I SA/Gl 1008/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-02-03

Skład orzekający: Ewa Madej, Eugeniusz Christ, Anna Wiciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie otrzymane na podstawie ugody sądowej z tytułu utraty prawa pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu wyłączającego zwolnienie podatkowe w takich przypadkach, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, uznając, że organ nie ocenił prawidłowo stanowiska podatnika w kwestii zwolnienia z podatku dochodowego odszkodowania otrzymanego na podstawie ugody sądowej. Organ nie zbadał, czy kwota stanowiła odszkodowanie, którego wysokość lub zasady ustalenia wynikają z przepisów odrębnych ustaw, ani nie odniósł się do wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego na stosowanie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak oceny stanowiska podatnika i nieprawidłowe uzasadnienie prawne naruszyły art. 14c Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnik J. O. uzyskał odszkodowanie na podstawie ugody sądowej z tytułu utraty prawa pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność przepisu wyłączającego zwolnienie podatkowe dla odszkodowań uzyskanych na podstawie ugód sądowych, podatnik zapytał o możliwość zwolnienia otrzymanej kwoty z podatku dochodowego. Minister Finansów wydał interpretację uznającą odszkodowanie za nieprawidłowe, nie wyjaśniając jednak w pełni podstaw prawnych swojej decyzji i nie odnosząc się do wszystkich argumentów podatnika.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną interpretację i zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie NSA Eugeniusz Christ (spr.), Anna Wiciak, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. O. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - interpretacja 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 4 lutego 2008 r. pan J. O. wniósł o wydanie interpretacji w swojej sprawie przedstawiając stan faktyczny z którego wynikało, iż A w G. będąc właścicielem zakładowych lokali mieszkalnych, w tym lokalu podatnika zajmowanego na podstawie przydziału, przejęła ten lokal we własne potrzeby. Jednocześnie właściciel lokalu zobowiązał się zapłacić tytułem odszkodowania kwotę w wysokości [...]zł stanowiącą odszkodowanie za prawo pierwszeństwa w nabyciu omawianego lokalu. Powyższe było przedmiotem ugody sądowej z dnia [...] Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. (sygn. akt SK 51/0) orzekł niekonstytucyjność przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugód sądowych. Podatnik zapytał czy dokonana transakcja potwierdzona ugodą sądową daje podstawę do zwolnienia z podatku dochodowego. Zdaniem podatnika otrzymane odszkodowanie potwierdzone ugodą sądową jest zwolnione z podatku dochodowego skoro Trybunał Konstytucyjny zakwestionował niekorzystne przepisy art. 21 ust. 1 pkt 3 "g" w zakresie w jakim wyłącza zwolnienie w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugód sądowych. Podatnik uważa, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest wiążące dla organów podatkowych po jego opublikowaniu (opublikowano w Dz. U. z 11 grudnia 2006 r. Nr 226, poz. 1857). Interpretacją indywidualną z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko pana J. O. przedstawione we wniosku z dnia 28 stycznia 2008 r. (data wpływu – 4 lutego 2008 r.) w zakresie skutków podatkowych otrzymania na podstawie ugody sądowej odszkodowania z tytułu utraty prawa pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego – jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji organ przytoczył treść art. 9 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) dalej ustawa podatkowa stwierdzając, że ustawodawca wyłączył z opodatkowania te odszkodowania, których wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej tj. między innymi odszkodowań wypłacanych na podstawie zawartych umów lub ugód. Zaznaczył, że zwolnienie to nie obejmuje wszystkich odszkodowań a tylko te, których wysokość lub zasady ustalenia zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa. Organ wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt SK 51/06, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy podatkowej w zakresie w jakim wyłącza zwolnienie podatkowe w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej. Następnie stwierdził, że jeżeli wysokość lub zasady ustalenia otrzymanego odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a i b ustawy, a więc otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub dotyczących korzyści, które podatnik miałby osiągać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odnosząc się do opisanego przez podatnika stanu faktycznego organ zauważył, że zawarta ugoda stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 k.c. Kwota odszkodowania wynika jedynie z ustaleń zawartych pomiędzy stronami ugody, ma charakter czysto umowny, a jej wysokość uwzględnia interesy obu stron, przede wszystkim ma rekompensować wnioskodawcy utracone korzyści w postaci prawa pierwszeństwa w nabyciu lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym organ uznał, że przedmiotowe odszkodowanie nie jest odszkodowaniem, którego wysokość lub zasady ustalenia wynikają z przepisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, a jednocześnie nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3b tej ustawy, gdyż wystąpił przypadek wymieniony w lit. b tego przepisu. Tym samym odszkodowanie, które wypłaciła wnioskodawcy firma A nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, jako że jest to odszkodowanie dotyczące korzyści jakie wnioskodawca mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. W wezwaniu z dnia 7 kwietnia 2008 r. pan J.O. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w K. do usunięcia naruszenia prawa w interpretacji indywidualnej z dnia [...] wyjaśniając, że przedmiotowe odszkodowanie dotyczyło utraty prawa pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) dalej ustawa o zasadach zbywania mieszkań. Wnioskodawca podniósł, że w jego ocenie odszkodowanie otrzymane na podstawie ugody sądowej za utratę pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ustawie o zasadach zbywania mieszkań, jest objęte zwolnieniem przedmiotowym od podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy podatkowej, a wyłączenie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b tej ustawy dotyczy innych niż przypadek wnioskodawcy stanów faktycznych. Wskazując na treść przepisów art. 1 ust. 1, art. 3, art. 4 i art. 6 ustawy o zasadach zbywania mieszkań, stwierdził iż dla osoby uprawnionej, będącej tak jak podatnik emerytem, cena nabycia mieszkania ustalona jest na 5 % jego wartości. Zatem szkoda wnioskodawcy polega na utracie przez niego prawa pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego za 5 % jego wartości. Odszkodowanie to nie jest korzyścią, którą podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono ponieważ warunkiem jego uzyskania była rezygnacja przez niego z przysługującego mu prawa pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz zobowiązanie się do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu w terminie 3 miesięcy od daty jego uzyskania. Wypłacona kwota ma rekompensować konieczność opuszczenia zajmowanego lokalu i rezygnacji z przysługującego mu prawa pierwokupu, a więc stanowi wynagrodzenie za poniesioną przez niego stratę..Za uzyskaną kwotę wnioskodawca musi bowiem nabyć, po cenach rynkowych, inne mieszkanie wraz z pokryciem kosztów przeprowadzki i adaptacji lokalu do potrzeb swojej rodziny. Wnioskodawca wskazał na identyczne, jak prezentowane przez niego, stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w postanowieniu interpretacyjnym z dnia [...] ([...]). Podniósł również, że wobec treści art. 14c Ordynacji podatkowej organ nie wyjaśnił dlaczego otrzymane odszkodowanie stanowi korzyść wymienioną w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy podatkowej ani nie wyjaśnił rozumienie tego przepisu. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji powtarzając przytoczone w niej przepisy i argumenty. Odnosząc się do naruszenia art. 14c Ordynacji podatkowej wskazał, że organ zdefiniował przedmiotową ugodę jako ugodę w rozumieniu art. 917 k.c., o charakterze często umownym, zaś kwotę otrzymaną na jej podstawie jako rekompensatę za utracone korzyści w postaci prawa pierwszeństwa w nabyciu lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do twierdzenia wnioskodawcy, że szkoda jego polega na utracie prawa pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego za 5 % jego wartości organ wyjaśnił, że przez szkodę należy rozumieć wszelkie uszczerbki w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew swej woli. Z kolei "strata" polega na zmniejszeniu majątku poszkodowanego wskutek zdarzeń, z którymi związana jest czyjaś odpowiedzialność. Natomiast w przypadku "utraconych korzyści" majątek poszkodowanego nie wzrósł tak jakby to się stało, gdyby nie nastąpiło zdarzenie z którym związana jest czyjaś odpowiedzialność (zdarzenie sprawcze), co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż majątek trwały wnioskodawcy nie wzrósł tak jakby to się stało, gdyby nie doszło do ugody. Wskazane przez wnioskodawcę postanowienie z dnia [...] zostało wydane w innej sprawie i zdaniem organu nie może być podstawą do zmiany przedmiotowej interpretacji. W skardze na interpretację skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący pan J.O. wniósł o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie: przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy podatkowej oraz przepisów procesowych poprzez niedopełnienie obowiązku z art. 14c Ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargę skarżący przedstawił przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie oraz stanowisko organu, a następnie stwierdził, że otrzymane przez niego odszkodowanie stanowi wyłącznie naprawienie poniesionej przez niego szkody tj. rzeczywistego uszczerbku w posiadanym majątku polegającego na utracie prawa pierwszeństwa nabycia na, określonych w ustawie, preferencyjnych warunkach, lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań. Skarżący powtórzył argumenty przemawiające za prawidłowością jego stanowiska. Zauważył, że regulacja art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy podatkowej jest niejasna i kontrowersyjna, a zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wszelkie wątpliwości powinny być interpretowane na korzyść podatnika i nie powinny być tłumaczone na jego niekorzyść. Skarżący ponowił zarzut naruszenia art. 14c Ordynacji podatkowej co do braku wyjaśnienia rozumienia art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy podatkowej. Odpowiadając na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w interpretacji i odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowisko. Postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W myśl art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Oznacza to, że ustawodawca zdefiniował pisemne interpretacje prawa podatkowego jako "czynność" organu administracji podlegającą kontroli sądów administracyjnych, w wyniku której Sąd uwzględniając skargę uchyla interpretację lub stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a.) albo też skargę oddala w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Sąd może również rozpoznając sprawę zaskarżonej do Sądu interpretacji w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa (art. 146 § 2 ustawy p.p.s.a.). Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie. Należy zauważyć, że interpretacja przepisów prawa podatkowego to czynność władcza uprawnionego organu, która w odróżnieniu od aktu nie jest (co do zasady) skierowaniem wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (Z. Kmiecik glosa OSP 2005.4.50). Osiągnięcie "stanu rzeczy" obejmuje zarówno stan faktyczny jak i prawny danej sprawy. W przypadku interpretacji jest to czynność obejmująca – w zakresie prawa podatkowego – ocenę stanowiska wnioskodawcy bądź wskazanie prawidłowego stanowiska, z uzasadnieniem prawnym przy uwzględnieniu stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionych przez zainteresowanego we wniosku o interpretację. Zastosowanie się do wydanej interpretacji ("pisemnej" lub "milczącej") wpływa na prawa i obowiązki, w tym podatkowe, wnioskodawcy oraz postępowanie organów podatkowych. Pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie jest czynnością skierowaną do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu przy czym uprawnienie lub obowiązek, którego czynność dotyczy, jest określona w obowiązujących przepisach prawa podatkowego. Wydając interpretację organ nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podatkowych wnioskodawcy wynikających z danego stanu faktycznego czy przyszłego stosunku jedynie czy dany podmiot, w danych warunkach, w istniejącym stanie prawnym, postąpił lub postąpi prawidłowo, a więc zgodnie z prawem podatkowym. Tym samym sąd administracyjny kontrolując legalność pisemnych interpretacji prawa podatkowego bada prawidłowość wydania oraz poprawność merytoryczną wyrażonej w niej oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z jej prawnym uzasadnieniem. Zgodnie z treścią art. 14c Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (§ 1 zd. 1), zaś w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Oznacza to, że organ wydający interpretację ocenia stanowisko wnioskodawcy zarówno wówczas, gdy jest ono prawidłowe jak i nieprawidłowe, a w tym drugim przypadku – zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska. O ile więc wnioskodawca przedstawia własne stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego we wniosku stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego twierdząc, że stan ten lub zdarzenie powoduje powstanie dochodu lub przychodu, który jest wolny od opodatkowania na podstawie określonego przepisu ustawy podatkowej rzeczą organu wydającego interpretację będzie nie tylko stwierdzenie, że przychód taki nie korzysta ze zwolnienia podatkowego lecz również zajęcie stanowiska w przedmiocie jego opodatkowania. Ustalenie, że dany dochód nie jest zwolniony z opodatkowania lecz podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w danej ustawie podatkowej bez wykazania podstawy prawnej opodatkowania, nie jakiegokolwiek dochodu, lecz dochodu opisanego we wniosku, nie odpowiada treści art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej. Wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, o którym mowa w art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej, nie może ograniczać się do zanegowania stanowiska wnioskodawcy twierdzącego, że dany dochód jest wolny od opodatkowania lecz polega na wykazaniu, w uzasadnieniu prawnym, że dochód ten podlega opodatkowaniu przy zastosowaniu danej ustawy na podstawie konkretnego przepisu tej ustawy. W przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych organ stwierdza czy do wskazanego wynikającego z okoliczności faktycznych lub zdarzeń przyszłych przychodu (dochodu), stosuje się przepisy tej ustawy, jakiego rodzaju jest to dochód i jakie jest jego źródło. Kwalifikacje prawne czy podatkowe danego przysporzenia majątkowego dochodu (przychodu) ma znaczenie nie tylko dla możliwości jego opodatkowania lecz również ma wpływ na wysokość należnego podatku i sposób jego zapłaty. W niniejszej sprawie organ jako podstawę opodatkowania przedmiotowego dochodu wskazał art. 9 ust. 1 ustawy podatkowej zgodnie, z którym opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem określonych zwolnień, a następnie stwierdził, że kwoty wypłacone przez właściciela lokalu osobie uprawnionej do jego zajmowania, w postaci odszkodowania za prawo pierwszeństwa w nabyciu lokalu zakładowego zajmowanego na podstawie przydziału stanowią dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym bez względu na to czy została określona w ugodzie sądowej. Organ nie wskazał do jakiego źródła przychodu kwotę tak otrzymaną należy kwalifikować ani nie wyjaśniał dlaczego uznał, że podlega ona opodatkowaniu. Nie odniósł się do przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań w związku z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy podatkowej mimo, że przepis ten był wskazany we wniosku jako norma prawa podatkowego będąca przedmiotem interpretacji (część B 3 wniosku). Nie ocenił stanowiska wnioskodawcy co do obowiązywania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 g ustawy podatkowej po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt SK 51/06 i jego wiążącego charakteru dla organów podatkowych. Powyższe okoliczności, w tym ograniczenie się organu do wzmianki o istnieniu wskazanego wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, na który powoływał się wnioskujący jako podstawę przedmiotowego zwolnienia, bez jego analizy czy jakiejkolwiek oceny w świetle przedstawionego stanu faktycznego, uniemożliwia sądowi orzekającemu ocenę prawidłowości stanowiska organu wydającego interpretację. W istocie bowiem wnioskodawca przedstawił stanowisko, że odszkodowanie potwierdzone ugodą sądową zawartą po dniu publikacji przedmiotowego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest zwolnione z podatku dochodowego, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego po jego opublikowaniu jest wiążący dla organów podatkowych. Tylko to stanowisko podlegało ocenie organu skoro wnioskodawca nie przedstawił własnego stanowiska co do innej podstawy zwolnienia. Rozstrzygnięcie więc o tym czy opisana we wniosku kwota podlegała zwolnieniu z