I SA/Gl 1015/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-07

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne wydatki przekraczają dochód, a która nie przedłożyła dowodów potwierdzających istnienie i narastanie deficytu finansowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy strona nie udowodniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Brak dowodów potwierdzających istnienie i narastanie deficytu finansowego, pomimo wyższych wydatków niż dochody, uniemożliwia uwzględnienie wniosku, zwłaszcza gdy strona nie wykazała, że nie jest w stanie pokryć nawet niewielkich kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca B. F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i niskie dochody z emerytury. Pełnomocnik skarżącej został wezwany do udokumentowania wydatków i dochodów. Pomimo przedłożenia dokumentów i wyjaśnień, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej budzi wątpliwości, a przedstawione dowody nie potwierdzają istnienia deficytu finansowego, który uniemożliwiałby pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną, akcentując brak środków na pokrycie kosztów utrzymania oraz wsparcie osób bliskich. Z treści formularza wynika, że jedynym składnikiem majątkowym strony jest lokal mieszkalny o pow. około 55 m2, a zasadniczym źródłem utrzymania się świadczenie emerytalne w wysokości 1650 zł netto miesięcznie. Pełnomocnik skarżącej został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, a także fakt zaciągnięcia wspomnianych we wniosku pożyczek. W odpowiedzi pełnomocnik strony przesłał wspomniane dokumenty oraz złożył obszerne wyjaśnienia dotyczące jej sytuacji materialnej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to, że powstanie jakichkolwiek wątpliwości odnośnie rzeczywistego poziomu dochodów a także struktury i wysokości wydatków może skutkować odmową uwzględnienia złożonego wniosku. Zarówno treść formularza jak i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego a także wyjaśnienia pełnomocnika strony rodzą wątpliwości i nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawczyni jest osobą, której wniosek zasługiwałby na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zastrzeżenia budzi zestawienie wysokości dochodu netto skarżącej – kwoty 1650 zł netto ze stałymi, miesięcznymi wydatkami. Wspomniana wyżej kwota dochodu nie została udokumentowana (nadesłano jedynie decyzje o waloryzacji świadczenia emerytalnego z marca 2014 r.), ale nawet przyjmując tę wartość za wiarygodną, to opierając się na treści nadesłanych dokumentów oraz oświadczeń pełnomocnika strony ustalono, że miesięczne wydatki strony kształtują się na poziomie około 2400 zł (czynsz za lokal mieszkalny – 502 zł; spłata pożyczki zaciągniętej u syna – 250 zł; koszty leczenia – wg. oświadczenia pełnomocnika – 800 zł; koszty żywności itp. – około 700 zł; zakup gazu – około 67 zł, zakup energii elektrycznej – około 76 zł; usługi telekomunikacyjne – około 70 zł). Do tego dochodzą potrącenia dokonywane z przysługującego skarżącej świadczenia w kwocie około 500 (brak jest aktualnych danych w tym zakresie), co oznacza, że jej miesięczny dochód kształtuje się na poziomie około 1200 zł. Z powyższego wynika, że strona powinna mieć dowody potwierdzające istniejący i narastający deficyt w swoich finansach. Takich dowodów nie przedłożyła, co oznacza, że bieżące wydatki pokrywa z bliżej nieustalonych źródeł dochodu. W takich okolicznościach niepodobna przyjąć, że strony nie stać na pokrycie kosztów postępowania sądowego – na obecnym etapie sprowadzających się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 392 zł. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że wpis od skargi nie został uiszczony przez wnioskodawczynię lecz przez jej syna, będącego zarazem jej pełnomocnikiem. Nieprzekonujące jest zaś w opisywanej sytuacji to, iż syn strony nie jest w stanie udzielić jej wsparcia finansowego w stosunkowo niewielkim rozmiarze (w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej) w sprawie, która dla jego matki ma niewątpliwie istotne znaczenie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło