I SA/Gl 1049/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącą Spółkę od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej Spółki doradcę podatkowego. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr z dnia 4 października 2012 r.) skarżąca Spółka zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. W motywach wniosku zaakcentowała, że nie prowadzi działalności od 2006 r. Aktywność zarządu sprowadza się do rozliczenia zobowiązań Spółki z wierzycielami oraz do reprezentacji przed sądami w charakterze strony o odszkodowania. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Spółka nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym kapitału zakładowego. Należy w tym miejscu odnotować, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 października 2012 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 577/12, Spółce przyznano prawo pomocy w całości. Dalsze ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentacji źródłowej nadesłanej w tamtej sprawie. W oparciu zatem o dokumenty źródłowe, które Spółka nadesłała w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2012 r. oryginały znajdują się ww. sprawie) ustalono, co następuje. A nie wykazuje przychodów i rozchodów od 2008 r. Ostatnie zapisy księgowe dotyczą sprzedaży majątku trwałego w 2008 r. za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego i Komornika Sądowego w D. Spółka sprzedała towary w 2006 r. i stan zapasów wynosi "0". Spółka nie posiada nieruchomości, ruchomości, lokat ani innych walorów finansowych. Okoliczności te wynikają z oświadczenia osoby reprezentującej Spółkę z dnia 29 sierpnia 2012 r. Oświadczenie to, w części dotyczącej majątku Spółki, potwierdza nadesłany bilans za 2011 r. oraz rachunek zysków i strat za ten okres. O braku dochodów w poprzednim roku obrotowym świadczy nadto zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2011 r. Również deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2012 r. świadczą o braku zdarzeń gospodarczych generujących jakikolwiek przychód. Wynik finansowy Spółki podobnie przedstawia się w 2010 r. Na kolejne wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała kserokopie trzech orzeczeń sądów powszechnych, którymi w ostatnim czasie bądź zwolniono ją od kosztów sądowych, bądź ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu, oraz dokumentów dotyczących najmu nieruchomości stanowiącej jej siedzibę, w tym protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 3 września 2007 r. poświadczający przekazanie nieruchomości najemcy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a"), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. Ustalenie tej drugiej wielkości jest rzeczą nieskomplikowaną, wszak z uwagi na charakter zaskarżonej obecnie decyzji, wpis sądowy od skargi w tej sprawie wynosi 200 zł. Problematyczne jest natomiast rzetelne ustalenie poziomu bieżących płynnych środków finansowych, wszak przedstawienie Sądowi stosownej dokumentacji źródłowej w znaczniej mierze zależy od dobrej woli strony wnioskującej. W tym miejscu wskazać należy, że w toku rozpoznania wniosku posłużono się dokumentacją źródłową nadesłaną do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 577/12, w której prawomocnym postanowieniem przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Po pierwsze, uznano, że wspomniane orzeczenie zapadło w nieodległej przeszłości, po drugie, wykorzystanie w tym przypadku dokumentów znanych z urzędu jest wyrazem respektowania zasady szybkości postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek, Spółka należycie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku wykazania spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy. Przedstawione dokumenty, chociaż w części niespójne (z informacji dodatkowej za rok 2011 r. wynika, że kapitał podstawowy, na początek i koniec okresu sprawozdawczego, wyniósł 300.000,00 zł, tymczasem w bilansie za ten okres widnieje wpis "0"; podobnie rzecz ma miejsce w przypadku pozycji bilansowej A.VII., gdzie nie odnotowano jakiekolwiek wartości, tymczasem z informacji dodatkowej wynika, że jest to kwota 522.527,04 zł) świadczą o tym, że w chwili obecnej Spółka nie posiada środków, które mogłyby jej pozwolić na partycypację w ponoszeniu kosztów sądowych. Ujawnione zaś nieścisłości księgowe, mogą jedynie wpłynąć na ocenę rzetelności prowadzonej księgowości, co wykracza poza zakres kognicji referendarza sądowego. Co więcej, należy podkreślić, że dokumenty, które wzbudziły tutaj wątpliwości, obrazują kondycję finansową Spółki w 2011 r. W tym też kontekście należy odnotować, że oceniając, czy podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy art. 246 P.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 P.p.s.a., pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Dokumenty obrazujące przeszłą sytuację majątkową wnioskodawcy są nieistotne, gdyż uzasadnieniem przyznania prawa pomocy jest teraźniejsza niemożność strony w partycypowaniu w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego (patrz postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt II FZ 307/10, LEX nr 663396). Reasumując, skarżąca Spółka wykazała, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji. Końcowo wypada zaznaczyć, że przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 P.p.s.a.).