mocy innego przepisu było nieuprawnione. Wydając interpretację organ ocenia stanowisko wnioskodawcy, a wskazując prawidłowe stanowisko ma na uwadze tylko te przepisy prawa podatkowego, które powodują negatywną ocenę stanowiska wnioskodawcy. W niniejszej sprawie organ nie ocenił stanowiska wnioskodawcy zawartego we wniosku a w szczególności nie zbadał czy przedmiotowa kwota w okolicznościach faktycznych wniosku stanowiła odszkodowanie i to takie, którego wysokość lub zasady ustalenia wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw oraz czy takie "odszkodowanie" otrzymane na podstawie ugody sądowej korzysta ze zwolnienia z uwagi na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy podatkowej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego orzekającego – w tym zakresie – niekonstytucyjność wyżej wymienionego przepisu w sytuacji, gdy po wydaniu tego orzeczenia nie uległ on zmianie do dnia zawarcia przedmiotowej ugody sądowej. W tym miejscu warto wskazać, że za odszkodowania, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej otrzymane na podstawie ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw należy uznać takie odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem wypłaty odszkodowania jest wyrok, ugoda sądowa, decyzja, czy też umowa (tak wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt II FSK 467/06). Ponadto trzeba zauważyć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2006 r. wszedł w życie z dniem 11 grudnia 2006 r. co oznacza, że znajduje on zastosowanie do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej od dnia 11 grudnia 2006 r. Tym samym twierdzenie organu wydającego przedmiotową interpretację, że samo zawarcie ugody w rozumieniu art. 917 k.c., w której określono kwotę odszkodowania, wyklucza zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej nie jest uzasadnione. W tym przypadku konieczne jest wcześniejsze stwierdzenie istnienia pozostałych przesłanek warunkujących to zwolnienie podatkowe. Skoro zaś skarżący wskazał przepisy ustawy, które jego zdaniem powoduje zastosowanie przedmiotowego zwolnienia (z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej) tj. ustawy o zasadach zbywania mieszkań, a jednocześnie stwierdził, że z uwagi na treść i znaczenie prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego opublikowanego przed otrzymaniem przedmiotowego odszkodowania wynikającego z ugody sądowej to w pierwszym rzędzie organ powinien odnieść się do tego czy kwota wynikająca z ugody sądowej stanowi odszkodowanie lub zadośćuczynienie, a następnie po pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, czy wysokość lub zasady jej ustalenia wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych w tym ustawy o zasadach zbywania mieszkań, bądź ustawy o gospodarce nieruchomościami – art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach zbywania mieszkań oraz uwzględniając art. 7 tej ustawy. Przepisy tych ustaw nie są przepisami prawa podatkowego tym niemniej odwołuje się do nich ustawa podatkowa co nakłada na organ podatkowy obowiązek zbadania. Ocena stanowiska skarżącego bez analizy wskazanych przepisów nie uprawniała organu do uznania, że stanowisko to jest nieprawidłowe, a ocena przedmiotowego stanowiska z uwagi na treść art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy podatkowej była jeżeli nie bezprzedmiotowa to przynajmniej przedwczesna. Dlatego też Sąd odstąpił od rozstrzygania w kwestii wykładni tego przepisu. Rozpoznając sprawę ponownie organ wydający interpretację po raz kolejny zbada stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku, a formułując uzasadnienie prawne będzie miał na względzie normy regulujące wydawanie interpretacji w tym art. 14c Ordynacji podatkowej jak i przepisy powołanych wyżej ustaw, ustalając ich znaczenie dla określenia podatkowego charakteru przychodu opisanego we wniosku podatnika. Rozważy również czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny spełnia warunki art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej a w miarę potrzeby skorzysta z art. 155 tej ustawy (art. 14h Ordynacji podatkowej). Brak oceny stanowiska podatnika jak i nieprawidłowe uzasadnienie prawne stanowiska zajętego przez organ wydający interpretację stanowi naruszenie prawa skutkujące uchyleniem interpretacji dlatego też Sąd na mocy art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło