I SA/Gl 1027/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-10-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doradcy podatkowemu, który był pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym uwzględnieniem skargi i zasądzeniem kosztów na rzecz strony, przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli zasądzone koszty zostały wypłacone stronie, a pełnomocnik nie wykazał bezskuteczności egzekucji?
Ratio decidendi
Doradcy podatkowemu, który był pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym, nie przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli zasądzone koszty postępowania zostały wypłacone stronie, a pełnomocnik nie wykazał bezskuteczności egzekucji. Sąd podkreślił, że zasądzenie kosztów od organu na rzecz strony tworzy stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, a strona wierzycielem. W przypadku wypłacenia zasądzonej kwoty stronie, brak jest podstaw do wszczęcia egzekucji przeciwko organowi, a tym samym do przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, będący doradcą podatkowym ustanowionym w ramach prawa pomocy, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wcześniejszym wyrokiem WSA uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono koszty postępowania na rzecz skarżącego. Pełnomocnik ponowił wniosek, wskazując, że nie otrzymał zwrotu kosztów, a zasądzone koszty sądowe przyznano skarżącemu, nie jemu. Sąd wezwał pełnomocnika do wykazania bezskuteczności egzekucji. Pełnomocnik oświadczył, że nie ma podstaw do egzekucji, gdyż zasądzone koszty zostały wypłacone skarżącemu, a próby kontaktu ze skarżącym nie powiodły się.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej w kwestii ponownego wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a oddalić wniosek; W toku posiedzenia jawnego przeprowadzonego w dniu 10 lipca 2008 r. doradca podatkowy (ustanowiony w ramach prawa pomocy w oparciu o postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2008 r.) złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie [...], w tym [...] tytułem wynagrodzenia. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie ulgi płatniczej. W tych ramach zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok Sądu uprawomocnił się w dniu 27 września 2008 r. Pismem procesowym z dnia 29 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącego ponowił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W tych ramach wyjaśnił, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał w żadnej formie zwrotu kosztów, o które wnosił na rozprawie przed Sądem. Zauważył przy tym, że zasądzone ww. orzeczeniem koszty sądowe przyznane zostały skarżącemu a nie jemu. Pismem z dnia 8 września 2009 r. wezwano doradcę podatkowego do wykazania w terminie 7 dni bezskuteczności egzekucji kosztów postępowania zasądzonych w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 r. W wezwaniu pouczono pełnomocnika, że jego niewykonanie skutkować może oddaleniem wniosku z dnia 29 czerwca 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 21 września 2009 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że na obecnym etapie sprawy nie ma podstaw do egzekwowania zasądzonej kwoty. Podniósł przy tym, że wysokość kosztów przyznana skarżącemu nie pokrywa się z tą, którą wnioskował na rozprawie. Zdaniem doradcy podatkowego nie był on stroną postępowania i dlatego nie mógł kwestionować wyroku w części dotyczącej kosztów sądowych. Zaakcentował również, że kontaktował się z organem odwoławczym w tej sprawie, gdzie uzyskał informację, że zasądzone wyrokiem koszty zostały wypłacone na rzecz skarżącego po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu. Pełnomocnik oświadczył nadto, że próby kontaktu ze skarżącym nie powiodły się kilkukrotnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy zwrócić uwagę pełnomocnika skarżącego, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy, zostało zawarte w punkcie 1 wyroku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Zawarte natomiast w punkcie 3 orzeczenie o kosztach sądowych stanowi jedynie konieczny element wyroku w razie uwzględnienia skargi (art. 200 i art. 209 P.p.s.a.). Wszak stosownie do treści tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. W myśl art. 250 P.p.s.a. wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075) - zwane dalej w skrócie: rozporządzeniem. Co do zasady, w przypadku gdy przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca ulg płatniczych, stosowanych na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, wpis sądowy od skargi nie jest objęty wpisem stosunkowym. Jest to wpis stały wynikający z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Przedmiot postępowania przed sądem I instancji skutkuje w takich sytuacjach przyjęciem, iż postępowanie to jest zaliczone do kategorii "pozostałych spraw", o których mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia i gdzie bazowa kwota wynagrodzenia wynosi [...]. Z wyroku Sądu z dnia 10 lipca 2008 r. wynika niezbicie, że wynagrodzenie to zostało jeszcze powiększone o wysokość opłaty skarbowej od dokumentu potwierdzającego ustanowienie pełnomocnictwa procesowego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że orzeczenie sądu administracyjnego w części dotyczącej zasądzenia od organu na rzecz strony kosztów postępowania ma ten skutek, że rodzi między stronami cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, zaś strona wierzycielem. W tych ramach należy zauważyć, że zasądzone wyrokiem koszty sądowe zostały wypłacone na rzecz skarżącego, co bezsprzecznie wynika z dokumentacji przedstawionej przez pełnomocnika. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę pełnomocnika, że konstrukcja § 3 ust. 3 rozporządzenia jest czytelna i dopuszcza przyznanie doradcy podatkowemu kosztów udzielonej przez niego pomocy prawnej w sytuacji, w której kosztami tymi został obciążony przeciwnik, tylko i wyłącznie w przypadku, gdy wykaże on bezskuteczność egzekucji. Z kolei w ramach ustalonego tutaj stanu faktycznego stwierdzono, że zasądzone wynagrodzenie zostało wypłacone na rzecz strony skarżącej, a więc brak było nawet podstaw do wszczęcia egzekucji przeciw SKO w K. jako dłużnikowi. W tym stanie rzeczy Sąd nie ma podstaw prawnych i faktycznych do wypłacenia na rzecz pełnomocnika skarżącego żądanego przez niego wynagrodzenia. Z tych względów o wniosku doradcy podatkowego z dnia 29 czerwca 2009 r., uzupełnionego następnie pismem z dnia 21 września 2009 r., postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 i art. 16 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło