I SA/Gl 1023/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-05-12
Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody, znaczne zobowiązania publiczno- i prywatnoprawne, egzekucje komornicze oraz konieczność utrzymania trójki dzieci, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Pomimo pewnych braków w dokumentacji, wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącej, zgodnie z prawem do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to niskimi dochodami, znacznymi zobowiązaniami publicznoprawnymi i prywatnoprawnymi, zajęciami wynagrodzeń i rachunków bankowych, a także koniecznością utrzymania trójki dzieci. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia dokumentów, a po bezskutecznym wniosku o przedłużenie terminu, zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. odmówił przedłużenia terminu. Wniosek skarżącego M.K. o prawo pomocy został pozostawiony bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi A.K. i M.K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami w kwestii wniosku skarżącej A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że dochody uzyskiwane w ramach jej gospodarstwa domowego ograniczają się tylko do wynagrodzeń jej i jej małżonka, także będącego skarżącym w niniejszej sprawie (wysokość tych wynagrodzeń określono odpowiednio na 3500 oraz 1800 zł, zastrzegając jednak, że są one zajęte; we wniosku o prawo pomocy wniesionym
w imieniu skarżącego wskazano, że wysokość tych zajęć wynosi 50% wynagrodzeń). Zaznaczyła ponadto, że ciążą na niej zobowiązania publicznoprawne w wysokości 290.000 zł, a nadto kredyt, którego miesięczna rata wynosi 500 zł. Według wniosku strona ma na utrzymaniu trójkę dzieci, a w skład jej majątku wchodzi nieruchomość stanowiąca miejsce jej zamieszkania.
Referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni dokumentów źródłowych. Wezwanie to doręczono w dniu 6 kwietnia 2010 r., zaś
w dniu 14 kwietnia 2010 r., a zatem po upływie wspomnianego terminu, skarżąca wniosła o jego przedłużenie. W konsekwencji, z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.), wniosek taki powinien być złożony przed upływem terminu, referendarz sądowy zarządzeniem
z dnia 21 kwietnia 2010 r. odmówił skarżącej przedłużenia terminu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku.
Strona nadesłała następnie większość wymaganych dokumentów, które generalnie potwierdzają jej oświadczenia, w szczególności dokumentację dotyczącą postępowań egzekucyjnych toczących się przeciwko skarżącej i jej małżonkowi i ich zadłużenia (część z dokumentów, jak np. odpis ostatecznego wezwania z dnia 25 marca 2010 r. do zapłaty przez małżonka skarżącej zaległości kredytowej
w wysokości 1046,57 EURO, została wystawiona w bieżącym roku), a także uzyskiwanych przez nich dochodów ("odcinek" wynagrodzenia skarżącej i informacja ZUS RMUA dotycząca jej małżonka, z których wynika, że na rachunek bankowy skarżącej przelano 915,16 zł, a na rachunek jej męża – 750,52 zł, i deklaracje PIT-11), odpis decyzji o wykreśleniu z dniem 31 grudnia 2009 r. z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącej (saldo na tym rachunku wyniosło 19,45 zł; na rachunek nie wpłynęło jakiekolwiek inne wynagrodzenie poza tym, które zostało wskazane w nadesłanym "odcinku") i zaświadczenia wystawione przez szkoły, do których uczęszczają jej dzieci.
Zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek o prawo pomocy wniesiony przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie zastrzec wypada, że jedynie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy może zostać merytorycznie rozpoznany, ponieważ wniosek skarżącego został już pozostawiony bez rozpoznania przywołanym zarządzeniem
z dnia 21 kwietnia 2010 r.
Przystępując zatem do rozpatrzenia wniosku skarżącej, zaznaczyć trzeba, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Prawa P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca
w wystarczającym stopniu wykazała, iż zachodzą przesłanki do uwzględniania jej wniosku, aczkolwiek jej najogólniej rozumiana sytuacja materialna nadal może budzić pewne wątpliwości. Nie nadesłała ona bowiem zeznań podatkowych obejmujących wszystkie przychody podlegające opodatkowaniu, poprzestając jedynie na przedłożeniu informacji o przychodach ze stosunku pracy; nie dostarczyła też wyciągu z rachunku bankowego swojego małżonka. Niemniej jednak zasygnalizowane wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącej, zgodnie z dyrektywami wynikającymi z przysługującego stronie prawa do sądu, którego realizacji służy przecież prawo pomocy. Niewątpliwie wszak stoi ona wraz ze swoim małżonkiem przed koniecznością spłaty znacznych zobowiązań, zarówno publiczno, jak i prywatnoprawnych. W związku z tym faktem toczą się obecnie postępowania "windykacyjne" i egzekucyjne, w toku których dokonano zajęć rachunków bankowych oraz wynagrodzeń za pracę. Istotnym czynnikiem wpływającym na ocenę wniosku jest także okoliczność, iż dostarczone przez skarżącą dokumenty w najmniejszym stopniu nie wskazują, by w ramach jej gospodarstwa domowego uzyskiwane były jakiekolwiek inne dochody, poza tymi,
o których mowa we wniosku. Nie bez znaczenia dla tej konstatacji pozostaje przy tym wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę.
W takim stanie rzeczy uznać wypada, że wynagrodzenia uzyskiwane przez skarżącą i jej małżonka nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla niej i dla jej rodziny, zwłaszcza że w jej skład wchodzi też trójka uczących się dzieci, pozostających na jej utrzymaniu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło