I SA/Gl 1024/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał wymagany przepisami druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 lutego 2010 r., w którym zwrócił się do sądu administracyjnego I instancji o zwolnienie go do kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że od lutego, jego jedynym stałym źródłem dochodu, będzie zasiłek z tytułu niepełnosprawności. Zaakcentował nadto, że korzysta ze świadczeń udzielanych przez pomoc społeczną. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący posiada mieszkanie o pow. 50 m2. Łączny dochód swojego jednoosobowego gospodarstwa oszacował na kwotę 600 zł netto. Skarżący oświadczył nadto w druku PPF, że od stycznia 2008 r. pozostaje bez pracy z uwagi na skutki wypadku przy pracy. Z kolei w sierpniu 2008 r. zdiagnozowano u niego [...]. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do uzupełnienia wniosku skarżący nadesłał plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. M.O. korzystał w okresie do 1 stycznia do 26 lutego 2010 r. ze wsparcia MOPS w B. w postaci świadczenia pieniężnego na zakup artykułów spożywczych w kwocie 200 zł. W okresie od sierpnia do grudnia 2009 r. pobierał zasiłek z PUP w B. w kwocie 510,25 zł miesięcznie. W chwili obecnej wysokość czynszu za zajmowane mieszkanie wynosi 472,66 zł, przy czym zaległość z tego tytułu na dzień 25 luty 2010 r. stanowi kwotę 2.491,65 zł. Skarżący uiszcza, wszak nieterminowo, opłaty z tytułu dostawy energii elektrycznej i gazu w łącznej kwocie 66,79 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że M.O. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, jego wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżący wykazał, iż w jego przypadku spełniona jest przesłanka wskazana w ww. przepisie. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim relację pomiędzy dochodami skarżącego a wydatkami, których stałe ponoszenie w jego przypadku jest niezbędne. Jednocześnie nie stracono z pola widzenia faktu, iż kondycja finansowa skarżącego winna być nadto postrzegana przez pryzmat uzyskiwanego przez niego wsparcia ze strony pomocy społecznej. Uzasadniając przyjętą konstatację godzi się zaakcentować, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, której zadaniem jest wspieranie osób lub rodzin nie będących w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb zgodnie z założeniami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Godzi się zaakcentować, iż podobnie prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu osobom, którym brakuje środków finansowych na prowadzenie postępowania. Mając na uwadze powyższe spostrzeżenia należało odnotować, iż bezspornie M.O. korzystał w ostatnim czasie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, co pozwala przyjąć, iż jest osobą, która nie może samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb. Nie sposób przy tym przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego prze niego wsparcia budżetu państwa. W ocenie rozpoznającego wniosek sądy powinny zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Obciążenie zaś skarżącego kosztami niniejszego postępowania w sposób oczywisty naruszałoby jego interes w dochodzeniu swoich praw przed sądem, a jednocześnie skutkowałoby tym, że przyznane skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej byłoby fikcyjne. Argumentem wzmacniającym zapadłe obecnie rozstrzygnięcie jest fakt, iż strona skarżąca, w sprawach ze skarg dotyczących działania lub bezczynności organu z zakresu pomocy i opieki społecznej, jest zwolniona od kosztów sądowych ex lege (vide art. 239 pkt 1 P.p.s.a.). W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.