I SA/Gl 1050/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i że utrzymuje się wraz z nią jedynie z emerytury w wysokości 780 zł. Zwrócił uwagę na ponoszone przez siebie i przez małżonkę wydatki na zakup leków, wynoszące około 100-150 zł miesięcznie, oraz na ciążące na nim zobowiązania w wysokości około 200.000 zł, a także zaległości związane z najmem lokalu w wysokości około 20.000 zł. Według wniosku wnioskodawca, poza prawem do mieszkania, nie posiada żadnego majątku. Pismem doręczonym w dniu 16 października 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedstawienie stosownego zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że małżonka skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, udokumentowanie wskazanego we wniosku zadłużenia, m.in. z tytułu najmu lokalu, nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego i jego małżonki oraz wykazanie wysokości wydatków związanych z leczeniem, nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności i wysokość zaległości w tym zakresie. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Podkreślić wypada, że tego rodzaju dokumentacji źródłowej nie zawierają przesłane przez organ akta administracyjne, wobec czego brak materiału dowodowego pozwalającego poczynić jakiekolwiek ustalenia na temat szeroko rozumianej sytuacji skarżącego według stanu na dzień rozpoznania wniosku. Szczególne znaczenie ma zwłaszcza nienadesłanie dowodów dotyczących dochodów i wydatków gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz spoczywającego na nim zadłużenia, czyli okoliczności kluczowych z punktu widzenia opisanych wyżej przesłanek przyznania prawa pomocy. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.