I SA/Gl 105/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1060/11 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jak stwierdził, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 marca 2012 r., którym odrzucono jego skargę o wznowienie postępowania sądowego. Uzasadniając wniosek, zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację, zaznaczając, iż znajduje ona potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, której dotyczyła wspomniana skarga o wznowienie. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką otrzymującą rentę w wysokości 3.401,16 zł oraz z niepracującym bratem. Oświadczył ponadto, że prowadzi działalność gospodarczą i że w tym zakresie w ubiegłym roku wykazał stratę w wysokości 1.281,63 zł, a w roku bieżącym również nie osiągnął dochodów. We wniosku nie wskazano jakiegokolwiek majątku. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (sprecyzowano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją, w szczególności odpisami: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług, ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy, a także ewidencji środków trwałych), przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w razie ich likwidacji po dniu 1 kwietnia 2011 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 złożonych przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie stosownego zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, potwierdzającego, że brat skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w tym adwokata – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przede wszystkim przedkładając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – niezbędną dokumentację źródłową Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Brak dokumentacji, o którą wzywano, wyklucza jakiekolwiek ustalenia dotyczące aktualnej sytuacji skarżącego, czyli takiej, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Nie wiadomo w szczególności, jaki jest obecny stan przedsiębiorstwa skarżącego oraz bieżący poziom wydatków i dochodów jego gospodarstwa domowego, w tym m.in. czy jego brat istotnie jest osobą pozbawioną zatrudnienia. Niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.