I SA/Gl 1051/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zwracając uwagę przede wszystkim na takie okoliczności jak jej podeszły wiek, stan zdrowia oraz niewielka wysokość jej dochodów. Referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych wymienionych w szczęściu punktach, dotyczących m.in. dochodów i wydatków oraz stanu osobowego jej gospodarstwa domowego, jej zdrowia i rachunków bankowych. Odpowiadając na to wezwanie, wnioskująca w piśmie z dnia 17 października 2012 r. stwierdziła, że "zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej jest uzależnione od spełnienia zbyt wielu warunków, którym nie [jest] w stanie sprostać", wobec czego oświadczyła, iż cofa wniosek i uiściła wpis od skargi. W związku z powyższym zważono, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że w piśmie z dnia 17 października 2012 r. skarżąca cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy – treść pisma jest w tym zakresie jednoznaczna. Oznacza to, że postępowanie dotyczące wspomnianego wniosku nie może się dalej toczyć, a co za tym idzie – że nie można tego wniosku rozpoznać. Zgodnie bowiem z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Tym samym żadnej czynności w rozpatrywanej materii nie można dokonać z urzędu, tj. bez lub wbrew woli strony wyrażonej w stosownym wniosku. Jeżeli zatem strona cofnie wniosek, postępowanie w przedmiocie tego wniosku staje się bezprzedmiotowe. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. takie postępowanie musi być z kolei umorzone i dlatego na podstawie tego przepisu, stosowanego w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Odnotować przy tym wypada, że cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje opisane wyżej skutki niezależnie od tego, jakimi motywami kierował się wnioskodawca, dokonując tej czynności. Brak bowiem możliwości uznania cofnięcia za niedopuszczalne, tak jak to jest – w myśl art. 60 P.p.s.a. – w przypadku cofnięcia skargi. Przepis ów ma zastosowanie wyłącznie odnośnie do skarg i nie można – bez odrębnej podstawy prawnej – sięgać do jego regulacji w razie cofnięcia innego rodzaju pism, w tym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie takiego wniosku jest więc zawsze związany jego cofnięciem i nie może badać dopuszczalności tej czynności. Na marginesie zatem jedynie odnotować wypada, że wezwanie do nadesłanie dokumentów źródłowych znajdowało swoją podstawę w przywołanym w nim art. 255 P.p.s.a. i podyktowane było potrzebą weryfikacji oświadczeń zawartych we wniosku oraz ich uzupełnienia, m.in. w kontekście informacji wynikającej z akt administracyjnych, zgodnie z którą skarżąca nie zamieszkuje samotnie. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem jeżeli oświadczenia takie okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stany majątkowego strony, jej możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Kierując to wezwanie do skarżącej, miano przy tym na względzie jej wiek oraz sygnalizowane przez nią problemy zdrowotne, wobec czego starano się ograniczyć zakres żądanych materiałów do dokumentów niezbędnych, których zgromadzenie, przynajmniej w większości, nie powinno nastręczać większych trudności (np. rachunki związane z bieżącym utrzymaniem, kopie zeznań podatkowych czy dokumenty dotyczące stanu zdrowia i kosztów leczenia).