I SA/Gl 1051/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 czerwca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.299.2024.2.DJ UNP: 2401-24-158671 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "organ nadzoru", "DIAS") postanowieniem z 13 września 2023 r., nr 2401-IEE.7192.211.2023.13.DJ, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej: : "Dyrektor ZUS", "Skarżący") z 19 kwietnia 2023 r., odmawiające umorzenia postepowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. C. (dalej: "Zobowiązana") na podstawie tytułów wykonawczych z 9 maja 2011 r. o numerach od RbII-7115/2011/TG do RbII-7132/2011/TG. Zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie DIAS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1544/23 uchylił zaskarżone postanowienie organu nadzoru. Sąd wyjaśnił, że w sprawie spornym było to, czy dochodzone wobec Zobowiązanej należności wygasły na skutek przedawnienia. W wyroku zakwestionowano stanowisko, że wydanie i doręczenie skarżącej decyzji Dyrektora ZUS stwierdzającej, iż skarżąca zalega z płatnością składek spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Sąd wskazał, że w odniesieniu do należności z tytułu składek za okres od lipca 2000 r. do lutego 2022 r., organ wystawił tytuł wykonawczy dopiero 9 maja 2011 r., doręczył go skarżącej 23 maja 2011 r., a następnie zajął świadczenie w ZUS 9 listopada 2018 r. Dopiero pierwsza z wymienionych czynności zmierzała do wyegzekwowania obowiązku. Organ nadzoru postanowieniem z 21 czerwca 2024 r. o nr wskazanym w sentencji niniejszego postanowienia, wydanym w następstwie powołanego wcześniej wyroku tut. Sądu z 17 stycznia 2024 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z 9 maja 2011 r. od RbII-7115/2011/TG do RbII-7132/2011/TG. Dyrektor ZUS pismem z 24 lipca 2024 r. wniósł skargę na postanowienie DIAS. Skarżący zarzucił wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm. - art. 24 ust. 4, art. 24 ust. 5b i 5f), oraz art. 59 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z ze zm.). Dyrektor ZUS podtrzymał stanowisko, że zdarzeniem powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia dochodzonych zobowiązań było doręczenie Zobowiązanej decyzji określającej wysokość zaległości oraz wystawienie tytułów wykonawczych. Organ nadzoru pismem z 22 sierpnia 2024 r. odpowiedział na skargę przedkładając ją wraz z aktami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Odnosząc się do skargi DIAS wniósł o jej odrzucenie wskazując, na brak interesu prawnego Dyrektora ZUS do wniesienia skargi na postanowienie wydane w postępowaniu, w którym Dyrektor ZUS orzekał jako organ egzekucyjny. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z 30 sierpnia 2024 r. wezwaniem z 11 września 2024 r. zwrócono się do strony skarżącej o usunięcie braków formalnych skargi polegających na: a) braku wskazania numeru identyfikacyjnego REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania,, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi; b) złożeniu odpisu skargi; c) złożeniu dokumentu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania imieniem strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie zostało doręczone z 11 września 2024 r., co potwierdza wydruk UPD - Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, dla korespondencji prowadzonej drogą elektroniczną. Termin do wykonania wezwania, liczony od dnia następującego po dniu jego doręczenia, kończył się z dniem 18 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") skarga podlega odrzuceniu jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne, z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a. Przesłanką niedopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez podmiot nieuprawniony. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Ponadto w myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Jak stanowi art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; 4) odbioru kosztów postępowania. Zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego (art. 40 p.p.s.a.). Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1) pkt c) p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ono zawierać numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Z kolei zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jak wynika natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku zaś, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. do jej odrzucenia. W niniejszej sprawie wystąpiła kumulacja przesłanek odrzucenia skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy na brak legitymacji procesowej do wniesienia przez Dyrektora ZUS skargi w niniejszej spawie. Jak wynika z akt sprawy Dyrektor ZUS występował w sprawie w podwójnym charakterze. Po pierwsze wierzyciela publicznoprawnego, który wystawił tytuły wykonawcze przeciwko Zobowiązanej w związku z niewykonanym obowiązkiem uiszczenia składek. Po drugie organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjnego i orzekającego w pierwszej instancji przy rozpatrzeniu wniosku Zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wspomniane tytuły wykonawcze. Dyrektor ZUS postanowieniem z 19 września 2023 r. odmówił Zobowiązanej umorzenia postępowania egzekucyjnego za okres od lipca 2000 r. do lutego 2002 r. (akta administracyjne k. 153). W doktrynie przeważa stanowisko zgodnie z którym, organ powołany do wydania decyzji (postanowienia) w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania reprezentującą w nim własne interesy i, co za tym idzie – nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu (por. D. Chromicka w R. Hauser, J. Drachal Metodytka pracy w sądach administracyjnych, Warszawa, 2018, s. 181). Podejście to jest również szeroko reprezentowane w orzecznictwie, w tym w sprawach w których Dyrektor ZUS działa jako podmiot o podwójnym statusie. W judykaturze wskazuje się, że gdy dyrektor danego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działa jako organ egzekucyjny w I instancji, nie może równocześnie skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego na postanowienie właściwego dyrektora Izby Administracji Skarbowej, działającego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jako organ odwoławczy w stosunku do dyrektora będącego organem egzekucyjnym (zob. postanowienia NSA z: 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 680/09, 26 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1070/10, 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I GSK 2032/19 i 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4835/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten podziela również tut. Sąd. W obliczu powyższego skarga wniesiona przez Dyrektora ZUS w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym Skarżący działał w charakterze organu egzekucyjnego, była niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego. Ponadto i niezależnie od powyższego Skarżącemu bezskutecznie upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd wskazuje, że złożone do akt sądowych wraz ze skargą pełnomocnictwo dla pracownika ZUS nie obejmowało swoim zakresem przedmiotowym upoważnienia do działania imieniem ZUS w postępowaniach prowadzonych przed sądami administracyjnymi. Skarżący prawidłowo wezwany nie usunął wspomnianego braku w wyznaczonym terminie. Skarżący nie usunął również braku skargi polegającego na niewskazaniu nr identyfikacyjnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono o odrzuceniu skargi.