I SA/Gl 1045/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze z dnia 24 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten rozszerzył o żądanie ustanowienia adwokata w urzędowym formularzu nadesłanym na wezwanie doręczone do rąk pełnoletniego domownika. Oświadczył w nim, że jest wdowcem prowadzącym samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymującym się z emerytury w wysokości 2750 zł. Wyliczył też swoje wydatki, uwzględniając m.in. koszty spłaty pożyczki (155 zł) oraz utrzymania mieszkania (682 zł). Pismem doręczonym w dniu 19 października 2017 r. do rąk innego dorosłego domownika skarżącego (choć o tym samym nazwisku co domownik, który odebrał wcześniejsze wezwanie) referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie w szczególności: zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne i osobiste łączą te osoby ze skarżącym, dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych wszystkich tych osób oraz wyciągów z posiadanych przez nie rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy. Odpowiadając na wezwanie, wnioskodawca nadesłał: kopię odpisu skróconego aktu zgonu żony, zeznania podatkowego za ubiegły rok (skarżący wykazał przychody z emerytury i dokonał odliczenia darowizn przekazanych na cele kultu religijnego w kwocie 690 zł), harmonogramu spłaty pożyczki oraz pisma w sprawie kosztów utrzymania mieszkania, a także dowody wpłat dotyczące części tych kosztów, kartę leczenia szpitalnego z dnia 19 marca 2012 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 20 października 2017 r. (dokumentuje on stałe wydatki tytułem kosztów utrzymania, a także darowizn na cele kultu religijnego, na które comiesięcznie przekazywane są kwoty w łącznej wysokości 60 zł; saldo na rachunku stale było dodatnie i ostatecznie wyniosło 1362,82 zł) Wpis od skargi, czyli najwyższa oplata w postępowaniu, wynosi w sprawie 200 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli wedle art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych oświadczeń i nadesłania wszelkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Tymczasem skarżący nie ustosunkował się należycie do wszystkich punktów wezwania. Nie nadesłał zatem zaświadczenia w sprawie zameldowania i nie wyjaśnił wątpliwości co do tego, czy i jakie osoby wchodzą w skład jego gospodarstwa domowego. Przesłał jedynie kopię odpisu skróconego aktu zgonu jego małżonki, chociaż nie negowano, że jest on wdowcem, lecz miano na względzie, iż wezwania kierowane do niego w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy były doręczone do rąk jego pełnoletnich domowników. Wezwanie obejmowało zaś dokumenty źródłowe dotyczące nie tylko skarżącego, lecz także innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca zamiast wyciągu z rachunku bankowego za trzy ostatnie miesiące przesłał wyciąg obrazujący operacje dokonane na jego rachunku w okresie niecałych dwóch miesięcy. Niemniej analiza tego dokumentu, jak również wgląd na przesłane dowody wpłat i zeznanie podatkowe, prowadzi do wniosku, że stały dochód pozwala skarżącemu na bieżące opłacanie wszelkich wydatków. Nie wykazał on wszak żadnych zaległości, a na jego rachunku stale utrzymywało się saldo dodatnie w wysokości kilkukrotnie przewyższającej należny w sprawie wpis od skargi. Co więcej, wnioskujący stale ponosi też wydatki, które nie należą do sfery jego koniecznego utrzymania. Nie pozostaje przecież bez znaczenia, że od miesiąca, w którym złożył on skargę z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, przeznaczył on na cele kultu religijnego sumę, jaka łącznie także jest wyższa od tego wpisu. Zaznaczyć wypada, że odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia kolejnego wniosku w tej materii na dalszym etapie postępowania, w szczególności w przypadku, gdyby udział profesjonalnego pełnomocnika okazał się konieczny. Na razie nie jest on wszak jeszcze potrzebny. Zgodnie bowiem z art. 175 § 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 4 P.p.s.a. – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, a według art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.