowe. Wykluczono jednocześnie brak wiedzy, co do przewidywanej wysokość kosztów sądowych związanych z udziałem Spółki, wszak jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy ocenił, że na obecnym etapie postępowania skarżąca Spółka nie wykazała, stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., podstaw do przyznania prawa pomocy. Z tych względów, działając na podstawie tego przepisu oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.