I SA/Gl 1015/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-25
Skład orzekający: Eugeniusz Christ
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego wydane wobec osoby zmarłej, mimo braku wiedzy organu o jej śmierci, jest dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego wydane wobec osoby zmarłej, nawet jeśli organ nie posiadał wiedzy o jej śmierci w dacie wydania postanowienia, jest dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Postępowanie podatkowe nie może toczyć się z formalnym udziałem osoby zmarłej, a wydanie orzeczenia w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania dotyczącego zablokowania środków na rachunku bankowym. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące nieważnością postanowienia, poprzez prowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia mimo śmierci strony G. P.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2010 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego J. P. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania wniesionego przez skarżącego oraz jego żonę G. P. z dnia [...] potwierdzające zablokowanie kwoty [...]zł na rachunku bankowym firmy A w C.. Adresatami obydwu powyższych rozstrzygnięć wydanych przez organy podatkowe są G. i J. P.
W dniu 13 sierpnia 2010r. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wyżej wymienione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił m. in. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące nieważnością zaskarżonego postanowienia poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania, kontynuowanie go i wydanie postanowienia mimo śmierci strony G. P.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W kwestii uznania za stronę w postępowaniu odwoławczym zmarłą G. P. wskazał, iż akta podatkowe dotyczące J. i G. P. zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 2 lipca 2009r. w związku z ich skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartej w dniu [...] umowy sprzedaży nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny, pismem z dnia 21 lipca 2010r. (wpływ do organu w dniu 27 lipca 2010r.) przekazał postanowienie z dnia 6 lipca 2010r. zawieszające postępowanie w tejże sprawie z uwagi na śmierć G. P. Oznacza to, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia tj. w dniu [...] organ odwoławczy nie dysponował jeszcze informacją o śmierci G. P., a reprezentujący ją pełnomocnik- mąż J. P. takiego dokumentu nie przedstawił podczas toczącego się postępowania odwoławczego. Nie zawieszenie postępowania podatkowego- zdaniem organu- nastąpiło nie z jego winy lecz przez fakt nie przedłożenia informacji o śmierci G.P. Nie dysponując informacją na temat śmierci jednej ze stron organ nie działał z zamiarem naruszenia przepisów procesowych, skutkujących nieważnością zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstąpienie godzi się wskazać, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi )Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie ppsa, sprawa może być rozpoznania w trybie uproszczonym jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
W myśl z kolei z art. 145 § 1 pkt.2 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Jednocześnie, zgodnie z art. 247 §1 pkt.3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, kŧóra została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia w taką właśnie sytuacją, gdyż prowadzenie podatkowego postępowania odwoławczego wobec osoby nieżyjącej (G. P. zmarła w dniu [...]) i następnie skierowanie do niej orzeczenia (wydanego w dniu [...]) jest rażącym naruszeniem prawa i winno stanowić przyczynę stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez organ odwoławczy. Postępowanie podatkowe, albowiem nie może toczyć się z formalnym udziałem osób, kŧóre wcześniej zmarły, a co za tym idzie nie można wydać w stosunku do takiej osoby decyzji czy też postanowienia.
Dlatego też stwierdzić należy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 ppsa nieważność zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, a to wobec wydania go z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć nadto godzi się, iż dla takiej oceny nie ma znaczenia fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydając w dniu [...] postanowienie nie dysponował wiedzą o śmierci jednej ze stron postępowania podatkowego.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd orzekł na mocy art. 200 oraz art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło