I SA/Gl 1009/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-07-21

Skład orzekający: Teresa Randak, Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny (wierzyciel) prawidłowo ustalił stan faktyczny w przedmiocie rejestracji odbiorników RTV przez zobowiązanego, co stanowi podstawę do egzekwowania opłat abonamentowych, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących błędu co do osoby zobowiązanego i nieistnienia obowiązku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny (wierzyciel) nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie rejestracji odbiorników RTV przez zobowiązanego. Wobec kwestionowania przez skarżącego faktu rejestracji i podpisu na wniosku, a także przedstawienia dowodów wskazujących na inny adres zamieszkania w okresie objętym tytułami wykonawczymi, wierzyciel miał obowiązek wykazać te okoliczności innymi środkami dowodowymi, a nie opierać się jedynie na przepisach prawa. Brak takiego działania naruszył zasady prawdy obiektywnej i właściwego ustalenia stanu faktycznego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji opłat abonamentowych RTV. Skarżący A. Ż. kwestionował zasadność tytułów wykonawczych, podnosząc m.in. błąd co do osoby zobowiązanego, nieistnienie obowiązku, przedawnienie oraz wadliwość dokumentów. Organ egzekucyjny (Poczta Polska S.A. COF) utrzymał w mocy postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, uznając zarzuty za bezzasadne. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje zarzuty, wskazując m.in. na niezamieszkiwanie pod wskazanym adresem w okresie objętym tytułami wykonawczymi oraz na nieautentyczność podpisu na wniosku rejestracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. i zasądził od Poczty Polskiej S.A. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1204) oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) w związku z art. 144 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. Ż. – dalej określanego "zobowiązanym", "stroną" lub "skarżącym" utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...], znak [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor COF podniósł, że wniesione zażalenie nie może zostać uwzględnione bowiem podnoszone w nim zarzuty nie są zasadne. Prowadzone przez wierzyciela postępowanie wywołane zarzutami doprowadziło do zebrania całego materiału dowodowego w sprawie i rozpatrzenia go zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. Wierzyciel w sposób wnikliwy i całościowy rozpatrzył wniesione zarzuty dotyczące: 1. nieistnienia egzekwowanego obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych, 2. przedawnienia wierzytelności, 3. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4. błędu co do osoby zobowiązanego, 5. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, 6. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wierzyciel wskazał stosowne przepisy prawa obowiązujące na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Podkreślił, iż wydane postanowienie opiera się na obowiązujących wykładniach prawa, w tym stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16.03.2010 r. sygn. akt K 24/08, w którym Trybunał orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych, wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika" i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych opłata z tytułu abonamentu rtv jest obligatoryjną należnością z tytułu posiadania tego typu urządzenia, o charakterze daniny publicznej. Nadmienił, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Podkreślił, iż zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązująca i są ostateczne. W zażaleniu z dnia 24.02.2015 r. zobowiązany ponownie zarzucił: 1. brak przeprowadzenia postępowania dowodowego z uwagi na fakt: - nieposiadania odbiorników, - będąc w separacji faktycznej w okresie objętym przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zobowiązany nie mieszkał w I. przy ul. [...], - zakwestionowanie autentyczności podpisu na załączonych do zaskarżonego postanowienia dokumentach, a tym samym nie jest Pan wnioskodawcą, 2. błąd co do osoby zobowiązanego. 3. przedawnienie roszczeń. 4. na przedstawionych przez wierzyciela dowodach brak jest podpisów Pana, co potwierdza, że osobiście nie odbierał Pan korespondencji. 5. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . Organ dokonując analizy formalno - prawnej stwierdził, istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wskazując, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników rtv, a rejestracja była prawnie skuteczna. Organ I instancji rozpatrując wniesione zarzuty, prawidłowo uznał roszczenia za nieuzasadnione, podkreślając, że zobowiązany nie wykazał, że w okresie objętym przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie ciążył na nim obowiązek opłat abonamentowych, nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność podnoszonych zarzutów. Tym samym organ uznał, że obowiązek nie wygasł. Obowiązek rejestracji odbiorników rtv, a następnie opłacania abonamentu rtv wynika z mocy przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania, które może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń rtv. Wierzyciel wskazał, iż zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. 2013 nr 0 poz.1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9 oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. W okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników rtv użytkownik ( abonent ), zgodnie z treścią § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( Dz. U. Nr 187, poz. 1342 ), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., niezwłocznie powinien powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej. Analogicznie w obowiązującym przed dniem wejścia w życie Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. należało zgłosić na odcinku "Z" lub "W" stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany. Każdy z powołanych wyżej aktów prawnych, nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej obecnie Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Uprzednio zgodnie z obowiązującymi przepisami dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych była imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników rtv zawarte były w książeczce radiofonicznej. W przypadku zgłoszenia w urzędzie pocztowym jakichkolwiek zmian statusu formalno-prawnego abonenta, użytkownik odbiorników rtv, był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia w zależności od zaistniałego zdarzenia, odpowiednich odcinków ,,"Z" (odcinek zmiany), "U" (odcinek wymiany książeczki), ..W" (odcinek wyrejestrowania), znajdujących się w książeczce radiofonicznej, a w przypadku zagubienia książeczki rtv złożenia pisemnego oświadczenia. Reasumując wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników RTV, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu RTV. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel wskazał nadto, że w zaskarżonym postanowieniu zobowiązany został poinformowany jakich formalności należy dokonać w sytuacji nieposiadania odbiorników pod adresem ul. [...],[...] I.. Wierzyciel poinformował również, iż niedopełnienie formalności we właściwym czasie oraz zaprzestanie wnoszenia opłat abonamentu rtv powoduje, że zobowiązany zobligowany jest do uiszczania opłat, gdyż wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników rtv, powołanych w obowiązujących ww przepisach może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat z tytułu abonamentu rtv. Ponadto zmiana miejsca zamieszkania i w dalszej kolejności korzystanie z odbiorników rtv na nowym adresie wymaga aktualizacji danych adresowych i kontynuacji opłat na nowym miejscu zamieszkania, gdyż art. 2 ust. 3 ww ustawy o opłatach abonamentowych, nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Opłaty abonamentowe mają charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznego radia i telewizji. Stanowią one dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznego radia i telewizji. Dla celów pobierania opłat abonamentowych odbiorniki rtv podlegają zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). W myśl art. 3 ust. 4 tej ustawy, opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Tym samym pierwsza wpłata staje się wymagalna z upływem 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika, a kolejne wpłaty stają się wymagalne z upływem 25 dnia kolejnych miesięcy. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wskazał, że na mocy powołanych przepisów to wierzyciel jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona z współdziałania i wyjaśniania okoliczności faktycznych sprawy w szczególności tych, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki. W toku postępowania ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników rtv. Jednoznacznie też z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych zostało przesłane do strony w dniu 16.05.2008 roku. Kserokopia wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 21.12.1989 r. oraz Duplikat zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych z dnia 16.05.2008 roku zostały przekazane zobowiązanemu zaskarżonym postanowieniem.. Odnosząc się do wskazania zdaniem zobowiązanego błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w oparciu o posiadany dowód w sprawie tj: Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 21.12.1989 r., wierzyciel wyjaśnił, iż wypełniając przedmiotowy wniosek o zezwolenie na używanie odbiorników rtv zobowiązany wskazał rodzaj posiadanych urządzeń, swoje dane osobowe, jako dane osoby zgłaszającej rejestrację oraz miejsce używania odbiorników rtv tj. I. ul. [...] natomiast w pkt. 4 dedykowanym do wskazania miejsca pracy wskazana została nazwa i adres instytucji, w której zobowiązany pracuje, a nie użytkuje odbiorniki rtv. Powyższe powoduje, że podnoszona przez zobowiązanego kwestię, iż nie będąc właścicielem, podanej w pkt. 4 ww wniosku firmy, a tym samym nie jest wnioskodawcą, organ uznał za bezzasadną. Jednocześnie wierzyciel w kwestii dotyczącej popełnionego nadużycia dotyczącego autentyczności podpisu umieszczonego na wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 21.12.1989 r. wskazał, że ocena powyższego nie jest w kompetencji Poczty Polskiej. Wierzyciel przed wszczęciem wobec zobowiązanego egzekucji nie posiadał informacji o rzekomo popełnionym nadużyciu, gdyż w okresie poprzedzającym wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych zobowiązany nie kwestionował powyższego. Na podnoszoną okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów, a na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym udowodnienie faktu sfałszowania podpisu pozostaje po stronie zobowiązanego. Przytoczyć tu można tezę wyroku z dnia 11.07.2002 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt S.A./Po788/00 ( Biul.Skarb.2002 , Nr 6.s25 ), w której NSA stwierdził, iż " Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Ogólna reguła dowodowa z art. 6 K.C., która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi i z danego faktu skutki prawne." Dyrektor COF podniósł, że uwagi na uregulowania prawne w zakresie obowiązku zgłoszenia przez abonenta dopełnienia niezbędnych formalności dotyczących aktualizacji danych adresowych bądź wyrejestrowania odbiorników rtv wierzyciel nie uznaje roszczenia, gdyż wierzyciel w tym przedmiocie nie posiada również dokumentu, dowodu potwierdzającego na dopełnienie przez zobowiązanego wymaganych formalności, a nie przedstawił również dowodu na tę okoliczność. Dyrektor COF podkreślił, że wierzyciel działając na podstawie przepisów prawa, trzykrotnie informował zobowiązanego o okolicznościach faktycznych i prawnych, w tym o obowiązku dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników rtv, w przypadku ich nieposiadania, pismem znak [...] z dnia 03.06.2013 r., pismem znak [...] z dnia 12.06.2013 r. oraz pismem znak [...] z dnia 24.06.2013 r. Ponadto pomimo braku obowiązku Poczta Polska S.A. informowała zobowiązanego o powstałym zobowiązaniu zawiadomieniami. Z uwagi na brak reakcji na zawiadomienia w dniu 11.02.2013 r. wierzyciel wystosował upomnienie nr [...], o którym mowa w przepisie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowym upomnieniu został poinformowany, że wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na wskazany indywidualny numer identyfikacyjny. Natomiast w przypadku nieuregulowania należności w ww terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Doręczenie przedmiotowego upomnienia nastąpiło na zasadach określonych w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, ze pod nieobecność adresata, pismo może zostać doręczone za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli podjął się oddania pisma adresatowi. Pani A. Ż., jako pełnoletni domownik, składając w dniu 13.02.2013 r. podpis na potwierdzeniu odbioru przesyłki z upomnieniem potwierdziła wolę oddania przesyłki adresatowi. Brak doręczenia upomnienia nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdyż po dokonaniu rejestracji odbiorników rtv zobowiązany miał ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, co wynika wprost z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej zawierającej upomnienie nr [...] z dnia 11.02.2013 r. wierzyciel przekazał zaskarżonym postanowieniem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy na okoliczność rejestracji odbiorników został zebrany prawidłowo i wyczerpująco dla jednoznacznego stwierdzenia faktu dokonania rejestracji odbiorników przez Pana, co stanowi, iż ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nadal na Panu ciąży. Tym samym zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego Dyrektor COF uznał za bezzasadny. Opłaty abonamentu rtv są to należności publicznoprawne, analogiczne do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia regulacja art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1204), w myśl którego do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 i Nr 85, poz. 727). Zgodnie art. 70 § 1 ww. ustawy tj. Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Brak realizacji zobowiązania z tytułu abonamentu rtv w terminie określonym w upomnieniu spowodował, że Poczta Polska S.A. przekazała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. tytuły wykonawcze o numeracji [...] z dnia [...]. Tytuły wykonawcze obejmują opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2009 r. do marca 2014 r., które w myśl powołanego art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie są przedawnione. W tym stanie sprawy zarzut dotyczący przedawnienie roszczeń uznał organ za bezzasadny. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po otrzymaniu wniosku Poczty Polskiej S.A. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułów wykonawczych. Po stwierdzeniu, iż obowiązek, którego dotyczą przedmiotowe tytuły wykonawcze podlega egzekucji administracyjnej, a tytuły spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ww. ustawy, organ egzekucyjny zaopatrzył tytuły wykonawcze w klauzulę o skierowaniu tytułów do egzekucji administracyjnej i wszczął egzekucję zgodnie z przepisem art. 26 § 1 tejże ustawy. W zaskarżonym postanowieniu wierzyciel nie uznając wniesionych przez zobowiązanego zarzutów działał w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym nie naruszając art. 7 K.p.a, gdyż wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników rtv, wnoszenia opłat za abonament rtv oraz zgłaszanie w urzędzie operatora wyznaczonego zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zobowiązany zarzucił Dyrektorowi COF: 1. niedopełnienie przez Pocztę Polską S.A. obowiązku wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. zgodnie, z którym, wszystkie dowody zarejestrowania odbiorników RTV straciły ważność w listopadzie 2008 r., a operator publiczny do tego momentu miał obowiązek nadać posiadaczom odbiorników nowe numery identyfikacyjne i powiadomić ich o tym, czego nie uczynił; 2. iż postanowienie z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa; 3. iż postanowienie zostało wydane bez postawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa; 4. iż postanowienie zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa; 5. iż nie zebrano i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, który przedstawiałem kolejno w odp. do w/w jednostek; 6. błąd co do osoby zobowiązanego; 7. przedawnienie wierzytelności; 8. nieistnienia obowiązku zapłaty; 9. niedopuszczalność egzekucji; 10. że przedstawione dowody przez Pocztę Polską S.A. potwierdzają że na tych dokumentach brak jest podpisów "rzekomego" dłużnika, a złożone podpisy nie są jego podpisami, co potwierdza, że osobiście nie odbierał korespondencji, upomnień, wezwań i innych dokumentów o skutecznie mu nie doręczono żadnej wówczas korespondencji; 11. że w tytułach wykonawczych nie spełniono wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej; 12. że zgodnie z art. 33 ustawy z dn. 17.06.1966 r. na podstawie w/w zarzutów brak jest podstaw prawnych i nie dopuszcza się prowadzenia egzekucji administracyjnej przeciwko skarżącemu; 13. niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy abonamentowej (z art. 217 Konstytucji); 14. błąd w ustaleniach faktycznych; 15. bezpodstawne wystawienie tytułów egzekucyjnych w oparciu o dokumenty sprzed kilkunastu lat, których w ogóle nie doręczono skarżącemu oraz brak dowodów na okoliczność doręczenia tych dokumentów 16. że we wniosku o nadanie abonamentu RTV wpisana jest data 21.12.1989 r. a dopiero dokument tj. nadany nr identyfikacyjny ma datę wydania 16.05.2005 r. i też brak dowodu na okoliczność doręczenia tego dokumentu; 17. naruszenie zasady praworządności art. 6 KPA w powiązaniu z przepisami Konstytucji RP art. 7 18. naruszenie zasady interesu społecznego i słusznego interesu obywatela tj. art. 7 KPA; 19. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa art. 8 KPA; 20. naruszenie zasady prawdy obiektywnej art. 75-88 KPA i innych; 21. naruszenie swobody oceny dowodów mając na względzie zasady prawdy obiektywnej i prawa materialnego. Skarżący wniósł o: 1. wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów na podstawie, których wysunięto wobec mnie roszczenia 2. stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...]. 3. uchylenie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. (o numerach wymienionych w postanowieniu z dn. [...]); 4. zmianę zaskarżonego postanowienia w całości lub; 5. uchylenie postanowienia z dnia [...]; 6. spowodowanie, aby organy czuwały nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielały im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek; 7. spowodowanie, aby organy administracji publicznej prowadziły postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną; 8. uznanie błędu co do osoby zobowiązanego; 9. uznanie nieistnienia obowiązku zapłaty; 10. zwolnienie spod zajęcia świadczeń rentowych; 11. oddalenie dowodów Poczty Polskiej S.A. z dokumentów dołączonych do postanowienia j w., albowiem są one nieprawdziwe: a) które dłużnik rzekomo podpisał, b) aby dłużnik otrzymywał korespondencję w I., skoro mieszkał w K., a złożone podpisy na dokumentach nie są podpisami dłużnika, c) aby wniosek o wydanie zezwolenia na użytkowanie odbiorników złożyło przedsiębiorstwo wielobranżowe pod tym adresem, a nie dłużnik, 12. zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania odwoławczego lub 13. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji 14. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania; 15. o dopuszczenie dowodów z dokumentów z akt sprawy 16. o dopuszczenie dowodów z dokumentów z akt sprawy Poczty Polskiej z całego postępowania 17. o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 ustawy z dn. 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2014 r., poz. 1619); 18. o stwierdzenie, że wierzytelność jest nienależna. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...], tym samym nie wziął pod uwagę zgłoszonych zarzutów skarżącego A. Ż. o: nieistnieniu egzekwowanego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, przedawnienia należności, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sprawa dotyczy abonamentu rtv. Skarżący wielokrotnie odpowiadał i dokonywał pisemnych wyjaśnień do: 1. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej Sekcja Obsługi i Dystrybucji w O. ul. [...],[...] O., znak: [...] 2. Poczta Polska S.A. COF Dział Abonamentu ul. [...][...] B. dot. postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dn. [...] r. 3. Poczta Polska S.A. Dział Abonamentu ul. [...][...] B., znak: [...] 4. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I., [...][...] I. Znak sprawy: [...] nr [...] z dn. [...] r. 5. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej za pośrednictwem Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu ul. [...][...] B., znak: [...] Uzasadniając skargę, skarżący wyjaśnił, że Poczta Polska S.A. bezpodstawnie wystawiła tytuły egzekucyjne wykonawcze, gdyż nie jest dłużnikiem wobec wierzyciela z tytułu opłaty abonamentowej rtv. Wierzyciel doręczył dłużnikowi wezwanie do uiszczenia opłaty a dłużnik nie zgadzał się z tym stanem rzeczy. Organ skierował egzekucję do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do jego świadczeń rentowych. Wobec powyższego, dłużnik skierował pismo do wierzyciela, że taka wierzytelność w ogóle nie istnieje, albowiem w okresach, które są wymienione w tytułach egzekucyjnych wykonawczych, dłużnik nie zamieszkiwał pod adresem ul. [...],[...] I., gdzie - jak twierdzi Poczta Polska S.A. - był użytkownikiem urządzeń RTV. Wierzyciel - Poczta Polska S.A. nie sprawdził nawet tego faktu, w Urzędzie Miejskim w Wydziale Ewidencji Ludności czy dłużnik mieszkał czy nie w owym czasie pod tym adresem. Do tego pisma, dłużnik załączył również dowód osobisty (kserokopię) na okoliczność, że w tym okresie zamieszkiwał w ogóle innym województwie, podając tym samym adres oraz kserokopię dowodu osobistego, które to dowody w pełni potwierdzają, że faktycznie zamieszkiwał w K.. Poczta Polska S.A. zataiła ten fakt przed Urzędem Skarbowym i bezpodstawnie dochodzi nienależnych wierzytelności. Dłużnik w pełni wykazał w swojej korespondencji do wierzyciela, że żądana wierzytelność jest nienależna. Skarżący zarzucił także, że gdyby nawet wierzytelność była kiedyś uznana za należną to z mocy prawa byłaby obecnie przedawniona. Ponadto, Skarżący w dotychczasowym postępowaniu w pełni wykazał, że Poczta Polska bezpodstawnie i bezprawnie żąda od niego nienależnej zapłaty. Skarżący wykazał na szereg uchybień, jakich dopuściła się Poczta Polska. Ponadto, złożony wniosek do Poczty Polskiej (który znajduje się w aktach sprawy) nie został złożony przez "rzekomego" Skarżącego, nic mu o tym nie wiadomo, a podpis na wniosku nie jest przez niego złożony. Zatem, nie może stanowić to podstawy, aby tym sfałszowanym dokumentom nadać nr identyfikacyjny rtv Skarżącemu. Dalej, skarżący zacytował § 1, § 2 rozporządzenia wykonawczego oraz odwołał się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r. K 24/08 oraz pisma z 17 lipca 2008 r. Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący wniósł o wydanie z akt sprawy Poczty Polskiej S.A. uwierzytelnionych odpisów dokumentów na podstawie, których wysunięto wobec niego roszczenia. Jak podniósł brzmienie tego przepisu ma konsekwencje prawne dla umocnienia gwarancji prawnych jednostki wobec władzy publicznej. To umocnienie wynika z wprowadzenia normy nakazującej prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Artykuł 8 w nowym brzmieniu ustanawia zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Znaczenie prawne zasady zawartej w tym przepisie należy rozważać w dwóch aspektach: pierwszy aspekt, w aspekcie szerszym przez przyjęcie przez ustawodawcę obowiązku takich regulacji prawnych, które tworzą gwarancje prawne działania organów administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym budzącego zaufanie do władzy publicznej. Wprowadzane nowe rozwiązania w prawie procesowym muszą odpowiadać standardom konstytucyjnym demokratycznego państwa prawnego, państwa, które gwarantuje prawo do procesu opartego na poszanowaniu praw i wolności jednostki, procesu rzetelnego, i sprawnego. Otwiera to drogę do wykładni przepisów prawa zawierających regulację procesową opartą na zasadzie ogólnej pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. Odchodzenie w regulacji szczególnej od regulacji, która oparta jest na zasadzie zaufania do władzy publicznej musi powodować konsekwencje prawne, co do jej stosowania, a w tym oceny zgodności z przepisami prawa działania władzy publicznej. Drugi aspekt zasady ogólnej pogłębiania zaufania do władzy publicznej należy rozważać: po pierwsze, w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego; po drugie, w zakresie "poza regulacja prawną", a wynikającym z kultury administrowania. Nie może jednak ulegać żadnej wątpliwości, że konstytucyjny obowiązek działania władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) nie daje organowi podatkowemu wyboru, co do tego, że w sytuacji, w której przepis prawa wymaga wydania władczego rozstrzygnięcia, organ ten rozstrzygnięcie takie musi wydać. Oznacza to, że wydanie postanowienia należy zarówno do sfery obowiązków, jak i uprawnień organu podatkowego, które to sfery nie poddają się prostemu podziałowi i wspólnie tworzą obszar kompetencji organu. Organy administracji publicznej są zobowiązane wyjaśnić stronom motywy, jakimi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości nie sięgać do środków przymusu. Mają one za zadanie przekonać stronę o słuszności wydanego postanowienia, czego nie uczynił Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. Dyrektor FOF, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz, 1647) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.). Skarga okazała się uzasadniona, jakkolwiek większość zarzutów w niej zawartych nie zasługuje na uwzględnienie. Wymaga zaakcentowania, że skarżący zarzucił COF naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, a to oznacza, że Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do tych pierwszych, a to z tej przyczyny, że tylko właściwe ustalenie stanu faktycznego przesądza o prawidłowej subsumcji przepisu prawa materialnego. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za zasadny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa w odniesieniu do ustalenia okoliczności przesądzającej o obowiązku ponoszenia opłat z tytułu rtv a to faktu rejestracji przez Skarżącego odbiorników rtv. W aktach przekazanych Sądowi znajduje się co prawda "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 21 grudnia 1998 r. podpisany nazwiskiem Ż.. Jako zgłaszający podany jest A. Ż. (zał. numer 1 akt). Zasadne jest w tym miejscu wskazanie, że Skarżący od chwili podjęcia wobec niego czynności egzekucyjnych kwestionował fakt wypełnienia wniosku przez niego, podnosząc ponadto istotny fakt a to taki, że w czasie, za które wystawione zostały tytuły wykonawcze nie zamieszkiwał w I.. Na tę okoliczność przedłożył kserokopię dowodu osobistego (załącznik numer 3. Z załączonej kserokopii wynika, że skarżący w dacie wydania dowodu tj. w dniu 28 stycznia 2008 r., był zameldowany na okres czasowy w K., przy ul. [...]. Przyjdzie ponadto wskazać, że podpis Skarżącego na wszystkich pismach kierowanych do Poczty Polskiej S.A., w tym na dowodzie osobistym diametralnie różni się od tego, który widnieje na wniosku. Gołym okiem (prima facia) widać, że są to inne podpisy i że wniosek podpisała osoba, która go wypełniła. Uwagę Sądu zwróciło przy tym duże podobieństwo tego podpisu do podpisu składanego na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, kierowanych na adres I., ul. [...] ( załącznik numer 3 i załącznik numer 11 akt). Jak wynika z adnotacji Poczty Polskiej korespondencja została odebrana przez "pełnoletniego domownika". Wymaga też zaakcentowania, że Skarżący w dacie składania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne mieszkał w P.. Dodatkowo, przyjdzie wskazać, że w aktach przekazanych Sądowi znajduje się "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 16 maja 2008 r. jednakże jego adresatem była osoba zamieszkała w R. o zupełnie innym nazwisku (załącznik numer 2). Wskazane powyżej okoliczności przedwczesnym czynią twierdzenie organu, co do braku błędu, co do osoby zobowiązanej, a to oznacza, że wywiedziony przez Dyrektora COF wniosek, że fakt ten został udokumentowany w sposób bezsporny (podkreślenie Sądu) jest nieuzasadniony. Uwaga ta jest o tyle istotna w badanej sprawie, że wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa a nie akt administracyjny, a to z kolei oznacza, że zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., a to przesądza o tym, że zasadność zgłoszonych zarzutów winna – na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. – czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach kpa. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego, organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, przede wszystkim zaś zobowiązany jest do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście zgłaszanych zarzutów. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel nie odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego. W badanej sprawie – przy zgłoszeniu zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej oraz nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wobec kwestionowania przez Skarżącego faktu rejestracji odbiorników rtv – stanowisko wierzyciela nie odpowiada prawu. Jeszcze raz należy zaakcentować, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12 "Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli" (pub. LEX nr 1365871; ONSAiWSA 2015/2/28; http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości, a więc poprzez dołączenie do akt wniosku o rejestrację odbiorników, gdyż to rejestracja przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. W sytuacji, gdy wniosek jest kwestionowany przez zobowiązanego zwłaszcza, co do jego wypełnienia i podpisania to rolą Poczty Polskiej S.A. jest wyjaśnienie tej okoliczności, zwłaszcza zaś wykazanie innymi środkami dowodowymi, że to dana osoba jest osobą zobowiązaną. Pozostałe zarzuty nie zostały uwzględnienie, gdyż – co wymaga zaakcentowania – ich ocena uzależniona jest od "udowodnienia" faktu rejestracji przez Skarżącego odbiorników rtv. Rozstrzyganie ich zatem na tym etapie uznać należy za przedwczesne. Z tego też powodów Dyrektor COF rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełny materiał dowodowy, w tym dowód przesądzający o istnieniu obowiązku ponoszenia opłat rtv tj. wykaże, że wniosek o rejestrację odbiorników rtv, został wypełniony i podpisany przez Skarżącego. Dyrektor COF odniesie się przy tym do wszystkich argumentów podniesionych w zażaleniu, a zastosowane w sprawie przepisy odniesie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego tj. do konkretnych okoliczności ustalonych w wyniku przeprowadzonego postępowania. W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło